Nữ du kích đưa đò qua sông Thạch Hãn
Mùa hè đỏ lửa năm 1972, tại dòng sông Thạch Hãn - nơi được mệnh danh là "dòng sông máu" trong cuộc chiến bảo vệ Thành cổ Quảng Trị.
Năm 1972, bà Thu tròn 17 tuổi. Bà đã tham gia lực lượng du kích địa phương và cùng với bố chồng là cụ Nguyễn Con, một ngư dân làm nghề cào hến, dùng chiếc đò nhỏ của gia đình để đưa bộ đội vượt sông Thạch Hãn vào tiếp viện cho Thành cổ.
Suốt 81 ngày đêm, chiếc đò của hai bố con bà Thu đã chở hàng nghìn chiến sĩ qua sông. Đa phần họ còn rất trẻ, 18-20 tuổi, là những sinh viên từ các trường đại học ở Hà Nội mới gác bút cầm súng. Những chuyến đò hầu hết diễn ra vào ban đêm, khi mưa bom bão đạn, nước sông chảy xiết. Nhiều người ra đi trên con đò đó và không bao giờ trở lại.
Ký ức đau đớn nhất của bà là tiếng các chiến sĩ bị thương gào thét gọi "mẹ ơi" trước khi hy sinh. Bà kể: "Điều day dứt nhất là tôi đưa họ đi… nhưng chẳng mấy ai trở lại".
Bức ảnh "Cha con lão ngư dân Triệu Phong chở bộ đội và vũ khí tiếp sức Thành cổ" do nhiếp ảnh gia Đoàn Công Tính chụp năm 1972 đã ghi lại khoảnh khắc bà Thu và bố chồng chở bộ đội qua sông. Phải 35 năm sau, nhiếp ảnh gia mới tìm được nhân vật trong ảnh và trao lại bức ảnh cho gia đình bà.
Di sản: Câu chuyện của bà Thu và cụ Con là biểu tượng của lòng dũng cảm và sự hy sinh thầm lặng của những người dân thường trong chiến tranh.
