Nữ Du kích Nguyễn Thị Thu
81 ngày đêm diễn ra từ ngày 28/6/1972 đến ngày 16/9/1972 đây là cuộc chiến đấu bảo vệ Thành cổ Quảng Trị là trận chiến khốc liệt bậc nhất trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, nơi quân giải phóng kiên cường giữ đất trước hỏa lực kinh hoàng . Trận chiến tạo bước ngoặt chiến lược, góp phần buộc Mỹ ký Hiệp định Paris năm 1973. Sau khi quân giải phóng giành lại Quảng Trị trong cuộc tấn công năm 1972, Mỹ - Ngụy thực hiện chiến dịch tái chiếm với hỏa lực tối đa.
Trong trận chiến có khoảng 328.000 tấn bom đạn đã trút xuống, tương đương sức công phá của 7 quả bom nguyên tử Mỹ ném xuống Hiroshima năm 1945. Thị xã Quảng Trị bị san phẳng hoàn toàn.
Bà Nguyễn Thị Thu (sinh năm 1955), nữ du kích 17 tuổi, đã cùng cha chèo đò suốt 81 ngày đêm (tháng 6-9/1972) đưa bộ đội vượt sông Thạch Hãn, chở vũ khí và tải thương dưới mưa bom bão đạn trong trận chiến Thành cổ Quảng Trị. Hình ảnh cô gái nhỏ bé vững tay chèo giữa dòng sông "máu" trở thành biểu tượng anh hùng, thầm lặng góp phần vào sự nghiệp bảo vệ quê hương.
Mùa hè đỏ lửa năm 1972, sông Thạch Hãn là huyết mạch quan trọng nối hậu phương với chiến trường Thành cổ Quảng Trị, nơi chịu sự đánh phá ác liệt nhất của bom đạn. Bà Thu cùng cha là ông Nguyễn Con (người địa phương) tham gia lực lượng du kích, nhận nhiệm vụ lái đò chở bộ đội, đạn dược, lương thực vượt sông và đưa thương binh từ chiến trường về nơi an toàn. Suốt 81 ngày đêm, không kể ngày đêm, cha con bà Thu chèo đò không nghỉ, tận dụng những khoảnh khắc bom tạm ngưng để vượt sông. Chiếc đò nhỏ nhiều lần bị bom làm lật, nhưng bà vẫn kiên cường chèo chống. Bà Thu không chỉ đưa đò mà còn nấu cháo, băng bó cho thương binh, thậm chí dùng chiếc đò nhỏ của mình làm nơi tạm trú an toàn cho các chiến sĩ.
Câu chuyện về nữ du kích Nguyễn Thị Thu là minh chứng cho sự kiên cường, lòng dũng cảm của người phụ nữ Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt nhất, được tái hiện qua bức ảnh cha con chèo đò trên sông Thạch Hãn năm 1972, khắc họa một thời oanh liệt và sự hy sinh thầm lặng của người dân Quảng Trị, là minh chứng cho sự kiên cường, lòng dũng cảm của người phụ nữ Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt nhất.
