Nữ du kích "Tóc dài" Ngô Thị Hải – Đóa hoa vùng ven
Nữ du kích giao liên thuộc đội du kích vùng ven Sài Gòn - Gia Định, kiên cường bám trụ đất thép Củ Chi trong kháng chiến chống Mỹ.
Ký ức chiến trường
Lớn lên trên mảnh đất Củ Chi nghèo khó nhưng giàu truyền thống cách mạng, bà Ngô Thị Hải đã chứng kiến cảnh xóm làng bị bom cày đạn xới, gia đình bị dồn vào các ấp chiến lược ngay từ khi còn nhỏ. Lòng căm thù giặc đã thôi thúc cô gái có mái tóc dài đen mượt tham gia vào đội du kích địa phương khi mới bước sang tuổi 16.
Với lợi thế là người địa phương, thông thuộc từng bờ kênh, bụi rậm, bà Hải được giao nhiệm vụ làm giao liên mật và tiếp tế. Hàng ngày, bà cải trang thành người đi chợ, đi làm ruộng để khéo léo giấu tài liệu mật, thuốc men, đạn dược vào đáy giỏ xách, vượt qua các trạm kiểm soát dày đặc của quân đội Sài Gòn. Đêm xuống, bà lại cùng các đồng đội đào hầm bí mật, dẫn đường cho các chiến sĩ biệt động ra vào nội đô đánh phá các căn cứ của địch. Năm 1970, trong một lần đưa thư mật, bà bị địch phục kích bắt giữ. Chúng dùng đủ mọi cực hình tra tấn, từ giật điện đến đánh đập dã man hòng tìm ra vị trí hầm bí mật của ban chỉ huy. Nhưng với ý chí kiên cường của "đội quân tóc dài", bà Hải cắn răng chịu đựng, nhất quyết không khai một lời, giữ vững lòng trung thành với Đảng, với đồng đội cho đến ngày được giải thoát.
Trở về đời thường
Sau ngày 30/4/1975, bà Ngô Thị Hải trở về với cuộc sống đời thường khi hòa bình lập lại. Những đòn roi tra tấn năm xưa để lại nhiều di chứng trên cơ thể, khiến mỗi khi trái gió trở trời, bà lại phải chịu đựng những cơn đau nhức nhối. Tuy nhiên, nụ cười rạng rỡ của nữ du kích vùng ven năm xưa chưa bao giờ tắt trên môi bà.
Bà định cư ngay tại quê hương Củ Chi, tích cực tham gia vào phong trào phụ nữ và công tác đền ơn đáp nghĩa ở địa phương. Bà thường xuyên đến thăm hỏi các Mẹ Việt Nam Anh hùng, giúp đỡ các gia đình thương binh liệt sĩ. Đối với thế hệ trẻ tại địa phương, bà Hải là một tấm gương sống động về lòng dũng cảm. Bà thường được mời đến các buổi sinh hoạt truyền thống của trường học để kể về cuộc sống dưới địa đạo Củ Chi, về tinh thần lạc quan của những cô gái du kích tuổi đôi mươi ngày ấy, giúp các em học sinh thêm yêu và tự hào về mảnh đất quê hương mình đang sống.
