Nhân chứng trực tiếp tham gia các sự kiện lịch sử

Nữ du kích nhỏ... làm việc nhỏ

TP. Hồ Chí Minh26/11/2025Nguyễn Hoàng Minh (Trường Tiểu học Trung Lập Hạ - xã Nhuận Đức)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

NỮ DU KÍCH NHỎ... LÀM VIỆC NHỎ

Giữa lòng đất thép Củ Chi, nơi những cánh rừng cao su rì rào suốt bốn mùa, có những con người đã sống, chiến đấu và lặng lẽ hoá mình vào đất mẹ. Họ không phải những anh hùng trên trang sách, cũng chẳng có huy chương lấp lánh, nhưng cuộc đời họ lại là những chứng tích sống động nhất của một thời lửa đạn.

Trong số những con người bình dị ấy, có những người phụ nữ đã bước ra từ ruộng đồng, từ dòng rạch, từ những mái nhà tranh đơn sơ, để trở thành lá chắn của quê hương, là dấu son không phai trong lịch sử xã Nhuận Đức. Họ mang trái tim mềm mại của người con gái miền Nam, nhưng ẩn trong đó là ý chí kiên cường, bền bỉ đến lạ kỳ.

Ngày hôm nay, khi bước chân trên con đường đã hồi sinh sau chiến tranh, tiếng bom đạn chỉ còn trong ký ức, chúng ta lại càng không thể quên những người đã đánh đổi tuổi xuân để giữ lấy màu xanh yên bình ấy. Và trong vô vàn gương mặt thầm lặng ấy, có một người phụ nữ mà câu chuyện đời bà như một ngọn lửa âm ỉ – ngọn lửa của niềm tin, của tình yêu quê hương, của sự hy sinh không đòi hỏi đáp đền.

Đó là câu chuyện về nữ du kích xã Nhuận Đức – người đã đi qua những năm tháng dữ dội với đôi chân trần, với chiếc khăn rằn bạc màu, với trái tim luôn hướng về đất này, người dân này. Câu chuyện của bà không chỉ là kỷ niệm của riêng một đời người, mà là bài học lớn cho thế hệ hôm nay: về lòng dũng cảm, tình đồng đội, và sự bình yên được đổi bằng máu của những người không bao giờ đòi nhắc tên.

Cô bé mười ba tuổi, nhưng vóc đáng nhỏ bé còi đẹt, đi đâu cũng chỉ được gọi là con nhỏ. Trên đầu có nguyên một bọc khăn, trong toàn thuốc tây. Ngang lưng lại đeo một cái giỏ, len lỏi đi cun cút, cun cút. Ngó vậy sao nó không nghi cho được.

- Ê, con nhỏ kia đứng lại. Con "nhái" sợ run, hai tay ôm đầu bỏ chạy chúi về phía trước.

- Đứng lại ngay không tao bắn bỏ. Cô bé đứng lại, khóc thút thít:

- Ông làm con sợ quá, con đi mượn cám chớ có làm gì đâu mà quát. Cái giỏ cám lăn dưới đất. Tên lính gác đá giỏ moi moi, cám bắn ra tung tóe. Không thấy có gì nghi. Nó đá tung cái giỏ:

- Sao mày bỏ chạy?

- Con sợ, con đi mượn thím Ba cám về ăn thôi. Cô bé vừa mếu vừa vét cám vãi vào giỏ, đứng dậy cúi đầu đi thẳng. Thằng lính kia không để ý tới cái khăn cột trên đầu, trong đó toàn thuốc tây, nó theo lệnh của má, mang từ ấp chiến lược ra cho du kích. Ba là công an xã, má làm cán bộ dân vận móc nối, nhưng hai người chỉ hoạt động bí mật, khi cần vận chuyển thứ gì, lương thực hay giao liên tin tức, cả ba, cả má cứ lợi dụng cái vóc đáng bé con của nhỏ gái, đi tới đi lui, nó nhỏ vậy không mấy ai xét hỏi, lần nào nó cũng làm được. Một lần giao liên, lại cái giỏ cám khơi khơi, tên lính xét nghi ngờ:

- Con nhỏ này tiếp tế cho Việt cộng, nhất định không sai, mày liên lạc cho ai ? Nhỏ khóc tức tưởi:

- Con đâu có biết liên lạc là gì, con đi mua cám thôi.

- Lại cám, bữa trước cám, nay lại cám nữa.

- Ông tha cho con lần này, lần sau con không đi nữa, con sợ lắm rồi. Nhìn bộ dạng méo mó của nhỏ, thằng lính đá cho một cái:

- Mày mà làm liên lạc tiếp tế cho Việt cộng, tao bắn bỏ nghe chưa.

- Dạ con không dám làm việc đó, ông tha cho. Hắn ta còn cười:

- Tao không bắn bỏ đâu, tao đổ xà bông.

- Đổ xà bông là gì hả ông.

- Rồi sẽ biết. Nhỏ tất tưởi chạy về nhà:

- Má ơi! Con không làm giao liên cho má nữa đâu.

- Sao mày nhát gan thế, làm có mấy việc mà đã ngán rồi. Con đâu có ngán, nó mà bắt được con một lần nữa, con sợ nó đổ xà bông con chết. Con biết rồi, mấy anh nói chuyện, con nghe rõ: nó đổ cả thùng nước xà bông vô miệng, trương bụng lên, nó đạp cho phọt nước ra miệng ra mũi, chết!

- Đổ xà bông không chết đâu, mầy nhát quá thì làm được việc gì.

- Con vào đội du kích.

- Nhãi con như mầy sao làm được du kích. Nó đứng thẳng lên như một lời tuyên bố:

- Thôi, má ở nhà, con đi đây, con đã quyết rồi, không ở nhà nữa. Con đi thoát ly ! Má nhìn con gái bật cười:

- Cha, hay quá ta. Việc nhỏ còn chưa làm được, vào du kích thì làm được gì ! Vậy mà cô bé Lý Thị Tọa (Nhỏ) đi thoát ly thật, cô theo du kích, như con thoi đi đi về về, làm được khá nhiều việc, các anh các chị du kích sai gì nó cũng làm được. Cả đào giao thông hào, khuân đất, lấp lá ngụy trang trên hố bẫy xe tăng, đào hầm chông, chặt tầm vông vác về, đi mua đinh dài về cho mấy chú.

- Con sướng nhất là được vào đội du kích, tham gia du kích. Cô bé tuyên bố như thế.

- Con không cầm súng nhưng việc của du kích thiếu gì, nhiều lắm, con mần suốt ngày đêm không hết. Con nhỏ người, lại xấu xí nhem nhuốc, dễ đi lại, dễ lẩn tránh trạm gác, con có nhiều cách vận chuyển hay bất ngờ đó mấy chị, mấy cô.

Nay người này sai:

- Nhỏ, đi kiếm rau đi con, mấy ngày nay tao chưa có cọng rau nào, nóng cả bụng. Gặp rau gì cũng hái về đây nghe.

- Giá có vài con cua về rang muối thì hay biết mấy.

- Nhỏ, mầy ra chợ, kiếm mấy bà xin gạo đi, thèm cơm muốn chết nè. Thế là Nhỏ ta lại tìm mọi cách xin xỏ kiếm chác bằng được cả ruột tượng gạo, giấu lẫn trong rau quả, kèm cả giỏ cua giỏ ốc, qua mặt những con mắt dò xét của bọn bảo an dân vệ, mang về nấu cơm cho mấy cô, mấy chị ăn. Riết rồi quen, con nhỏ vừa lanh vừa ngoan ngoãn dễ sai bảo, việc gì cũng làm được, ai cũng khen, cũng quý mến. Được khen, cô bé thích lắm. Chị Thược động viên:

- Nhỏ, nhờ có mầy mà nhiều bữa bọn tao có cái ăn đó !

- Thím yên tâm đi, con mà đã xuất phát, thế nào khi về cũng có đồ. Con có tài lắm chứ bộ ! Những bữa ăn ấm lòng chiến sĩ du kích, tăng thêm sức mạnh chắc tay súng, luồn chiến hào, Lý Thị Tọa góp phần chiến công cho đội du kích. Thông thạo nhất của "Nhỏ" là việc mua đinh dài. Đinh dài chỉ có ở vùng địch. Đi đi về về vùng địch và ta không chỉ bị xét hỏi mà còn bị tình nghi, có khi bắn bỏ, vậy mà cô bé vẫn tìm ra đủ cách đi được, mua được đinh mang về. Ngồi nhìn mấy anh đập đầu đinh, làm đinh cho có ngạnh, cô bé vui lắm, nhất định ngày mai sẽ tìm ra cách mới, đi mua đinh dài. Dù lúc này cô gái đã mười bảy, mười tám tuổi, nhưng vẫn chỉ như một cô bé con, không ai coi cô như người lớn, đã thế, nói năng tính nết ngây thơ y như con nít, nên sau này ngoài hai mươi tuổi, Nhỏ vẫn bị coi là con nhỏ, là con cháu.

- Là gì cũng được, miễn con làm được việc có ích cho các cô chú du kích.

Lời cảm ơn

Xin chân thành cảm ơn các bạn đã dành thời gian theo dõi và lắng nghe câu chuyện lịch sử này. Lịch sử không chỉ là những trang ghi chép khô khan, mà còn là hành trình của những con người thật, những sự kiện thật đã góp phần tạo nên thế giới chúng ta hôm nay. Sự quan tâm và đồng hành của các bạn chính là động lực để những câu chuyện quá khứ tiếp tục được kể lại, được trân trọng và được hiểu sâu sắc hơn.

Mong rằng câu chuyện đã mang đến cho các bạn thêm kiến thức, cảm hứng và một góc nhìn mới về lịch sử. Xin trân trọng cảm ơn!

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn