Nữ du kích Võ Thị Trong

Nữ du kích Củ Chi - Võ Thị Trong

Nữ du kích Củ Chi - Võ Thị Trong

Sáu Trong (tên thật Võ Thị Tiệp, còn gọi là Võ Thị Trong, SN 1950) quê ở ấp Phú Hòa, xã Phú Mỹ Hưng, huyện Củ Chi. Sinh ra trong gia đình nghèo có truyền thống cách mạng, từ năm 13 tuổi, bà làm Đội trưởng Đội thiếu nhi, 2 năm sau đó gia nhập Đội du kích ấp Phú Hòa.

"Khi tôi lớn lên, quân Mỹ đổ quân ào ạt vào miền Nam. Sư đoàn 25 đàn áp, bắn phá làng mạc quê hương tôi. Củ Chi lúc ấy không còn một nóc nhà nhưng phong trào cách mạng không lúc nào dập tắt. Mỗi người đều có nhiệm vụ. Trẻ em đào hào, vót chông, khiêng đất phụ người lớn đào địa đạo. Phụ nữ nấu cơm. Bộ đội, du kích đánh đồn, đánh giặc", bà kể.

Trận đánh đầu tiên của du kích Sáu Trong diễn ra vào tháng 2/1966. Ở tuổi 16, bà được phân công chiếu đấu cùng 4 đồng chí của Tiểu đoàn Quyết Thắng. Hôm đó, cả nhóm cùng bộ đội bố trí chiến hào dọc theo chiều dài ấp Phú Hòa, xã Phú Mỹ Hưng, ẩn nấp dưới tán cây, đợi xe tăng Mỹ xuất hiện.

Như dự đoán, một đoàn xe tăng đi từ hướng Trảng Bàng (Tây Ninh) lao vào trận địa. Cầm khẩu súng trường K44 trên tay, Sáu Trong bình tĩnh chờ xe đến thật gần, rồi không do dự lên nòng nhả đạn. Sau 40 phút giằng co, đoàn xe tăng Mỹ không thể vào được ấp Phú Hòa, đành quay ra gọi tiếp viện từ căn cứ Đồng Dù.

Cùng ngày hôm đó, địch càn quét ở khu rừng thuộc Phú Hòa nhưng vẫn bị lực lượng du kích chống trả quyết liệt. Kết quả, tiểu đoàn du kích cùng bộ đội địa phương lập công lớn, bắn cháy 25 xe tăng, xe bọc thép, loại 35 tên địch, thu về một số vũ khí, đẩy lùi cuộc càn của Mỹ. Trong buổi tuyên dương, du kích Sáu Trong nhận danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ cấp 3.

Lần khác, vào tháng 4/1967, bà Sáu Trong cùng một đồng đội chống trả cuộc càn của địch tại xã Lộc Hưng, huyện Trảng Bàng (Tây Ninh) - vùng giáp ranh với xã Phú Hòa. Bà đoán hướng đi của địch, gài trái mìn gạt nặng 12kg do chiến sĩ cơ giới Út Đực (anh hùng Tô Văn Đực - PV) chế tạo. 

Đúng như dự liệu, khi chiếc xe tăng vừa di chuyển qua vị trí gài mìn, một tiếng nổ kinh hoàng xé toạc không gian. Chiếc xe cháy rụi, toàn bộ lính bị tiêu diệt. Sau trận, bà Sáu Trong được phong danh hiệu Dũng sĩ diệt xe cơ giới.

Nhờ loạt chiến công, bà cùng một số du kích được cử tham dự Đại hội Anh hùng, Chiến sĩ thi đua và Dũng sĩ các Lực lượng võ trang Nhân dân Giải phóng toàn miền Nam lần thứ hai, tổ chức ở Tây Ninh ngày 17/9/1967. 

Rưng rưng xúc động khi nhận Huân chương chiến công hạng Ba, cô gái 17 tuổi năm ấy còn vinh dự được chụp hình cùng bà Nguyễn Thị Định - Phó tư lệnh Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam.

Lúc đó, Sáu Trong không hề hay biết, bức ảnh kỷ niệm với "cô Ba Định" lại vô tình rơi vào tay giặc Mỹ một năm sau đó, khiến bà vào chốn lao tù…

Tháng 5/1968, bà Sáu Trong nhận nhiệm vụ trà trộn trong dân, tìm lương thực cho bộ đội, du kích. Lần nọ, khi nhiệm vụ chưa hoàn thành, bà được cấp trên giao ở lại nên phải vội vàng mang lựu đạn, hồ sơ tài liệu giấu trong thùng đại liên. Sáng hôm sau, bọn Mỹ tràn vào xã, tình cờ lùng sục đúng nơi Sáu Trong giấu tài liệu.

"Thấy tấm hình có Phó tư lệnh Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam, địch biết chắc trong ấp có Việt Cộng. Chúng gom hết dân lại nhận diện khuôn mặt, sau đó bắt tôi về giam tại Hậu Nghĩa. Tra khảo vũ lực đến dụ dỗ ngọt nhạt, địch vẫn không thể khai thác được gì từ tôi, đành phải xếp tôi thuộc diện tình nghi. Có lần, má đi thăm nuôi, tôi cắt một lọn tóc gửi má, ngầm ý nhắn nhủ tổ chức ở nhà yên tâm", bà kể.

13 tháng giam cầm Sáu Trong, địch không tìm được chứng cứ buộc tội bà. Tháng 8/1969, chúng buộc phải thả bà ra tù. Ngay lập tức, bà móc nối với căn cứ cách mạng.

Thời điểm đó, sau cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân (1968), lực lượng vũ trang địa phương có nhiều biến động. Sáu Trong được giao nhiệm vụ làm trợ lý tham mưu cho huyện đội, hoạt động hợp pháp ở ấp chiến lược. Ban ngày, bà đi làm rẫy, trồng lúa trồng khoai, tạo vỏ bọc an toàn. Ban đêm, bà hoạt động bí mật, truyền tin, rải đơn, gây dựng lại cơ sở, tổ chức lực lượng diệt ác, phá kìm.

Vào một ngày tháng 3/1970, Sáu Trong cải trang thành khách đi uống cà phê, mang khối thuốc nổ C4 giấu trong hộp sữa, đặt ở vị trí nơi địch thường tụ tập trong quán. Đúng giờ hẹn, trái mìn nổ tung trời, địch khiếp đảm chạy tán loạn, thương vong 15 tên.

Chuỗi chiến công vang dội đã khiến Sáu Trong trở thành cái gai trong mắt địch. Tháng 4/1970, bà một lần nữa sa vào tay chúng. Năm tháng địa ngục trần gian trong nhà tù địch là những chuỗi ngày bà phải đối diện với những màn tra tấn man rợ. Với ý chí sắt đá, bà đã kiên cường vượt qua, giữ trọn khí tiết của người cách mạng.

Vết thương nặng ở cánh tay trong lần bị giam cầm ấy đã nhiễm trùng nghiêm trọng. Lời khuyên cắt bỏ một phần ba cánh tay của bác sĩ không làm lay chuyển ý chí chiến đấu của bà. Nén chịu cơn đau thấu xương, bà cột cánh tay lên cổ mỗi khi tham gia hoạt động. Có những lúc, sự tập trung vào nhiệm vụ đã khiến bà quên đi nỗi nhức nhối, để mặc vết thương ngày càng sưng tấy.

Có lần, Sáu Trong chỉ huy một đồng chí trong cơ sở mật thâm nhập đồn lính chế độ cũ, lập kế hoạch bắn một tên giặc, lấy hết súng đạn. Hoàn thành xong nhiệm vụ, lính Sư đoàn 25 điên cuồng truy lùng cả đêm. Khi đó, tay phải Sáu Trong cầm lựu đạn, tay trái bị thương, treo lên cổ. Nếu bà vẫn bị kẹt ở ấp chiến lược thì chỉ có mất mạng.

Trong tình huống ngặt nghèo, máu chảy ròng ròng, Sáu Trong vẫn nén đau, động viên mọi người. Bà quyết định cùng đồng đội cố gắng bò men theo hàng rào bốt bảo an bởi vì "nơi nguy hiểm nhất là nơi an toàn nhất". Họ vượt qua cánh đồng trống, rút về căn cứ, thoát nạn một cách ngoạn mục.

Người phụ nữ 76 tuổi kể, sau vụ tác chiến đó, cấp trên khuyên bà cắt cánh tay, nếu không sẽ nguy hiểm tính mạng.

"Đó là thời khắc đầu tiên trong đời tôi không thể nào quên. Ngày hôm sau, tôi đi xe ôm từ Củ Chi đến Bệnh viện Bình dân ở Sài Gòn. Để hợp thức hóa việc chữa trị, trong hồ sơ bệnh án, tôi khai mình không cha, không mẹ, bị thương do té xe, đi làm rẫy.

Lúc bấy giờ tôi còn rất trẻ nên đắn đo nhiều lắm. Mất một phần cánh tay, tôi trở thành thương binh, không còn cơ hội đứng vào tuyến trước. Tôi làm cách mạng mới được vài năm, chưa đạt được thành tích nào to lớn, cụt tay sẽ làm được gì? Tôi còn là phụ nữ, nghĩ chuyện tương lai cũng lo chứ", bà Sáu Trong nhớ lại.

Cuối cùng, nữ du kích Sáu Trong chấp nhận cưa tay. Bà xác định mình làm du kích mật cũng như chiến đấu trực tiếp ở mặt trận, các chiến sĩ có thể cụt tay, cụt chân, hy sinh, thì bà cũng có thể bị thương, mất một phần cơ thể.

Ở tuổi 76, dù chỉ còn một cánh tay phải, bà Sáu Trong vẫn quán xuyến việc nhà, tham gia nhiều công tác chính trị xã hội địa phương. Thi thoảng, giữa cuộc trò chuyện, bà bận rộn nghe những cuộc điện thoại từ chi hội phụ nữ, hội cựu chiến binh, đảng ủy phường…

Lật giở những trang hồi ký đầy xúc động về hành trình cách mạng của bà Sáu Trong, phóng viên đặt câu hỏi, chất chứa sự cảm phục: "Sau khi trải qua mất mát lớn như vậy, bà đã có những thay đổi gì trong cuộc sống?". Với một nụ cười ẩn chứa sự mạnh mẽ, bà Sáu Trong trả lời: "Thay đổi lớn nhất à? Tôi cạo trọc đầu luôn sau đó".

Bà kể, trước kia, mái tóc dài, óng ả là niềm tự hào của bà, thu hút bao nhiêu ánh mắt ngưỡng mộ. Thế nhưng, sau ca phẫu thuật định mệnh, bà đã cạo đi mái tóc ấy. Trở thành thương binh, bà phải đối diện với những nỗi đau không chỉ về thể xác mà còn cả những gánh nặng tinh thần, khiến sức khỏe có lúc chao đảo.