Nữ du kích người Dao trên vùng núi đá Hà Giang
Bà Bàn Thị Mẩy là người dân tộc Dao, từng là nữ du kích dũng cảm hoạt động trên vùng cao nguyên đá Đồng Văn. Bà đã tham gia dẫn đường cho bộ đội, vận chuyển lương thực và bảo vệ bản làng trong những năm kháng chiến.
Sinh ra và lớn lên trên cao nguyên đá, bà Mẩy sớm giác ngộ cách mạng. Năm 1966, bà tham gia đội du kích địa phương. Nhiệm vụ của bà là dẫn đường cho bộ đội qua những con đường mòn hiểm trở trên núi đá, tránh sự tuần tra của địch. Bà kể, những cung đường trên đá tai mèo sắc lẹm, đi chân đất nhiều khi chảy máu. Nhưng bà chưa một lần than vãn. Bà còn tham gia vận chuyển gạo, muối, thuốc men từ hậu cứ lên các đồn biên phòng. Có lần, đang chở gạo trên lưng ngựa thì gặp địch phục kích. Bà nhanh trí cho ngựa chạy vào rừng sâu, thoát khỏi vòng vây. Bà tự hào: "Người Dao chúng tôi sống trên đá, lòng dạ kiên trung như đá. Được góp sức vào chiến thắng là niềm tự hào của tôi".
