Nữ dân công hỏa tuyến – bà Phan Thị Mùi, xã Hải Lệ, thị xã Quảng Trị

Bà Phan Thị Mùi, sinh năm 1950, quê quán xã Hải Lệ, thị xã Quảng Trị, tỉnh Quảng Trị, là nữ dân công hỏa tuyến trực tiếp phục vụ chiến trường trong những năm 1972. Bà được Nhà nước công nhận là người có công giúp đỡ cách mạng và hưởng chế độ theo quy định.

Năm 1972, khi chiến sự bùng nổ dữ dội tại Quảng Trị, bà Mùi vừa tròn 22 tuổi. Gia đình bà có truyền thống yêu nước, cha từng tham gia kháng chiến chống Pháp. Khi địa phương phát động thanh niên tham gia dân công hỏa tuyến phục vụ mặt trận, bà tình nguyện ghi tên, dù biết rõ công việc vô cùng nguy hiểm.

Nhiệm vụ của bà và tổ dân công là vận chuyển lương thực, đạn dược, cáng thương binh và đào đắp công sự. Những chuyến đi thường diễn ra vào ban đêm để tránh pháo kích và máy bay trinh sát. Mỗi người gùi trên vai từ 20–30 kg gạo hoặc đạn, băng qua những cánh đồng bị cày xới, lội qua sông Thạch Hãn khi nước chảy xiết.

Có những đêm, pháo sáng rực trời, cả tổ phải nằm ép xuống ruộng nước, chờ tiếng nổ qua đi rồi mới tiếp tục hành quân. Nhiều chị em bị thương do mảnh pháo, nhưng vẫn nén đau hoàn thành nhiệm vụ. Bà Mùi từng bị đất đá vùi lấp một phần khi đang đào công sự, may mắn được đồng đội cứu kịp thời.

Đặc biệt trong những ngày cao điểm bảo vệ thị xã Quảng Trị, tổ của bà đảm nhận việc tải thương từ khu vực ven Thành Cổ ra tuyến sau. Những thương binh nặng được đặt lên cáng tre, bà cùng đồng đội thay nhau khiêng qua giao thông hào lầy lội. Bà kể lại rằng, mỗi bước chân lúc ấy chỉ có một suy nghĩ: phải đưa các anh ra khỏi vùng bom đạn an toàn.

Sau ngày đất nước thống nhất, bà trở về quê hương, tiếp tục làm ruộng và nuôi dạy con cái trưởng thành. Dù cuộc sống còn nhiều thiếu thốn, bà luôn giữ gìn những kỷ vật thời chiến như chiếc khăn rằn và tấm giấy chứng nhận dân công hỏa tuyến.

Năm 2010, bà Phan Thị Mùi được công nhận là người có công giúp đỡ cách mạng. Đối với bà, những năm tháng dân công hỏa tuyến là ký ức không thể quên – nơi tuổi trẻ được thử thách trong lửa đạn và tình đồng đội gắn bó như ruột thịt.

Bà Phan Thị Mùi là hình ảnh tiêu biểu của phụ nữ Quảng Trị thời chiến: chân lấm tay bùn nhưng lòng kiên cường, sẵn sàng vượt qua hiểm nguy để tiếp sức cho tiền tuyến, góp phần làm nên thắng lợi của quê hương và đất nước.