Nữ giao liên xuất sắc của Cụm tình báo H63

guyên tắc vận hành của Cụm tình báo H63 được chia thành 3 tuyến độc lập nghiêm ngặt: Tuyến 1 do bà Ba đảm nhiệm, hoạt động đơn tuyến trong nội đô Sài Gòn, trực tiếp nhận tài liệu từ ông Hai Trung mang ra vùng ven. Tuyến 2 do cơ sở hợp pháp tại các ấp chiến lược Phú Hòa Đông, Nhuận Đức, Bến Cát tiếp nhận và đưa về vùng bán căn cứ. Tuyến 3 là tuyến giao thông vũ trang ở Củ Chi, đón tài liệu từ tuyến 2 chuyển về căn cứ Miền và từ đây bằng các con đường khác nhau sẽ được chuyển ngay ra Hà Nội.

Đồng chí Nguyễn Thị Ba, giao liên của đồng chí Phạm Xuân Ẩn từ năm 1961 đến năm 1975.

Tại Tuyến 1, áp lực sinh tử đè nặng lên vai người nữ giao liên. Thông thường, bà Ba giữ nhịp liên lạc đều đặn mỗi tháng 3 lần. Vào các thời điểm then chốt, khi có những diễn biến đặc biệt trên chiến trường, tần suất có thể tăng lên 5 đến 6 lần, thậm chí có những chỉ thị, tài liệu hỏa tốc phải liên lạc khẩn cấp bất kể ngày đêm. Để giữ an toàn, bà tuyệt đối không bao giờ bước chân vào nhà ông Hai Trung. Ngược lại, X6 cũng không được biết nơi trọ của bà. Hộp thư chết ở gốc cây từng được cả hai dùng thử trong vài lần đầu, nhưng nhận thấy nguy cơ lộ dấu vết quá lớn, cả hai thống nhất chỉ gặp nhau trực tiếp giữa chốn đông người. Mỗi lần hẹn gặp luôn có một điểm gặp chính, một điểm phụ dự bị và một khung giờ dự phòng cho ngày hôm sau.

Địa điểm hẹn thường là nơi ồn ào, tấp nập như cổng chợ hoặc bến xe. Khi bắt được tín hiệu của nhau, ông Hai Trung dắt bà vào tiệm nước ven đường hoặc cho bà lên xe hơi chạy lòng vòng vài tuyến phố. Những cuộn phim tài liệu thu nhỏ bằng ngón tay cái (khi thì năm bảy cuộn, có lúc lên tới cả chục cuộn) được ngụy trang vô cùng kín đáo. Ông Hai Trung luôn là người tự tay nhét những cuộn phim chụp tài liệu thu được vào bên trong những chiếc nem chua gói lá chuối, làm thành từng xâu. Khi xuống xe, bà xách theo giỏ đi chợ, xếp nem vào đó, chiếc mềm nhẹ lên trên, chiếc “nem-phim” nặng và cứng hơn xuống đáy giỏ. Bà cũng mua thêm nải chuối, thẻ hương giả làm người đi đám giỗ. Tài liệu dạng văn bản thì được viết bằng loại mực mật không màu lên những mảnh giấy xi măng. Cứ thế, bà Ba thản nhiên dùng chính những tờ giấy xi măng ấy gói mớ đồ chơi trẻ con, bánh trái rồi xách ra vùng ven, hoàn hảo hoàn thành nhiệm vụ.

Một số hình ảnh của đồng chí Nguyễn Thị Ba (bên trái trong ảnh 3 người bên trái, bên trái trong ảnh bên phải ở phía trên và bên phải trong ảnh bên phải ở phía dưới).

Sau này, bà Ba đúc kết kinh nghiệm như sau: Để có thể sinh tồn giữa sào huyệt kẻ thù thì phải có trực giác nhạy bén và tâm lý vững. Đi lại phải đàng hoàng, tự nhiên, không được lấm la lấm lét. Lên xe đò thì ngồi ngay gần cửa xe chứ đừng chui vào góc khuất. Khi lính ngụy chặn xe xét hỏi, mình chủ động chìa giỏ ra bảo: "Đây mấy cậu cứ coi đi để tôi đi”. Nó thấy mình tử tế, xởi lởi thì không để ý, nếu mình hoảng hốt, mặt mày biến sắc là rơi vào bẫy ngay. Thỉnh thoảng gặp người quen cũng mừng lắm, nhưng chỉ mừng trong bụng thôi chứ không được chạy đến mừng ra mặt. Không sợ lính xét, mà chỉ sợ những đứa chỉ điểm.

Nhờ sự khôn khéo ấy, suốt 15 năm, từ 1961 đến ngày giải phóng, trải qua hàng nghìn phiên liên lạc, đối mặt với vô số chiến dịch càn quét và thiết quân luật ngặt nghèo, đặc biệt là sau Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968 khi địch phong tỏa gắt gao từng cửa ngõ, bà Ba chưa từng một lần để thất lạc tài liệu, bị bắt hay làm lộ đường dây. Cự ly đơn tuyến được bảo toàn nguyên vẹn đến ngày non sông thu về một mối.