Nữ du kích "Tóc dài" bám rạch dừa nước Vàm Trảng

ạch Vàm Trảng (thuộc vùng ven sông Vàm Cỏ Đông, Tây Ninh) vào những năm 1970–1972 là "hành lang đỏ" kết nối các căn cứ cách mạng. Địch liên tục tổ chức các trận càn "phượng hoàng", rải chất độc hóa học làm trơ trụi các vạt dừa nước và cài đặt hệ thống mìn cây dày đặc. Bám trụ tại hành lang sinh tử này là Đội nữ du kích rạch Vàm Trảng gồm 12 cô gái trẻ thuộc "Đội quân tóc dài" Nam Bộ.

Bà Nguyễn Thị Mai (nguyên Đội phó Đội nữ du kích Vàm Trảng) kể lại: Cuộc sống của các cô gái du kích dưới rạch dừa nước cực kỳ gian khổ. Chị em phải ngâm mình dưới đầm lầy chua mặn suốt cả ngày đêm để giấu xuồng ba lá, ngụy trang trạm quan sát. Nước phèn chua làm da chân lở loét, đỉa và muỗi rừng cắn rát thịt, nhưng không một ai rời vị trí.

Nhiệm vụ của đội là chèo xuồng chở thương binh, vận chuyển đạn B40 và gài mìn tự chế bẫy tàu chiến địch. Để qua mặt các toán trinh sát biệt kích, chị em đã nghĩ ra sáng kiến độc đáo: Giấu đạn và tài liệu mật dưới đáy xuồng, phủ lên trên một lớp bùn dừa nước dày rồi xếp đầy những trái dừa khô. Khi gặp tàu địch tuần tra, chị em giả làm những cô gái quê chèo xuồng đi bán dừa để bình tĩnh vượt qua các trạm kiểm soát.

Đêm 14/8/1971, chuyến xuồng chở 4 thương binh nặng do nữ du kích Út Lượm (mới 17 tuổi) chèo lái bất ngờ bị một tàu sắt địch phục kích. Địch xả đạn đại liên cày xới mặt nước, mạn xuồng bị gãy vỡ, nước tràn vào nhanh chóng.

Trong phút hiểm nghèo, Út Lượm đã dũng cảm nhảy xuống sông, dùng vai tựa vào mạn xuồng bị thủng, một tay ôm chặt thân dừa nước để giữ cho xuồng không bị lật, tiếp tục đẩy xuồng chở thương binh vào vách đá an toàn.

Út Lượm bị trúng một viên đạn súng đại liên vào đùi nhưng vẫn kiên quyết không buông mạn xuồng. Chị trút hơi thở cuối cùng khi chiếc xuồng chở thương binh vừa cập bến an toàn.

Bà Mai xúc động chia sẻ: "Út Lượm ra đi khi tuổi đời còn quá trẻ, nụ cười của em dưới bóng dừa nước năm ấy đã trở thành biểu tượng cho lòng trung hiếu, kiên cường của những người con gái đất Nam Bộ anh hùng."