Nữ Cựu chiến binh Nguyễn Thị Thu

Hơn nửa thế kỷ trôi qua, người nữ du kích Nguyễn Thị Thu (71 tuổi, xã Triệu Phong, Quảng Trị) vẫn không thể quên được mùi bùn đất tanh nồng và tiếng bom đạn xé trời trong cái gọi là “Mùa hè đỏ lửa” năm 1972. Những ngày tháng Mười cuối năm, khi Quảng Trị đón những cơn mưa lũ dữ dội khiến dòng Thạch Hãn đục ngầu, chảy xiết, lại càng làm sống dậy ký ức về một thời máu lửa.

Năm ấy, bà Thu vừa tròn 17 tuổi, mang trong mình sức sống thanh xuân nhưng sớm phải gánh trên vai trọng trách lịch sử. Tình yêu đầu chớm nở với ông Nguyễn Câu cũng vừa kịp dạm ngõ, chưa kịp thành đám cưới trọn vẹn thì chiến trận đã vang dội. Ông Câu vào Nam chiến đấu, còn bà Thu ở lại, cùng bố chồng – một ngư dân sông Thạch Hãn – trở thành người đưa đò thầm lặng giữa lằn ranh sinh tử.

Hình ảnh bà Thu chỉ vào mình thời còn là nữ du kích 17 tuổi chèo đò giúp bộ đội vượt sông Thạch Hãn (Ảnh: BÁ CƯỜNG)

“Tôi đưa họ đi… nhưng chẳng mấy ai trở lại” – câu nói nghẹn ngào đó chứa đựng nỗi day dứt không thể nào nguôi ngoai. Con đò nhỏ của gia đình bà, vốn dùng để cào hến, giờ trở thành phương tiện sống còn, chuyên chở hy vọng và sinh mạng của hàng ngàn chiến sĩ non trẻ. Họ là những chàng trai mới mười tám đôi mươi, phần lớn là sinh viên Hà Nội gác bút nghiên cầm súng, dũng cảm tiến vào Thành cổ.

Trong mưa bom bão đạn, nước sông hòa lẫn máu và nước mắt, chiếc đò của bà Thu vẫn kiên cường rẽ sóng đêm, đưa các chiến sĩ vượt sông để tiếp cận tiền tuyến. Bà biết rất rõ, mỗi chuyến đò đi là một cuộc chia ly, những gương mặt trẻ trung, đầy lý tưởng đó, ít ai có thể quay lại. Tiếng rên la thất thanh của người bị thương, tiếng gọi “Mẹ ơi!” xé lòng giữa đêm tối đã trở thành những vết hằn không thể xóa nhòa trong tâm trí người nữ du kích.

Dù di chứng chiến tranh khiến bà Thu đôi khi nhớ nhớ quên quên, nhưng những ký ức kinh hoàng và sự hy sinh cao cả của thế hệ anh hùng trên dòng sông Thạch Hãn vẫn mãi neo đậu, nhắc nhở về một thời đại mà tuổi xuân được đổi bằng xương máu vì độc lập dân tộc.