Nữ thanh niên xung phong Đại đội 915 – Ký ức san đường, giữ mạch giao thông dưới mưa bom

Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, lực lượng Thanh niên xung phong (TNXP) đã đảm nhận nhiều nhiệm vụ quan trọng trên các tuyến giao thông phục vụ chiến đấu. Một trong những đơn vị để lại dấu ấn sâu đậm là Đại đội 915 thuộc Đội 91 Bắc Thái. Thành lập tháng 6 năm 1972, Đại đội 915 có nhiệm vụ bảo đảm giao thông, tiếp nhận, trung chuyển quân lương và hàng hóa phục vụ chiến trường. Đơn vị hoạt động trong điều kiện máy bay Mỹ thường xuyên đánh phá các tuyến giao thông ở miền Bắc.

Thời điểm cuối năm 1972, tại ga Lưu Xá và ga Quán Triều còn tồn đọng gần 20.000 tấn lương thực và hàng hóa quốc phòng cần được giải tỏa gấp. Đây là lượng hàng có ý nghĩa quan trọng đối với việc bảo đảm chi viện cho chiến trường. Hàng hóa từ các tỉnh, trong đó có Cao Bằng, Lạng Sơn và Hà Bắc, được chuyển về theo các tuyến Quốc lộ 3, Quốc lộ 1B và đường sắt Kép – Lưu Xá. Vì vậy, nhiệm vụ bảo đảm giao thông và giải tỏa hàng hóa tại khu vực Thái Nguyên có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Sáng ngày 24/12/1972, 66 cán bộ, đội viên Đại đội 915 được giao nhiệm vụ tại ga Lưu Xá. Họ khẩn trương bốc xếp, giải tỏa hàng hóa để đưa ra khỏi khu vực trọng điểm. Công việc được thực hiện trong hoàn cảnh chiến tranh ác liệt và nguy cơ máy bay đánh phá luôn thường trực. Đến chiều tối, phần lớn hàng hóa cần giải tỏa đã được chuyển đi.

Tối 24/12/1972, máy bay Mỹ đánh phá khu vực phía Nam thành phố Thái Nguyên. Bom đánh trúng khu vực hầm trú ẩn tại Lưu Xá, khiến 60 cán bộ, đội viên Đại đội 915 hy sinh. Nhiều người trong số họ còn rất trẻ. Sự hy sinh của các đội viên Đại đội 915 trở thành một trong những sự kiện đau thương nhưng tiêu biểu cho tinh thần của lực lượng TNXP trong những năm chiến tranh.

Ngày nay, Khu di tích lịch sử quốc gia địa điểm lưu niệm các TNXP Đại đội 915, Đội 91 Bắc Thái tại Lưu Xá là nơi tưởng niệm 60 liệt sĩ đã hy sinh. Những tư liệu, hình ảnh và hiện vật được lưu giữ tại đây giúp các thế hệ sau hiểu hơn về công việc và sự hy sinh của những người thanh niên xung phong trong chiến tranh.

Câu chuyện về Đại đội 915 không chỉ nói về sự mất mát mà còn nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay về trách nhiệm, lòng yêu nước và sự cống hiến của những người đi trước. Những con đường họ từng giữ gìn, những chuyến hàng họ từng góp sức vận chuyển và sự hy sinh tại Lưu Xá đã trở thành một phần của lịch sử kháng chiến chống Mỹ, được các thế hệ sau ghi nhớ và tri ân.