NỮ DU KÍCH CHÈO ĐÒ TRÊN SÔNG THẠCH HÃN – NGUYỄN THỊ THU
NỮ DU KÍCH CHÈO ĐÒ TRÊN SÔNG THẠCH HÃN – NGUYỄN THỊ THU
CÂU CHUYỆN HOA LỬA :
NỮ DU KÍCH CHÈO ĐÒ TRÊN SÔNG THẠCH HÃN – NGUYỄN THỊ THU
LỜI MỞ ĐẦU
Trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc, thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước là giai đoạn “thời hoa lửa” đầy gian khổ nhưng anh dũng của nhân dân Việt Nam. Năm 1972, chiến trường Quảng Trị trở thành một trong những nơi ác liệt nhất, nơi hàng vạn chiến sĩ và nhân dân đã hy sinh để bảo vệ Thành cổ và giữ vững từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc. Trong bối cảnh ấy, câu chuyện về bà Nguyễn Thị Thu – nữ du kích chèo đò trên sông Thạch Hãn suốt 81 ngày đêm lịch sử – là minh chứng tiêu biểu cho tinh thần anh hùng trong công cuộc cách mạng và sự hy sinh thầm lặng của nhân dân trong thời hoa lửa.
I. KHÁI QUÁT VỀ NGƯỜI NỮ DU KÍCH CHÈO ĐÒ NGUYỄN THỊ THU
Bà Nguyễn Thị Thu sinh năm 1955, tại huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị. Năm 1972, khi mới 17 tuổi, bà tham gia lực lượng du kích địa phương, trực tiếp phục vụ chiến trường Thành cổ Quảng Trị. Cùng bố chồng là ông Nguyễn Con, bà đảm nhận nhiệm vụ vô cùng nguy hiểm: chèo đò đưa bộ đội, vũ khí và lương thực vượt sông Thạch Hãn để tiếp cận chiến trường.
Chiếc đò nhỏ của hai cha con bà Thu trở thành phương tiện sống còn của các chiến sĩ. Mỗi chuyến chỉ chở được khoảng mười người, phần lớn bộ đội phải bơi qua sông trong điều kiện bom đạn, pháo sáng và nước lũ. Công việc chèo đò chủ yếu diễn ra vào ban đêm, khi máy bay địch tạm ngừng bắn phá, nhưng hiểm nguy vẫn luôn rình rập.
II. NHỮNG CHUYẾN ĐÒ SINH TỬ VÀ KÝ ỨC KHÔNG QUÊN
Trong suốt 81 ngày đêm lịch sử, bà Thu đã đưa hàng ngàn chiến sĩ vượt sông Thạch Hãn. Phần lớn trong số họ là những chàng trai trẻ mới 18–20 tuổi, nhiều người là sinh viên các trường đại học miền Bắc vừa rời giảng đường để ra trận.
Điều day dứt nhất đối với bà là rất ít người trở về. Nhiều chiến sĩ bị thương nặng, được bà đưa về bờ nhưng chưa kịp đến trạm quân y đã hy sinh. Tiếng kêu “mẹ ơi” của những người lính trẻ tuổi trở thành nỗi ám ảnh theo bà suốt cuộc đời. Dù tuổi đã cao và trí nhớ bị ảnh hưởng bởi di chứng bom đạn, những ký ức ấy vẫn còn vang vọng trong tâm trí bà như một phần không thể xóa nhòa của thời hoa lửa.
III. KÝ ỨC ĐƯỢC LƯU GIỮ VÀ CUỘC GẶP GỠ SAU NỬA THẾ KỶ
Sau chiến tranh, chỉ có rất ít chiến sĩ sống sót được bà đưa trở về. Gần nửa thế kỷ sau, một cựu chiến sĩ Thành cổ là ông Phạm Hùng đã vượt hàng trăm cây số từ miền Bắc vào Quảng Trị để tìm lại nữ du kích chèo đò năm xưa. Cuộc gặp gỡ sau 46 năm đã trở thành khoảnh khắc xúc động, gợi lại những ký ức bi tráng , oanh liệt của chiến tranh.
Bên cạnh đó, bức ảnh lịch sử “Cha con lão ngư dân Triệu Phong trở bộ đội và vũ khí tiếp sức Thành cổ” do nhiếp ảnh gia Đoàn Công Tính chụp năm 1972 đã trở thành tư liệu quý giá trong Bảo tàng Thành Cổ Quảng Trị . Bức ảnh đã ghi lại hình ảnh ông Nguyễn Con chèo đò và bà Thu ôm súng, phía sau là những chiến sĩ trẻ nở nụ cười giữa bom đạn , thể hiện tinh thần lạc quan và niềm tin vào thắng lợi của cách mạng.
IV. CUỘC SỐNG HÒA BÌNH VÀ SỰ TRI ÂN CỦA DÂN TỘC
Trong thời gian tham gia phục vụ chiến trường, ông Nguyễn Cầu và bà Nguyễn Thị Thu đã nên duyên nhưng chỉ làm lễ dạm ngõ theo phong tục địa phương, chưa kịp tổ chức đám cưới thì chiến tranh xảy ra . Sau ngày đất nước thống nhất, hai ông bà mới chính thức nên duyên vợ chồng, xây dựng gia đình và sinh sống bình dị bên dòng sông Thạch Hãn . Hai vợ chồng sống bình dị bên dòng sông Thạch Hãn – nơi từng chứng kiến những năm tháng chiến tranh khốc liệt . Dù chiến tranh đã lùi xa, bà Thu vẫn thường xuyên trở lại Thành cổ Quảng Trị để thắp hương cho những chiến sĩ đã hy sinh. Hành động ấy thể hiện lòng tri ân sâu sắc của người còn sống đối với những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của dân tộc.
V. THÔNG ĐIỆP THỜI HOA LỬA GỬI ĐẾN THẾ HỆ HÔM NAY
Câu chuyện về nữ du kích Nguyễn Thị Thu là minh chứng tiêu biểu cho tinh thần anh hùng của nhân dân Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến. Những chuyến đò sinh tử trên sông Thạch Hãn không chỉ là phương tiện vận chuyển mà nó còn là biểu tượng của sự hy sinh, lòng dũng cảm và tinh thần đoàn kết quân – dân.
Đối với thế hệ trẻ hôm nay, câu chuyện ấy như một lời nhắc nhở rằng để có thể sống trong nền hòa bình, độc lập không phải là điều tự nhiên đã có , mà là kết quả của sự hy sinh to lớn , cao cả nhưng thầm lặng của biết bao con người , họ đã hy sinh tuổi xuân và cuộc đời của mình để đổi lấy nền hoà bình cho đất nước . Việc lan tỏa những câu chuyện như của bà Thu góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng và trách nhiệm công dân trong sự nghiệp xây dựng và
bảo vệ Tổ quốc.



