Nữ điệp báo anh hùng Ngô Thị Huệ
Nữ điệp báo anh hùng Ngô Thị Huệ
“Bông hồng thép”, “Người con nuôi của Bộ trưởng Bộ Công an” là những cái tên gọi trìu mến của đồng đội khi nhắc tới Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Ngô Thị Huệ.Đến thăm căn nhà của nữ anh hùng Ngô Thị Huệ ở đường Trần Quý Cáp (Đà Nẵng), chúng tôi thực sự ấn tượng với những tấm ảnh được treo trang trọng tại phòng khách. Một trong số đó gắn với lần thực hiện nhiệm vụ căng não của cựu nữ điệp báo an ninh Quảng Đà. 
Nữ điệp viên Ngô Thị Huệ trong bức ảnh của chính quyền Sài Gòn năm 1968. Ảnh: Nhân vật cung cấp. Năm 1982, khi đang làm việc ở Công an tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng, bà Ngô Thị Huệ được Phòng Tình báo tặng một món quà quý giá, đó là một bức ảnh. Anh em nói rằng tìm được tấm ảnh này trong Phòng Lưu trữ Hồ sơ mà quân ngụy để lại với nội dung “lệnh truy nã nữ Việt cộng Ngô Thị Huệ, tên thường gọi là Minh Hiệp”. Sự kiện chính có lẽ tác giả bức ảnh muốn thông tin là việc quân cảnh giải những người Cộng sản bị bắt trên phố mà vô tình có mặt nữ điệp viên đang bị địch truy lùng. Bà Huệ đem kỷ vật khoe với chú Nguyễn Cam, nguyên Phó Ban An ninh Quảng Đà (nay đã mất). Ông nhìn chăm chú: “Đúng rồi, bộ áo dài trắng này con mặc lần đi gặp chú trước Tết Mậu Thân. May mà mi không bị sao, chứ chúng nó bắt được không biết tình hình lúc đó thế nào nữa”. Nữ Anh hùng Ngô Thị Huệ, bí danh là Minh Hiệp, sinh ngày 20/12/1942 tại làng Hương Phát, xã Hòa Liên, huyện Hòa Vang (TP Đà Nẵng) trong gia đình giàu truyền thống cách mạng. Khi Huệ lớn lên, gia đình bà đã là cái nôi nuôi giấu cán bộ cách mạng. Năm 14 tuổi, Ngô Thị Huệ đã là nữ giao liên, thường xuyên dẫn đường cho cán bộ cơ sở, 16 tuổi được gia nhập Đội công tác cách mạng Bắc Hòa Vang. Thời gian này, địch khủng bố gắt gao nên trong một lần để giải nguy cho đoàn cán bộ đang họp tại nhà bà, khi phát hiện địch đến quá bất ngờ, cô bé Huệ đã mưu trí lao ra chuồng trâu thả trâu và la toáng lên chuyện trâu xổng chuồng, nhờ vậy đoàn cán bộ kịp thời tẩu thoát, còn Huệ và cha ruột thì bị bắt. Hai cha con bị tra tấn dã man, cha chị bị hành hạ đến mắt mù lòa chúng mới buông tha. Còn Huệ, sau 6 tháng bị tù đày, chúng chuyển từ nhà lao này đến nhà lao khác, cũng phải thả ra vì không khai thác được thông tin gì. Từ nhà lao của Mỹ ngụy trở về, bà tiếp tục hoạt động cách mạng. Năm 1959, khi Mỹ thực hiện đạo luật 10/59 về dồn dân vào ấp, bà nghe theo kế hoạch vào ấp chiến lược để nắm diễn biến tình hình, làm sợi dây liên lạc với bên ngoài. Rời nhà tù với bao vết thương chưa lành, Huệ tiếp tục hoạt động diệt ác, trừ gian, xây dựng cơ sở cách mạng. Một lần nữa, cô lại bị bắt, bị đày đi hết nhà tù này đến nhà tù khác. “Điện giật, dùi đâm, dao cắt, lửa nung…”, những ngón đòn tàn khốc đã cướp đi thiên chức làm mẹ của Huệ. Nhưng không khai thác được gì, địch phải thả cô. Từ đội công tác Đà Nẵng, Huệ chuyển làm điệp viên của Ban An ninh Quảng Đà, lấy bí danh Minh Hiệp, hoạt động hợp pháp, vừa trực tiếp vào ra nội thành móc nối cơ sở, khai thác tin tức vừa đào tạo mạng lưới điệp viên với hàng chục cơ sở, trong đó có nhiều cơ sở trong hàng ngũ địch. Cô cải trang đủ các loại vai. Lúc dịu dàng với áo dài thướt tha, lúc nổi loạn cao bồi, phì phèo điếu thuốc trên tay. Hộp trang điểm, cặp kính râm, chiếc nón lá hay chiếc mũ nồi đôi lúc cũng là vũ khí (sau những kỷ vật này đều được tặng lại cho Bảo tàng Công an nhân dân). Vóc dáng nhỏ nhắn, nước da trắng bóc, giọng nói nhẹ nhàng cùng khả năng ứng biến thông minh giúp nữ điệp viên nhiều lần thoát chết trong gang tấc. Chuyến đi trong tấm ảnh chính là lần Ngô Thị Huệ chiến đấu cân não nhất. Để chuẩn bị cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, những ngày giáp Tết, nhiều đồng chí lãnh đạo của Đặc khu ủy và Ban An ninh Quảng Đà đã vào nội thành Đà Nẵng nắm tình hình, chỉ đạo chiến dịch. Trưởng ban Võ Bá Huân giao nhiệm vụ cho Huệ đem tài liệu vào cho đồng chí Nguyễn Cam, Phó ban An ninh Quảng Đà, lúc này trong vai cố vấn cho Trần Đăng Sơn, trùm Quốc dân Đảng, trụ sở ở số 30 Nguyễn Du. Từ căn cứ, Huệ theo xe xuống bến Chợ Cồn rồi tìm chỗ thay bộ áo dài, đôi giày cao gót, xõa tóc, vai mang túi xách, lấy hộp phấn ra trang điểm cho đẹp đồng thời từ tấm kiếng, quan sát phía sau có đuôi nào bám theo. Dọc đường Ông Ích Khiêm, Huệ gặp tình huống bất ngờ. Đó là cảnh sát bắt được hai chiến sĩ cách mạng, trói quặt lại và giải về ty Gia Long. Đi song song với địch, Huệ tỏ ra duyên dáng để khỏi bị nghi ngờ. Chiếc túi đen từ trên vai chuyển xuống tay. Cô tính nếu căng quá thì tìm miệng cống nào đấy bỏ để phi tang tài liệu. May thay đến ngã ba, chúng đi hướng khác, còn Huệ tiếp tục đến trụ sở Quốc dân Đảng. Tên lính gác không cho Huệ vào, cô vừa dùng mỹ nhân kế, vừa đút lót tiền mới có thể lọt vào được bên trong. Gặp đồng chí Nguyễn Cam, Huệ mời thuốc lá và trao điếu thuốc có tài liệu cho thủ trưởng. Ông khẽ truyền mệnh lệnh cho Huệ và đưa tờ báo đã được viết bằng mực hóa học trên đó. Ra về, Huệ xé tờ báo phía trên cho rách, mua kẹo bánh gói vào để địch không nghi ngờ. Cô đến nhà cơ sở khác thay quần áo, tìm đồng chí Hồ Nghinh, Bí thư Đặc khu ủy báo cáo tình hình, gặp mạng lưới điệp báo giao nhiệm vụ, sau đó mới về lại Gò Nổi. Chuyến xe trở về cũng nghẹt thở không kém, khi địch lục soát gắt gao, địch định thu tờ báo gói kẹo, Huệ phải khôn khéo mới giữ được. Đi từ sáng sớm, về lại căn cứ đã chạng vạng tối, sau quãng dài lội đồng, Huệ gần như lả đi mà niềm vui cứ dâng trào.
Nữ điệp viên Ngô Thị Huệ trong bức ảnh của chính quyền Sài Gòn năm 1968. Ảnh: Nhân vật cung cấp. Năm 1982, khi đang làm việc ở Công an tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng, bà Ngô Thị Huệ được Phòng Tình báo tặng một món quà quý giá, đó là một bức ảnh. Anh em nói rằng tìm được tấm ảnh này trong Phòng Lưu trữ Hồ sơ mà quân ngụy để lại với nội dung “lệnh truy nã nữ Việt cộng Ngô Thị Huệ, tên thường gọi là Minh Hiệp”. Sự kiện chính có lẽ tác giả bức ảnh muốn thông tin là việc quân cảnh giải những người Cộng sản bị bắt trên phố mà vô tình có mặt nữ điệp viên đang bị địch truy lùng. Bà Huệ đem kỷ vật khoe với chú Nguyễn Cam, nguyên Phó Ban An ninh Quảng Đà (nay đã mất). Ông nhìn chăm chú: “Đúng rồi, bộ áo dài trắng này con mặc lần đi gặp chú trước Tết Mậu Thân. May mà mi không bị sao, chứ chúng nó bắt được không biết tình hình lúc đó thế nào nữa”. Nữ Anh hùng Ngô Thị Huệ, bí danh là Minh Hiệp, sinh ngày 20/12/1942 tại làng Hương Phát, xã Hòa Liên, huyện Hòa Vang (TP Đà Nẵng) trong gia đình giàu truyền thống cách mạng. Khi Huệ lớn lên, gia đình bà đã là cái nôi nuôi giấu cán bộ cách mạng. Năm 14 tuổi, Ngô Thị Huệ đã là nữ giao liên, thường xuyên dẫn đường cho cán bộ cơ sở, 16 tuổi được gia nhập Đội công tác cách mạng Bắc Hòa Vang. Thời gian này, địch khủng bố gắt gao nên trong một lần để giải nguy cho đoàn cán bộ đang họp tại nhà bà, khi phát hiện địch đến quá bất ngờ, cô bé Huệ đã mưu trí lao ra chuồng trâu thả trâu và la toáng lên chuyện trâu xổng chuồng, nhờ vậy đoàn cán bộ kịp thời tẩu thoát, còn Huệ và cha ruột thì bị bắt. Hai cha con bị tra tấn dã man, cha chị bị hành hạ đến mắt mù lòa chúng mới buông tha. Còn Huệ, sau 6 tháng bị tù đày, chúng chuyển từ nhà lao này đến nhà lao khác, cũng phải thả ra vì không khai thác được thông tin gì. Từ nhà lao của Mỹ ngụy trở về, bà tiếp tục hoạt động cách mạng. Năm 1959, khi Mỹ thực hiện đạo luật 10/59 về dồn dân vào ấp, bà nghe theo kế hoạch vào ấp chiến lược để nắm diễn biến tình hình, làm sợi dây liên lạc với bên ngoài. Rời nhà tù với bao vết thương chưa lành, Huệ tiếp tục hoạt động diệt ác, trừ gian, xây dựng cơ sở cách mạng. Một lần nữa, cô lại bị bắt, bị đày đi hết nhà tù này đến nhà tù khác. “Điện giật, dùi đâm, dao cắt, lửa nung…”, những ngón đòn tàn khốc đã cướp đi thiên chức làm mẹ của Huệ. Nhưng không khai thác được gì, địch phải thả cô. Từ đội công tác Đà Nẵng, Huệ chuyển làm điệp viên của Ban An ninh Quảng Đà, lấy bí danh Minh Hiệp, hoạt động hợp pháp, vừa trực tiếp vào ra nội thành móc nối cơ sở, khai thác tin tức vừa đào tạo mạng lưới điệp viên với hàng chục cơ sở, trong đó có nhiều cơ sở trong hàng ngũ địch. Cô cải trang đủ các loại vai. Lúc dịu dàng với áo dài thướt tha, lúc nổi loạn cao bồi, phì phèo điếu thuốc trên tay. Hộp trang điểm, cặp kính râm, chiếc nón lá hay chiếc mũ nồi đôi lúc cũng là vũ khí (sau những kỷ vật này đều được tặng lại cho Bảo tàng Công an nhân dân). Vóc dáng nhỏ nhắn, nước da trắng bóc, giọng nói nhẹ nhàng cùng khả năng ứng biến thông minh giúp nữ điệp viên nhiều lần thoát chết trong gang tấc. Chuyến đi trong tấm ảnh chính là lần Ngô Thị Huệ chiến đấu cân não nhất. Để chuẩn bị cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, những ngày giáp Tết, nhiều đồng chí lãnh đạo của Đặc khu ủy và Ban An ninh Quảng Đà đã vào nội thành Đà Nẵng nắm tình hình, chỉ đạo chiến dịch. Trưởng ban Võ Bá Huân giao nhiệm vụ cho Huệ đem tài liệu vào cho đồng chí Nguyễn Cam, Phó ban An ninh Quảng Đà, lúc này trong vai cố vấn cho Trần Đăng Sơn, trùm Quốc dân Đảng, trụ sở ở số 30 Nguyễn Du. Từ căn cứ, Huệ theo xe xuống bến Chợ Cồn rồi tìm chỗ thay bộ áo dài, đôi giày cao gót, xõa tóc, vai mang túi xách, lấy hộp phấn ra trang điểm cho đẹp đồng thời từ tấm kiếng, quan sát phía sau có đuôi nào bám theo. Dọc đường Ông Ích Khiêm, Huệ gặp tình huống bất ngờ. Đó là cảnh sát bắt được hai chiến sĩ cách mạng, trói quặt lại và giải về ty Gia Long. Đi song song với địch, Huệ tỏ ra duyên dáng để khỏi bị nghi ngờ. Chiếc túi đen từ trên vai chuyển xuống tay. Cô tính nếu căng quá thì tìm miệng cống nào đấy bỏ để phi tang tài liệu. May thay đến ngã ba, chúng đi hướng khác, còn Huệ tiếp tục đến trụ sở Quốc dân Đảng. Tên lính gác không cho Huệ vào, cô vừa dùng mỹ nhân kế, vừa đút lót tiền mới có thể lọt vào được bên trong. Gặp đồng chí Nguyễn Cam, Huệ mời thuốc lá và trao điếu thuốc có tài liệu cho thủ trưởng. Ông khẽ truyền mệnh lệnh cho Huệ và đưa tờ báo đã được viết bằng mực hóa học trên đó. Ra về, Huệ xé tờ báo phía trên cho rách, mua kẹo bánh gói vào để địch không nghi ngờ. Cô đến nhà cơ sở khác thay quần áo, tìm đồng chí Hồ Nghinh, Bí thư Đặc khu ủy báo cáo tình hình, gặp mạng lưới điệp báo giao nhiệm vụ, sau đó mới về lại Gò Nổi. Chuyến xe trở về cũng nghẹt thở không kém, khi địch lục soát gắt gao, địch định thu tờ báo gói kẹo, Huệ phải khôn khéo mới giữ được. Đi từ sáng sớm, về lại căn cứ đã chạng vạng tối, sau quãng dài lội đồng, Huệ gần như lả đi mà niềm vui cứ dâng trào.
