Nữ du kích "Chân đất" vùng bưng biền Ba Rài và bức thư viết trên lá thốt nốt

ùng bưng biền Ba Rài (Mỹ Tho - Tiền Giang) vào những năm 1968–1970 là địa bàn giao tranh vô cùng khốc liệt trong chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh". Địch lập hàng loạt đồn bốt, dùng tàu chiến giăng kín các nhánh sông và xả pháo bầy liên tục vào các vạt dừa nước. Để bảo vệ hành lang tiếp tế và che chở cho cán bộ cách mạng bám dân, Đội nữ du kích bưng biền Ba Rài gồm 14 cô gái trẻ tuổi từ 16 đến 21 đã dựng nên những chiến công huyền thoại bằng sự mưu trí và lòng dũng cảm phi thường.

Cựu nữ du kích Trần Thị Loan (nguyên Đội phó Đội nữ du kích Ba Rài) xúc động nhớ lại: Các cô gái trong đội hầu hết là con em các gia đình nông dân nghèo, quanh năm đi "chân đất", quen gặt lúa, chèo xuồng ba lá và lội đầm lầy. Cuộc sống bám trụ trong các vạt dừa nước rậm rạp vô cùng gian khổ. Chị em phải ngâm mình dưới nước phèn chua mặn suốt nhiều giờ liền để giấu xuồng, da chân tay lở loét, đỉa và muỗi rừng cắn rát thịt.

Nguồn lương thực và thuốc chữa bệnh khan hiếm nghiêm trọng. Chị em đã sáng tạo ra cách giả làm người đi hái dừa khô, móc tôm cá trên sông để mang từng bọc thuốc kháng sinh, đạn B40 giấu dưới đáy xuồng, bên trên phủ đầy bùn dừa nước và lá dừa khô để qua mắt các trạm kiểm soát gắt gao của địch.

Ký ức sâu sắc nhất đối với bà Loan là về cô đội viên trẻ nhất tên Út Hoa (mới 16 tuổi). Út Hoa có đôi mắt sáng, nụ cười rạng rỡ và khả năng chèo xuồng ba lá luồn lách qua các rạch dừa cực kỳ điêu luyện. Vì không có giấy bút, Út Hoa thường dùng chiếc gai dừa nhọn khắc những dòng chữ tinh nghịch hoặc lời nhắn gửi hậu phương lên những chiếc lá thốt nốt khô để gửi cho các chiến sĩ bộ đội miền Bắc đang trú quân trong rừng.

Chiều mùa mưa tháng 9/1969, một trận càn quy mô lớn của địch đánh thẳng vào vùng bưng biền Ba Rài. Địch dùng trực thăng vũ trang bắn phá dữ dội nhằm tiêu diệt lực lượng du kích. Trong lúc chèo xuồng đưa hai thương binh nặng vượt sông Ba Rài sang căn cứ an toàn, chiếc xuồng của Út Hoa bị máy bay địch phát hiện và xả đạn đại liên.

Út Hoa bị trúng đạn ở ngực, máu tuôn ra nhuộm đỏ cả vạt áo bà ba đen. Dù thân thể yếu dần, cô gái 16 tuổi vẫn dùng hết sức lực còn lại ôm chặt chiếc dầm, tựa lưng vào mạn xuồng để giữ cho chiếc xuồng không bị lật giữa dòng nước xoáy, tiếp tục đẩy xuồng bơi vào vạt dừa nước an toàn trước khi trút hơi thở cuối cùng.

Bà Loan nấc nghẹn: "Khi chúng tôi nhấc thân thể Út Hoa lên bờ, trong túi áo bà ba của em vẫn còn một chiếc lá thốt nốt khô khắc dở dòng chữ: 'Mấy anh bộ đội cố đánh thắng giặc để miền Nam mau giải phóng...'. Sự hy sinh của Út Hoa và các nữ du kích chân đất Ba Rài đã trở thành ngọn lửa bất tử, tiếp thêm sức mạnh cho quân dân Nam Bộ chiến đấu đến ngày toàn thắng."