Nữ du kích "Đội quân tóc dài" và chuyến đò tải đạn trên sông Ba Lai

Sông Ba Lai (Bến Tre) trong những năm 1968–1970 là tuyến đường thủy sinh tử nối liền căn cứ cách mạng với các vùng giải phóng. Địch thiết lập hàng loạt đồn bốt, dùng tàu chiến giăng kín mặt sông và máy bay đầm lầy tuần tra liên tục. Giữa vòng vằn đạn pháo ấy, Đội nữ du kích bến đò Ba Lai thuộc "Đội quân tóc dài" huyền thoại đã kiên cường bám trụ, biến từng vạt dừa nước thành pháo đài đánh giặc.

Bà Lê Thị Hai (tên thường gọi là Hai Sông, nguyên Đội trưởng Đội nữ du kích Ba Lai) nhớ lại: Đội gồm 12 cô gái tuổi đời từ 16 đến 22. Hàng ngày, họ cải trang thành những người đi bán dừa khô, chèo xuồng đi bắt tôm cá trên sông để nắm tình hình địch, vận chuyển vũ khí và đưa cán bộ qua sông.

Gian khổ lớn nhất đối với các cô gái tuổi trăng tròn là phải ngâm mình dưới mương bùn dừa nước suốt nhiều giờ liền để giấu xuồng. Nước phèn chua mặn lở loét cả da chân, muỗi rừng và đỉa cắn rát thịt. Để vận chuyển những thùng đạn pháo nặng hàng chục kilôgam qua các trạm kiểm soát gắt gao của địch, chị em đã nghĩ ra cách giấu đạn dưới đáy xuồng, bên trên phủ một lớp bùn dừa nước và chất đầy những quả dừa khô.

Đêm 20/11/1969, chuyến xuồng của chị Hai Sông và nữ du kích Út Nhỏ bị tàu tuần tra địch phát hiện. Địch xả đạn đại liên dữ dội làm mạn xuồng bị thủng rách, nước sông tràn vào cuồn cuộn. Trong giây phút hiểm nghèo, chị Út Nhỏ (mới 17 tuổi) đã không ngần ngại lao mình xuống sông, dùng bờ vai nhỏ bé của mình tựa vào mạn xuồng bị bịt lỗ thủng, đẩy chiếc xuồng chở đạn vào vạt dừa nước an toàn.

Chị Út Nhỏ bị trúng một viên đạn súng đại liên vào vai nhưng vẫn kiên quyết không buông mạn xuồng. Chị thì thầm với đồng đội trước khi ngất đi: "Chị Hai ơi, chở hết đạn qua sông cho bộ đội đánh đồn giùm em...". Chuyến đò đạn năm ấy được bảo vệ an toàn. Tinh thần xả thân của nữ du kích sông Ba Lai đã chứng minh sức mạnh quật cường của "Đội quân tóc dài" – những người phụ nữ Nam Bộ anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang.