Nữ du kích kiên cường – chị Võ Thị Lan, xã Vĩnh Giang, huyện Vĩnh Linh
Chị Võ Thị Lan, sinh năm 1948, quê quán xã Vĩnh Giang, huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị, là nữ du kích tiêu biểu của vùng tuyến lửa trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Chị đã anh dũng hy sinh năm 1972 và được Nhà nước công nhận liệt sĩ, gia đình được trao Bằng Tổ quốc ghi công theo quy định.
Sinh ra ở vùng đất nằm sát vĩ tuyến 17, tuổi thơ của chị Lan gắn liền với địa đạo, hầm trú ẩn và những đợt pháo kích kéo dài. Lớn lên trong hoàn cảnh chiến tranh khốc liệt, chị sớm tham gia đội du kích xã khi mới 17 tuổi. Nhờ nhanh nhẹn, gan dạ và thông thạo địa hình, chị được phân công làm nhiệm vụ trinh sát, canh gác và tham gia chiến đấu bảo vệ làng.
Những năm 1968–1972, Vĩnh Linh là địa bàn bị đánh phá ác liệt. Du kích địa phương vừa chiến đấu, vừa bảo vệ nhân dân sản xuất. Chị Lan nhiều lần trực tiếp tham gia phục kích nhỏ lẻ, bắn tỉa và đặt mìn tự tạo trên các tuyến đường địch thường qua lại.
Mùa hè năm 1972, khi chiến sự lan rộng ra toàn tỉnh Quảng Trị, xã Vĩnh Giang trở thành mục tiêu càn quét. Trong một trận chống càn, tổ du kích của chị bám trụ tại giao thông hào ven làng. Khi địch áp sát, chị bình tĩnh nổ súng yểm trợ cho đồng đội rút về vị trí an toàn.
Trong lúc chiến đấu, một quả pháo rơi gần trận địa, chị bị mảnh đạn trúng bụng. Dù bị thương nặng, chị vẫn tiếp tục bắn trả để giữ chân địch. Khi đồng đội quay lại đưa đi cứu chữa, chị đã kiệt sức và hy sinh trên đường ra trạm quân y.
Sự hy sinh của chị Lan để lại niềm tiếc thương sâu sắc cho gia đình và bà con địa phương. Đồng đội kể lại, chị luôn là người xung phong nhận nhiệm vụ khó khăn nhất, chưa từng lùi bước trước hiểm nguy.
Sau ngày đất nước thống nhất, tên chị được khắc trên bia tưởng niệm liệt sĩ của xã. Hài cốt chị được an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ huyện Vĩnh Linh, trở thành địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ.
Chị Võ Thị Lan là biểu tượng của nữ du kích vùng tuyến lửa – những người phụ nữ bình dị nhưng gan góc, vừa cầm súng chiến đấu vừa gìn giữ cuộc sống nơi quê nhà. Sự hy sinh của chị góp phần làm nên trang sử hào hùng của mảnh đất Quảng Trị kiên trung.
