Nữ kiệt miền Đông" Hồ Thị Bi - biểu tượng của phụ nữ Nam bộ anh hùng

Bà Hồ Thị Bi tên thật là Hồ Thị Hoa, sinh năm 1916 trong một gia đình nghèo tại Gia Định (nay là TP.HCM). Mất cha từ năm 6 tuổi, mẹ lại bệnh nặng bà phải kiếm tiền nuôi mẹ, nuôi em bằng nhiều cách như bán chè, nước, đi ở đợ... Sau khi lập gia đình, chịu ảnh hưởng từ chồng, bà sớm tham gia hoạt động trong Hội Ái hữu tương tế Mặt trận Dân chủ Đông Dương. Tháng 6/1936, bà được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Từ đó bà tham gia công tác binh vận, đấu tranh bãi thị, đòi giảm thuế chợ, bênh vực chị em nghèo khổ bị áp bức, bất công.

Năm 1941, bà tham gia Hội Phụ nữ Cứu quốc Hóc Môn. Để chuẩn bị cho Cách mạng tháng Tám, bà được Quận ủy Hóc Môn giao nhiệm vụ làm Trưởng ban tiếp tế và chỉ huy Đại đội nữ binh thị trấn Hóc Môn rồi làm Phó Hội trưởng Hội Phụ nữ cứu quốc. Ngày 25/8/1945, bà cùng đoàn biểu tình từ Hóc Môn kéo về Sài Gòn giành chính quyền.

Sau ngày Nam Bộ kháng chiến, thực dân Pháp quay trở lại đánh chiếm Nam Bộ, bà về lại cứ địa tại Hóc Môn. Từ căn cứ này, dưới sự lãnh đạo của Ðảng bộ Hóc Môn và lực lượng vũ trang Sài Gòn, bà gây dựng lực lượng và tiến hành nhiều trận đánh khét tiếng, đập tan nhiều bốt đồn của địch.

Nhập ngũ từ năm 1946 đến 1950, bà được cử làm Trưởng ban Công tác số 12 (Biệt động thành), chỉ huy Ðại đội 2804 kiêm Tiểu đoàn phó Tiểu đoàn 935 (thuộc Trung đoàn 312 của tỉnh Gia Ðịnh). Với sự mưu trí, dũng cảm và tài thao lược, bà đã nhiều lần khiến cho bọn tay sai của thực dân Pháp ở Hóc Môn phải khiếp đảm. Nhiều trận đánh đầy mưu trí của Biệt động thành do bà tham gia đã làm cho kẻ thù khiếp sợ.