Nữ du kích Nguyễn Thị Thu: 81 Ngày đưa đò trên dòng sông Thạch Hãn: Huyền thoại Quảng Trị.
Trận Thành cổ Quảng Trị năm 1972 không chỉ là một trong những trận chiến ác liệt nhất của Chiến dịch Xuân Hè mà còn để lại những câu chuyện cảm động về sự hy sinh và lòng dũng cảm phi thường của các chiến sĩ và nhân dân địa phương,
Nổi bật trong kí ức bi tráng đó là những hình ảnh những con đò ngày đêm vượt qua dòng sông Thạch Hãn, được ví như “dòng sông máu”, để tiếp viện cho chiến trường khốc liệt.
Cuộc chiến kéo dài suốt 81 ngày đêm (từ 28 tháng 6 đến 16 tháng 9 năm 1972), biến Thành cổ Quảng Trị thành tâm điểm giao tranh dữ dội. Trong bối cảnh bom đạn trút xuống như mưa, với sự yểm trợ hỏa lửa khổng lồ của không quân và hải quân Mỹ, vệc đưa bộ đội, lương thực, vũ khí vào Thành cổ và đưa thương binh ra ngoài làm nhiệm vụ sống còn.
Gương phụ nữ thầm lặng trên sông Thạch Hãn
Trong những câu chuyện thời hoa lửa ấy, hình ảnh nữ du kích Nguyễn Thị Thu là một minh chứng xúc động. Khi cuộc chiến diễn ra, bà Thu mới 18 tuổi (hoặc 17 tuổi theo một số nguồn tin). Bà đã cùng cha chồng tương lai của mình là ông Nguyễn Con vững tay chèo trên chiếc đò nhỏ. Họ chèo đò ngày và đêm, rẽ song dưới mưa bom bão đạn để tiếp tế lương thực, vũ khí cho các chiến sĩ đang cố thủ trong Thành cổ. Chiếc đò nhỏ ấy còn là phượng tiện duy nhất đưa các chiến sĩ bị thương về hậu phương chữa trị.
Những người lính vượt sông đều là những người rất trẻ, nhiều người là sinh viên vừa gác bút nghiên. Bà Thu kể lại rằng, trong số hàng ngàn chiến sĩ Được bà chở qua sông, rất ít người trở về được. Khi bị địch phát hiện, cha con bà phải nhảy suốt sông bơi vào bờ, nhưng ngày hôm sau họ lại tiếp tục nhiệm vụ với chiếc thuyền mới.
Sức mạnh của ý chí và lòng kiên cường
Sự ác liệt của chiến trường được thể hiện qua mật độ bom đạn chưa từng có. Ước tính, toàn bộ khu vực thị xã Quảng Trị (rộng chưa đầy 3 km vuông ) đã hứng chịu tổng khoảng 120.000 tấn bom đạn trong 81ngày đêm. Chiến sĩ Quân giải phóng phải đối mặt với nguy cơ thương vong cực lớn do pháo kích và oanh tạc, khiến công sự chiến đấu ngày càng suy yếu.
Tuy nhiên, tinh thần chiến đấu kiên cường đã giúp họ bám trụ. Nhiều đơn vị đã thề: “K3 -Tam Đảo còn, Thành cổ Quảng Trị còn”, dù phải hy sinh đến người lính cuối cùng. Chính sự kháng cự mạnh mẽ này đã kéo dài thời gian chiếm lại thành cổ của đối phương tới 3 tháng so với kế hoạch ban đầu, tạo lợi thế quan trọng trên bàn đàm phán tại Hội nghị Pari.
Vòng tay tri ân và ký ức còn mãi.
Sau chiến tranh, mặc dù đối mặt với nhiều khó khăn và di chứng chiến tranh, những nhân chứng như bà Nguyễn Thị Thu vẫn giữ trọn tình cảm với đồng đội.
Bà từng được nhiếp ảnh Đoàn Công Tính ghi lại khoảng khắc trêndòng Thạch Hãn trong bức ảnh nổi tiếng “Cha con lão ngư dân Triệu Phong chở bộ đội và vũ khí tiếp sức cho Thành cổ”.
Nhiều năm sau, những người lính năm xưa tìm về, như chiến sĩ Phạm Hùng, để bày tỏ lòng tri ân sâu sắc.
Ngày nay, Thành cổ Quảng Trị là khu di tích lịch sử quốc gia. Dòng sông Thạch Hãn hiền hòa vẫn mang trong ký ức về những chuyến đò thấm đẫm máu và hoa. Chính quyền và nhân dân địa phương thường xuyên tổ chức các hoạt động tưởng niệm, nổi bật là Lễ thả hoa đăng vào các dịp lễ lớn để tri ân những anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống vì độc lập, thống nhất đất nước.
Câu chuyện về 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị và những chuyến đò trên sông Thạch Hãn mãi là khúc tráng ca bất tử về lòng dũng cảm và khát vọng hòa bình của dân tộc Việt Nam.
