Nữ thanh niên xung phong trên đường Trường Sơn: “Tuổi 20 gửi lại giữa đại ngàn”
Đối với nhiều người từng tham gia lực lượng thanh niên xung phong trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, tuyến đường Trường Sơn không chỉ là một con đường vận tải chiến lược mà còn là nơi ghi dấu tuổi trẻ của cả một thế hệ. Với bà Trần Thị Hồng, 73 tuổi, cựu thanh niên xung phong từng làm nhiệm vụ trên tuyến đường này vào cuối những năm 1960, ký ức về những ngày tháng ở Trường Sơn vẫn còn nguyên vẹn như mới hôm qua.
Năm 1968, khi mới tròn 18 tuổi, bà Hồng rời quê hương ở Nghệ An để gia nhập lực lượng thanh niên xung phong. Khi đó, cuộc kháng chiến chống Mỹ đang ở giai đoạn ác liệt, tuyến đường Trường Sơn trở thành huyết mạch vận chuyển vũ khí, lương thực và lực lượng từ miền Bắc vào chiến trường miền Nam.
Theo bà Hồng, khi nhận lệnh lên đường, ai cũng hiểu nhiệm vụ phía trước sẽ vô cùng gian khổ.
“Chúng tôi lúc đó còn rất trẻ, nhưng ai cũng sẵn sàng đi,” bà nhớ lại.
Sau nhiều ngày hành quân, đơn vị của bà đến một khu vực rừng sâu thuộc dãy Trường Sơn. Nhiệm vụ chính của họ là đảm bảo giao thông trên tuyến đường vận tải.
Công việc của các nữ thanh niên xung phong chủ yếu là san lấp hố bom, sửa đường và dẫn đường cho các đoàn xe vận tải.
“Bom vừa dứt là chúng tôi phải chạy ra đường ngay,” bà kể.
Máy bay Mỹ thường xuyên đánh phá tuyến đường này nhằm cắt đứt nguồn tiếp tế cho chiến trường miền Nam. Vì vậy, những hố bom lớn xuất hiện liên tục trên các đoạn đường.
Theo bà Hồng, mỗi khi bom vừa ngừng nổ, các đội thanh niên xung phong lập tức lao ra làm nhiệm vụ.
“Chúng tôi dùng cuốc, xẻng để lấp hố bom,” bà nói.
Có những hố bom rộng tới vài mét, sâu đến ngang người. Để san lấp nhanh, mọi người phải làm việc liên tục.
Nhiều khi công việc diễn ra ngay trong đêm tối.
Để tránh bị máy bay phát hiện, các đội thanh niên xung phong thường làm việc dưới ánh đèn pin nhỏ hoặc ánh trăng.
“Cả con đường chỉ lấp ló những ánh đèn nhỏ,” bà nhớ lại.
Công việc vất vả nhưng ai cũng cố gắng hoàn thành nhiệm vụ.
Bởi mỗi đoạn đường được sửa xong đồng nghĩa với việc những đoàn xe vận tải có thể tiếp tục hành trình.
“Chúng tôi hiểu rằng phía sau mình là cả chiến trường,” bà nói.
Cuộc sống của các thanh niên xung phong giữa rừng Trường Sơn rất thiếu thốn.
Những căn lán nhỏ được dựng tạm dưới tán cây để làm nơi nghỉ ngơi.
Bữa ăn thường chỉ có cơm độn sắn hoặc ngô.
“Có bữa chỉ có cơm và muối vừng,” bà kể.
Dù vậy, tinh thần của mọi người luôn rất lạc quan.
Sau những giờ làm việc vất vả, các cô gái trẻ thường ngồi quây quần bên nhau, hát những bài hát về quê hương và chiến thắng.
“Tiếng hát giúp chúng tôi quên đi mệt mỏi,” bà nói.
Trong ký ức của bà Hồng, những người đồng đội khi ấy đều rất trẻ.
Nhiều người chỉ mới mười tám, đôi mươi.
“Chúng tôi coi nhau như chị em trong một gia đình,” bà nhớ.
Tuy nhiên, chiến tranh cũng mang đến nhiều mất mát.
Máy bay Mỹ không chỉ ném bom xuống con đường mà còn đánh phá các khu vực gần nơi lực lượng thanh niên xung phong đóng quân.
Có những lần bom rơi rất gần.
“Có lúc chúng tôi phải nằm sát đất để tránh bom,” bà kể.
Nhiều đồng đội của bà đã hy sinh trong những lần làm nhiệm vụ.
Nhắc đến họ, giọng bà Hồng chùng xuống.
“Họ đã gửi tuổi trẻ của mình lại nơi rừng Trường Sơn,” bà nói.
Theo bà Hồng, điều khiến bà luôn tự hào chính là tinh thần dũng cảm của các nữ thanh niên xung phong.
Dù phải đối mặt với bom đạn và nhiều khó khăn, họ vẫn kiên cường bám trụ.
“Không ai nghĩ đến chuyện bỏ cuộc,” bà nói.
Sau nhiều năm làm nhiệm vụ trên tuyến đường Trường Sơn, bà Hồng trở về quê hương khi chiến tranh kết thúc.
Giờ đây, khi tuổi đã cao, mỗi khi nhớ lại những năm tháng tuổi trẻ ấy, bà vẫn không khỏi xúc động.
“Đó là quãng thời gian mà chúng tôi đã sống hết mình vì đất nước,” bà chia sẻ.
Theo bà Hồng, con đường Trường Sơn ngày nay đã trở thành những tuyến đường rộng lớn nối liền Bắc – Nam.
Nhưng đối với những người từng sống và chiến đấu ở đó, Trường Sơn vẫn luôn là một phần ký ức không thể quên.
“Tuổi 20 của chúng tôi đã ở lại nơi ấy,” bà nói.
Những câu chuyện của những nữ thanh niên xung phong như bà Hồng không chỉ là ký ức của một thế hệ mà còn là minh chứng cho sự hy sinh thầm lặng của hàng vạn người trẻ trong những năm tháng chiến tranh.



