NỮ DÂN QUÂN BÊN CỐNG HIỀN LƯƠNG (NGHỆ AN)
Ở huyện Diễn Châu – Nghệ An, gần cống Hiền Lương có cô gái tên Trần Thị Lục. Nhà cô gần con kênh nội đồng, hằng ngày đi cắt cỏ giúp mẹ. Nhưng khi Mỹ đánh phá miền Bắc, Lục xin vào đội dân quân dù mới 17 tuổi.
Một hôm, địch cho máy bay ném bom vào trạm bơm Diễn Thành, nơi cung cấp nước tưới hàng trăm héc ta lúa. Trạm bơm trúng pháo cháy ngùn ngụt. Lục thấy cánh quạt máy nóng đỏ, liền cùng hai đồng đội lao vào, dập lửa bằng cát và nước. Bom bi còn sót lại nổ tung khiến đất đá bắn vào người cô, rách cả vai, nhưng Lục vẫn không rời trạm cho đến khi ngọn lửa tắt hẳn.
Một lần khác, cô nhận nhiệm vụ kéo dây điện thoại quân sự vượt qua khu đồng trống để nối liên lạc cho trận địa. Cả cánh đồng bị bom cày, khói bụi mịt mờ, địch còn thả pháo sáng để dễ bắn. Lục ôm cuộn dây chạy sát mặt đất, bò qua từng hố bom. Đến khi nối được đường dây, tay cô rớm máu vì đè dây xuống bùn liên tục.
Tháng 5/1968, pháo địch bắn trúng đoạn đê gần làng. Nước sắp tràn vào ruộng. Lục cùng dân quân đắp đê từ nửa đêm đến sáng. Địch lại thả thêm bom bi. Một quả bom nổ ngay cạnh vị trí Lục đang xúc đất. Cô bị hất văng xuống chân đê. Tỉnh dậy, cô chỉ hỏi: “Đê còn giữ được không?”. Rồi lại xin quay lại vị trí làm việc.
Ngày Lục hy sinh, cô đang dẫn đường cho một tổ dân quân ra trận địa pháo. Máy bay Mỹ lao xuống bắn pháo. Lục đẩy người đi sau xuống hố bom, còn mình bị trúng đạn. Trên tay cô vẫn giữ lá cờ nhỏ làm tín hiệu dẫn đường. Người dân Diễn Châu gọi cô là “ngọn đèn bên cống Hiền Lương”, soi sáng cả những đêm tối nhất của vùng quê lúa.
