Anh hùng Lực lượng vũ trang

NỮ DU KÍCH "Tay không bắt giặc"

Hưng Yên27/12/2025Bùi Thị Như Hạ (Đoàn xã Bình Thanh)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

Trên miền quê lúa Thái Bình yên bình, nơi những cánh đồng xanh chạy dài đến tận chân trời, đã từng có một cô gái nhỏ bé mà gan dạ hơn bất kì ai: Nguyễn Thị Chiên – nữ du kích “ tay không bắt giặc” Người phụ nữ đầu tiên được phong danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân trong thời đại Hồ Chí Minh

Bà sinh năm 1930, tại xóm Trại Đồng, xã Tân Tiến Thị trấn Thanh Nê huyện Kiến Xương (cũ). Cái tên Nguyễn Thị chiên là do anh em du kích đặt cho bà sau này, còn cũng như nếp đặt tên của nhân dân ta thuở ấy, cha mẹ bà chỉ gọi bà là Tý Con. Nhà bà có năm anh chị em, bà là út. Gia cảnh khốn khó, sinh bà hôm trước hôm sau người mẹ đã phải ủ con trong gio bếp cho nóng để đi làm thuê, làm mướn lần hồi miếng ăn. Nạn đói năm 1945 đã lần lượt cướp đi bốn anh chị em của bà. Như cái cây non trồng trong đất cằn, rồi bà cũng lần hồi lớn lên từ dòng sữa nghèo của người mẹ khốn khổ. Đến lúc biết chui qua lỗ thủng của vách bếp, cha mẹ bà cũng chẳng còn. Tuổi thư bà không có nắng ấm, chỉ có những năm tháng đi ở, làm mướn, chịu đựng đủ mọi nỗi cực nhọc của phận người nghèo trong xa hội thuộc địa. Nhưng chính gian khổ ấy đã tôi luyện ở bà ý chí quật cường và một tình yêu quê hương mãnh liệt.

Khi cách mạng tháng tám thành công, đất nước bước vào cuộc kháng chiến chống Pháp, cô gái Chiên khi ấy mới mười sáu tuổi, sau khi được nghe tuyên truyền giác ngộ cách mạng, hiểu rõ nguồn gốc sự cực khổ của người nghèo và người dân mất nước, bà đã hăng hái tham gia vào đội du kích ở địa phương. Từ một giao thông viên nhỏ bé, bà trở thành du kích xã, rồi được nhân dân tin tưởng bầu làm Tiểu đội phó, Tiểu đội trưởng, sau đó là Trung đội trưởng nữ du kích. Ban ngày làm việc, tối đến bà cùng chị em rèn luyện đủ thứ vũ khí : Dao găm, kiếm mác đến súng, mìn, lựu đạn. Những bước chân thầm lặng trên những con đường làng, những buổi phục kích trong đêm tối, những chuyến rải truyền đơn hay phá đồn địch tất cả dần biến Nguyễn Thị Chiên trở thành nỗi khiếp sợ của quân Pháp ở vùng Đồng Bằng.

Năm 1950, trong một lần đưa cán bộ về cơ sở, bà bị giặc bắt tại làng Rặng Thông. Hơn ba tháng trong nhà tufdden ngòm, bà bị tra tấn dã man, đánh đập ,dìm nước, dọa bắn…nhưng không gì khiến bà khuất phục. “Sống không khai, chết không hé”- Lời thề đó bà giữ trọn. Không moi được gì từ bà, cũng chẳng có đủ chứng cứ để kết tội bà làm du kích, cuối cùng giặc phải thả bà ra. Ngay khi được tự do, bà Chiên lại trở về đơn vị, tiếp tục chỉ huy đội du kích chiến đấu trong những ngày tháng ác liệt nhất.

Trong các năm 1951 – 1952, Trung đội nữ du kích do bà chỉ huy lập nhiều chiến công vang dội: Phục kích đường 39; đánh bốt An Bồi, bắt sống hàng chục tên địch và thu được nhiều vũ khí. Đặc biệt, trong một trận đánh, bà tay không quật ngã và bắt sống tên quan hai pháp, trở thành biểu tượng lòng gan dạ và sự mưu trí của phụ nữ Việt Nam. Từ một cô gái nông nghèo, phải đi ở đợ, Nguyễn Thị Chiên đã dần khẳng định bản thân và trở thành niềm tự hào của “quê hương năm tấn” và của phong trào du kích lúc bấy giờ.

Năm 1952, bà là nữ chiến sĩ duy nhất dự Đại hội Chiến sĩ thi đua và cán bộ gương mẫu toàn quốc tại Việt Bắc. Tại đây bà được Chủ Tịch Hồ Chí Minh tặng khẩu súng lục và được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi mới 22 tuổi. Sau này bà vào quân đội, công tác tại Tổng cục Chính trị và quân khu thủ đô, mang quân hàm Trung tá cho tới ngày nghỉ hưu.

Cuộc đời người nữ Anh hùng ấy đã khép lại năm 2016 tại Hà Nội. Nhưng câu chuyện về bà- cô giá nhỏ bé mà trái tim lớn hơn mọi thử thách -vẫn còn vang vọng mãi. Đó là câu chuyện về nghị lực vươn lên từ gian khó, về lòng trung kiên với Tổ quốc , về phẩm chất “ Anh hùng- Bất khuất – Trung hậu - Đảm đang” mà Bác Hồ dành tặng cho phụ nữ Việt Nam.

Hôm nay khi kể lại câu chuyện đời Nguyễn Thị Chiên, ta không chỉ nhắc đến một tên tuổi lịch sử, mà còn là một biểu tượng sáng ngời của sức mạnh phụ nữ Việt Nam. Trên những cánh đồng quê lúa, trong những trang sách học trò, tên bà sẽ mãi là niềm tự hào của Thái Bình và của cả dân tộc.
Cuộc đời người nữ Anh hùng ấy đã khép lại năm 2016 tại Hà Nội. Nhưng câu chuyện về bà- cô giá nhỏ bé mà trái tim lớn hơn mọi thử thách -vẫn còn vang vọng mãi. Đó là câu chuyện về nghị lực vươn lên từ gian khó, về lòng trung kiên với Tổ quốc , về phẩm chất “ Anh hùng- Bất khuất – Trung hậu - Đảm đang” mà Bác Hồ dành tặng cho phụ nữ Việt Nam.

Hôm nay khi kể lại câu chuyện đời Nguyễn Thị Chiên, ta không chỉ nhắc đến một tên tuổi lịch sử, mà còn là một biểu tượng sáng ngời của sức mạnh phụ nữ Việt Nam. Trên những cánh đồng quê lúa, trong những trang sách học trò, tên bà sẽ mãi là niềm tự hào của Tổ quốc.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn