NỮ QUÂN Y THIẾU NIÊN VÀ HÀNH TRÌNH TRI ÂN THẦM LẶNG

Mới 13 tuổi – lứa tuổi còn hồn nhiên cắp sách đến trường, bà Nguyễn Ngọc Lài (nay 71 tuổi, Chi hội phó thường trực Chi hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ tỉnh Vĩnh Long) đã bước vào cuộc chiến gian khổ với vai trò y tá thuộc Đội phẫu Trung đoàn 3, Quân khu 9. Suốt những năm tháng gian lao ấy, hình ảnh cô gái nhỏ nhắn xông pha giữa bom đạn đã trở thành một biểu tượng đẹp về tinh thần cống hiến.

Hành quân qua khắp các vùng Cầu Kè, Càng Long, Vũng Liêm, Ngãi Tứ..., bà Lài cùng đồng đội dựng trạm sơ cứu ngay trên đường đi. Dưới thiếu thốn tột cùng, những sáng kiến dã chiến đã cứu sống biết bao người:

• Lấy nước dừa làm dịch truyền: Lực lượng y tế dùng nước dừa non thay thế nước biển. Bà Lài nhỏ con nhưng leo dừa rất giỏi, hái dừa không được thả rơi mà phải dùng răng cắn cuống mang xuống để giữ độ tiệt trùng.

Nỗi đau lớn nhất của người thầy thuốc cách mạng lúc bấy giờ là tình cảnh "có thầy mà không có thuốc". Nhìn đồng đội ra đi vì hoại tử nhiễm trùng hay mất máu do thiếu kháng sinh và thuốc cầm máu – những mặt hàng bị địch cấm nghiêm ngặt – bà Lài không khỏi xót xa. Có những chiến sĩ hy sinh ngay trên tay bà khi chưa kịp đưa về tuyến sau, quân y chỉ kịp đào vội huyệt mộ, viết tên bỏ vào lọ thủy tinh chôn cùng rồi lại vội vã hành quân.

Sau hòa bình, kinh qua nhiều vị trí công tác tại Tỉnh đoàn và Phân ban Tỉnh ủy Vĩnh Long, bà Lài nghỉ hưu năm 2009. Nhưng ngọn lửa tri ân chưa bao giờ tắt. Nhớ về những đồng đội từng do chính tay mình mai táng mà chưa thể tìm lại, bà đã dành trọn thời gian kết nối thông tin để tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.

Năm 2014, Chi hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ tỉnh Vĩnh Long ra đời, bà Lài lấy ngay căn nhà của mình làm trụ sở. Trải qua 11 năm miệt mài:

• Quy tập thành công 38 hài cốt liệt sĩ về nghĩa trang.

Mái đầu nay đã bạc trắng, nhưng tấm lòng của người nữ quân y năm xưa vẫn vẹn nguyên tình yêu thương và sự tri ân sâu sắc đối với những người đã ngã xuống vì độc lập dân tộc