Nữ thủ lĩnh bưng biền và khúc tráng ca giữ lửa vùng biên giới Tây Nam

Sinh ra nơi mảnh đất đầu sóng ngọn gió của vùng biên viễn, cuộc đời của nữ anh hùng Hà Thị Sạn là một bản hùng ca rực rỡ về tinh thần quả cảm, kiên cường bảo vệ từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc. Chào đời năm 1943 tại làng Tân Hội, quận Hồng Ngự, tỉnh Châu Đốc, nay thuộc xã Tân Hội, huyện Hồng Ngự, tỉnh Đồng Tháp, người con gái ấy đã sớm dấn thân vào con đường cách mạng. Từ tháng 4 năm 1962, khi tuổi đời còn rất trẻ, chị đã mưu trí, dũng cảm đảm nhận vai trò giao liên xã, băng đồng lội bưng để nối liền những mạch máu thông tin. Khi đất nước thống nhất năm 1975, chị tiếp tục cống hiến với cương vị Hội phó Hội Phụ nữ xã. Nhưng bình yên chưa được bao lâu thì tiếng súng lại chát chúa vang lên nơi biên giới Tây Nam. Tháng 4 năm 1977, mang trên vai trọng trách của một Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ xã kiêm Xã đội phó, chị đã trực tiếp cầm súng, lãnh đạo nhân dân Tân Hội kiên cường chống lại tập đoàn phản động Pôn-pốt xâm lược.

Bóng đen của khói lửa chiến tranh biên giới lập tức thử thách tài thao lược của người nữ chỉ huy. Ngày 28 tháng 2 năm 1977, một đại đội quân Pôn-pốt hung hãn tràn sang lấn chiếm ấp Tân Hòa. Không chút nao núng trước lực lượng địch đông đảo, chị Sạn trực tiếp chỉ huy một tiểu đội du kích nhỏ bé nhưng gan góc, kiên cường chặn đứng bước tiến của quân thù. Bị giáng trả những đòn quyết liệt, quân địch khiếp vía đành phải vứt bỏ lại sáu xác chết và sáu khẩu súng AK, tháo chạy tán loạn về bên kia biên giới. Đến tháng 8 năm 1978, tinh thần thép ấy một lần nữa tỏa sáng khi chị chỉ huy vỏn vẹn chín chiến sĩ du kích tổ chức trận phục kích đánh thẳng vào mũi chính diện của một trung đội địch đang càn quét. Bất chấp hỏa lực chống trả dữ dội của quân thù, đội du kích dưới sự dẫn dắt của chị vẫn dũng mãnh chiến đấu, tiêu diệt bốn tên, thu hai khẩu súng và bảo toàn lực lượng tuyệt đối, buộc lũ giặc phải vội vã tháo thân.

Những tháng cuối năm 1978, biên giới Hồng Ngự chìm trong biển nước mùa lũ cũng là lúc các trận đánh diễn ra với mức độ ác liệt tột cùng. Ngày 15 tháng 9 năm 1978, lợi dụng nước ngập trắng đồng, địch điên cuồng nã pháo dọn đường rồi xua quân chiếm một gò cao tại xã Tân Hội, lăm le tiến đánh thị trấn Hồng Ngự. Trong tình thế ngàn cân treo sợi tóc, Hà Thị Sạn mưu trí vạch kế hoạch, chỉ huy đội du kích phối hợp nhịp nhàng cùng lực lượng bạn kiên cường bám trụ chiến đấu suốt một đêm dài. Đến sáu giờ sáng hôm sau, cả một tiểu đoàn địch rệu rã phải rút chạy, bỏ lại mười ba xác chết và hai tên bị bắt sống. Đỉnh điểm của khúc tráng ca giữ đất là ngày 4 tháng 11 năm 1978, khi một tiểu đoàn bộ binh cùng bốn tàu chiến địch men theo dòng sông Sở Thượng ồ ạt tấn công ngã ba Tân Hội. Chỉ với mười hai chiến sĩ du kích, chị đã giăng lên một tấm lưới lửa đánh chặn vô cùng quyết liệt. Sáng hôm sau, chị lội bùn đến từng công sự, ôm súng động viên từng anh em dồn toàn lực phản công cùng đơn vị bạn, quét sạch bóng thù ra khỏi bờ cõi.

Tính từ tháng 4 năm 1977 đến tháng 1 năm 1979, người nữ Chính trị viên xã đội Tân Hội ấy đã trực tiếp chỉ huy và phối hợp đánh tổng cộng 56 trận, trong đó có 6 trận đội du kích do chị lãnh đạo tác chiến độc lập. Dưới tài chỉ huy xuất sắc của chị, quân ta đã tiêu diệt 52 tên địch, thu 16 khẩu súng các loại. Riêng bản thân nữ chỉ huy can trường đã tự tay hạ gục 6 tên giặc, thu về một khẩu B41 và ba khẩu AK. Những chiến công vang dội bằng mồ hôi và máu nơi tuyến đầu biên giới đã mang về cho chị một Huân chương Chiến công hạng Ba, cùng nhiều Bằng khen, Giấy khen của Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam và Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh. Trọn vẹn một lời thề giữ đất quê hương, ngày 20 tháng 12 năm 1979, Hà Thị Sạn đã vinh dự được Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng các lực lượng vũ trang nhân dân, tạc vào lịch sử dáng đứng kiêu hãnh của người phụ nữ miền Tây.