NỮ DU KÍCH NGUYỄN THỊ KIM LAI
Nguyễn Thị Kim Lai sinh năm 1948, quê ở xã Thạch Tiến, huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh.
Năm 1965, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đang diễn ra ác liệt, cô gái trẻ Nguyễn Thị Kim Lai khi ấy mới 17 tuổi đã xung phong vào đội dân quân tự vệ.
Sáng ngày 20/9/1965, một chiếc máy bay F-4 của Mỹ bị bắn rơi tại địa phương. Với khẩu súng trường trên vai, Kim Lai cùng các đồng đội nhanh chóng bủa vây khu vực phi công nhảy dù. Trong khoảnh khắc lịch sử đó, cô gái nhỏ bé chỉ cao 1,48m đã dũng cảm tiến tới, áp giải viên phi công Mỹ cao lớn William Andrew Robinson. Hình ảnh "O du kích" oai nghiêm, bước đi đầy tự tin bên cạnh kẻ thù đã trở thành biểu tượng bất tử cho ý chí "nhắm thẳng quân thù mà bắn" của thế hệ trẻ thời hoa lửa .
Năm 1995, sau 30 năm kể từ ngày bức ảnh định mệnh được chụp, viên phi công William Andrew Robinson đã quay trở lại Việt Nam và tìm gặp lại "người quen cũ". Cuộc gặp gỡ giữa họ không còn súng đạn, không còn đối đầu mà chỉ có những cái bắt tay và nụ cười hòa bình. Robinson chia sẻ rằng ông luôn giữ bức ảnh đó như một kỷ niệm về tinh thần quả cảm của người Việt Nam. Sự kiện này đã khép lại một chương đau thương của chiến tranh, mở ra thông điệp về sự hòa giải và lòng vị tha.
