Nữ Thanh Niên Xung Phong Lò Thị Sòi – Ký Ức Một Thời Cống Hiến

Tối đến, bên bếp lửa nhà sàn, bà Lò Thị Sòi — người dân tộc Lào, sinh năm 1955, ở xã Nà Tăm, Tam Đường, Lai Châu, nay là xã Bản Bo -chậm rãi kể cho các cháu nghe chuyện thời trẻ.

“Ngày đó bà mới mười chín tuổi thôi. Ở bản mình còn khó khăn lắm. Một hôm cán bộ về thông tin, vận động thanh niên tham gia lực lượng thanh niên xung phong. Mấy chị em trong bản nghe xong thì bàn nhau đăng ký đi. Lúc ấy cũng không nghĩ gì nhiều đâu - chỉ nghĩ mình còn trẻ, còn khỏe thì đi góp sức.”

Các cháu tròn mắt:
— Bà không sợ à?
Bà cười hiền:
- “Hồi đó đơn giản lắm. Thấy mọi người xung phong thì mình cũng xung phong. Nghĩ đi làm việc chung, có tập thể, có tổ chức.”

Năm 1974, bà lên C4 Điện Biên tham gia thanh niên xung phong. Công việc hằng ngày là làm và sửa đường, phát cây, san đất, khơi rãnh cho đường đi thông thoáng. Toàn việc dùng sức người. Sáng làm, chiều làm, quen dần thì thấy mình khỏe ra.

“Làm trên đồi dốc, nắng thì nóng, mưa thì trơn. Tay phồng rộp hết. Nhưng chị em động viên nhau suốt. Ai mệt thì nghỉ một lúc rồi làm tiếp. Không ai bỏ việc.”

Những buổi tối nghỉ, cả tổ ngồi quanh bếp, kể chuyện bản Nà Tăm, dạy nhau hát. Các bà hay tập hát Lào, các ông thổi khèn hay lắm. Bà không có điều kiện học, nên ai cũng không biết chữ. Các cháu phải cố gắng học tập cho tốt, sau này làm người có ích nhé,
“Bà còn hát tiếng dân tộc Lào cho các bạn nghe nữa. Vui lắm. Xa nhà mà vẫn thấy ấm.”

Bà kể tiếp, giọng chậm rãi:
“Thời điểm đó đất nước đang dần ổn định sau Hiệp định Paris năm 1973. Nhiều nơi tập trung làm đường, làm công trình. Thanh niên xung phong bọn bà góp sức ở những việc cụ thể như thế. Không to tát gì đâu, nhưng là việc có ích.”

Một đứa cháu hỏi nhỏ:
— Giờ bà nhớ nhất điều gì?

Bà nhìn vào bếp lửa:
— “Nhớ tình chị em, đồng đội. Nhớ cái thời mình sống hết sức, không tính toán. Được góp công là thấy vui rồi.”

Câu chuyện của bà khép lại trong ánh lửa bập bùng — mộc mạc như chính con người và thời tuổi trẻ của bà năm ấy.