Nữ phi công huyền thoại thời Chiến tranh Lạnh – Wally Funk (Mỹ)

Vào một buổi sáng mùa hè năm 1961, trong căn phòng thử nghiệm nín lặng của một dự án tuyệt mật mang tên "Mercury 13", cô gái 21 tuổi Wally Funk đang đối mặt với thử thách đáng sợ nhất cuộc đời. Cô bị nhốt vào một chiếc bể cách âm đặc biệt: không gian tối đen như mực, cơ thể ngập sâu trong nước ấm để xóa nhòa mọi cảm giác về thính giác lẫn xúc giác. Đó là bài kiểm tra "hành xác" để đo lường giới hạn chịu đựng tâm lý của con người trước sự cô độc tột cùng của vũ trụ.

Đa số các nam phi công sừng sỏ nhất của NASA cũng chỉ trụ được vài tiếng trước khi phát điên vì ảo giác. Nhưng Wally thì khác. Cô nằm im lìm, thả lỏng cơ thể, tâm trí bay bổng theo những đường bay.

Một tiếng, hai tiếng... rồi mười tiếng trôi qua. Khi các bác sĩ lo lắng mở nắp bể, Wally bước ra, nở một nụ cười rạng rỡ. Cô đã nằm trong đó suốt 10 giờ 35 phút — lập một kỷ lục vô tiền khoáng hậu, vượt qua tất cả các đồng nghiệp nam giới hàng đầu lúc bấy giờ.

Wally Funk sinh ra là để thuộc về bầu trời. Từ năm 1 tuổi, khi lần đầu nhìn thấy một chiếc máy bay, đôi bàn tay nhỏ xíu của cô đã không ngừng sờ soạn mạn tàu một cách thích thú. Lên 9 tuổi, cô tự tay gọt giũa chiếc máy bay bằng gỗ đầu tiên. Đến năm 20 tuổi, cô đã là một phi công chuyên nghiệp, một mình cầm lái những chiếc phi cơ quân sự lướt qua những tầng mây trước sự ngỡ ngàng của đấng mày râu.

Sau khi vượt qua hàng loạt bài kiểm tra thể lực tàn khốc của dự án "Mercury 13" với số điểm chuẩn xác đến kinh ngạc, Wally tưởng như đã chạm một tay vào chiếc ghế phi hành gia. Cô khao khát được bay vào không gian, được ngắm nhìn Trái Đất từ khoảng không xanh thẳm.

Thế nhưng, một gáo nước lạnh dội xuống. Giữa những năm tháng Chiến tranh Lạnh đầy định kiến, chính phủ Mỹ ra quy định: Phi hành gia phải có bằng lái máy bay phản lực quân sự — thứ mà quân đội thời đó tuyệt đối cấm phụ nữ chạm vào. Dự án bị hủy bỏ. Giấc mơ của Wally và 12 người phụ nữ khác bị bóp nghẹt ngay trước cửa thiên đường, chỉ vì một lý do duy nhất: Cô là phụ nữ.

Bị từ chối, nhưng ngọn lửa trong tim Wally chưa bao giờ tắt. Nhiều thập kỷ trôi qua, người ta thấy cô gái trẻ năm nào giờ đã là một bà cụ tóc bạc trắng, nhưng vẫn gắn bó với chiếc áo phi công, đã tích lũy hơn 19.600 giờ bay và đào tạo hàng ngàn phi công trẻ. Mỗi khi có ai đó hỏi về vũ trụ, bà lại cười, đôi mắt nhăn nheo ánh lên tia sáng kiên định: "Tôi biết, một ngày nào đó tôi sẽ đi."

Bà kiên nhẫn chờ đợi, thậm chí tự bỏ tiền túi đặt cọc một chuyến bay thương mại của tư nhân. Năm này qua năm khác, những người bạn cùng thời lần lượt ra đi, nhưng Wally vẫn tập thể dục mỗi ngày để giữ cho cơ thể luôn săn chắc. Bà đang cá cược với chính thời gian.

Và rồi, định mệnh đã phải cúi đầu trước người phụ nữ kiên cường ấy.

Ngày 20 tháng 7 năm 2021 — tròn 60 năm sau ngày bị NASA từ chối — Wally Funk, nay đã bước sang tuổi 82, mặc bộ đồ phi hành gia màu xanh, hiên ngang bước lên bệ phóng của con tàu New Shepard theo lời mời của tỷ phú Jeff Bezos.

"Ba, hai, một... Phóng!"

Tiếng động cơ tên lửa gầm rú xé toạc màn đêm. Chiếc tàu lao vút lên bầu trời, vượt qua bầu khí quyển và tiến vào khoảng không vũ trụ rộng lớn. Khi con tàu đạt đến độ cao hơn 100 km cách mặt đất, trạng thái không trọng lực xuất hiện.

Trong khoang lái, bà cụ 82 tuổi tóc bạc phơ reo hò phấn khích như một đứa trẻ. Bà cởi bỏ dây an toàn, nhào lộn một cách tự do giữa không trung, áp sát gương mặt vào ô cửa kính để ngắm nhìn vệt cong xanh mờ của Trái Đất. Đó là khung cảnh bà đã mơ thấy suốt hơn nửa thế kỷ qua. Cuối cùng, bà đã làm được.

Khi khoang tàu đáp xuống sa mạc Texas an toàn, Wally bước ra, giang rộng vòng tay ôm lấy mọi người xung quanh, nụ cười hạnh phúc rạng ngời dưới ánh nắng: "Thật tuyệt vời! Tôi đã chờ đợi điều này từ rất lâu rồi."

Chuyến đi ấy đã biến Wally Funk thành người lớn tuổi nhất bay vào vũ trụ tại thời điểm đó. Bà không chỉ chinh phục các vì sao, mà còn đập tan mọi định kiến của thời đại, viết nên một câu chuyện bất tử rằng: Không có một giới hạn nào có thể giam cầm được một linh hồn khao khát tự do, và không bao giờ là quá muộn để hiện thực hóa giấc mơ của cuộc đời mình.

Gió biển Côn Đảo lồng lộng thổi, hất ngược mái tóc đen của người thiếu nữ. Sáu nhìn về phía chân trời, nơi ánh bình minh đang hé rạng, và cất cao giọng hát. Giọng hát của cô vang lên, trong trẻo nhưng đầy uy lực: "Đoàn quân Việt Nam đi, chung lòng cứu quốc..."

Tên chỉ huy run rẩy hạ lệnh bắn. Những tiếng súng chát chúa vang lên xé toạc không gian. Trước khi ngã xuống, Sáu dùng hết sức lực cuối cùng hô lớn:

"Việt Nam độc lập muôn năm! Chủ tịch Hồ Chí Minh muôn năm!"

Người con gái ấy ngã xuống khi tuổi đời mới mười chín — cái tuổi đẹp nhất của một đời người. Chị nằm lại với đất mẹ Côn Đảo, nhưng tinh thần của chị đã hóa thành bất tử.

Ngày nay, tại nghĩa trang Hàng Dương, ngôi mộ của chị Sáu luôn ngập tràn sắc trắng của hoa lê-ma-gê và hoa tươi của người đời mang đến. Câu chuyện về người thiếu nữ vùng Đất Đỏ đứng trước họng súng quân thù với nụ cười ngạo nghễ vẫn mãi là một khúc tráng ca kiêu hùng, truyền lửa cho bao thế hệ trẻ Việt Nam về lòng yêu nước và lý tưởng sống cao đẹp.