Nữ tiểu đội trưởng Trần Thị Thông: Nhân chứng sống qua bão lửa Ngã ba Đồng Lộc

Lá đơn bằng máu và trọng trách nơi "tọa độ chết"

Năm 1965, giữa thời điểm cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn quyết liệt nhất, người thiếu nữ trẻ Trần Thị Thông đã viết lá đơn xin gia nhập Lực lượng Thanh niên xung phong (TNXP) bằng chính giọt máu của mình. Sự mưu trí và tinh thần quả cảm nhanh chóng giúp cô được tin tưởng giao nhiệm vụ Tiểu đội trưởng Tiểu đội 2 (Đại đội 217, Đội 55, Liên đội TNXP Hà Tĩnh).

Đơn vị của cô nhận nhiệm vụ chốt giữ ngay tại Ngã ba Đồng Lộc — cuống họng giao thông huyết mạch trên tuyến đường tiếp viện lương thực, vũ khí từ hậu phương miền Bắc vào chiến trường miền Nam. Để cắt đứt mạch máu giao thông này, không quân Mỹ đã biến Đồng Lộc thành một "tọa độ chết", trút xuống đây hàng trăm ngàn tấn bom đạn nhằm cày xới, san phẳng từng tấc đất.

Trận oanh tạc tàn khốc ngày 24/7/1968 và phép màu từ lòng đất

Tháng 7/1968, dưới cái nắng chói chang cháy da cháy thịt của miền Trung, Tiểu đội 2 vẫn kiên cường bám trụ với quyết tâm sắt đá: "Máu có thể chảy, tim có thể ngừng, nhưng mạch máu giao thông không bao giờ tắt". Cứ sau mỗi đợt dội bom, Trần Thị Thông lại xông xáo dẫn đầu đồng đội ra ngay trọng điểm, vừa cuốc xẻng san lấp hố bom, vừa tham gia rà phá bom nổ chậm để giữ cho xe thông tuyến.

Chiều ngày 24/7/1968, trận không kích thứ 15 trong ngày dội xuống khu vực Đại đội 217 phụ trách. Một quả bom thảm đã rơi trúng khu vực hầm trú ẩn của Tiểu đội 4 cùng căn hầm lân cận của Tiểu đội trưởng Trần Thị Thông.

Sức nổ kinh hoàng khiến đất đá đổ ập xuống, vùi lấp hoàn toàn các ngách hầm. Khi lực lượng cứu hộ đào bới trong tuyệt vọng, họ phát hiện Trần Thị Thông nằm sâu dưới lớp đất đá xốp, lồng ngực bị đè nén nặng nề và hơi thở chỉ còn thoi hóp. Cô trở thành người duy nhất mỉm cười bước ra từ ranh giới sinh tử trong trận bom tàn khốc chiều hôm ấy, trong khi 10 nữ đồng đội thuộc Tiểu đội 4 đã vĩnh viễn nằm lại nơi ngã ba lịch sử.

Nhân chứng lịch sử và lời tri ân gửi lại thời bình

Sau khi điều trị bình phục thương tích, Trần Thị Thông tiếp tục kiên cường bám trụ mặt trận giao thông cho đến ngày đất nước trọn niềm vui thống nhất. Trở về với cuộc sống đời thường, bà mang trên mình những vết thương gian lao cùng vô vàn ký ức không thể nào quên.

Là nhân chứng lịch sử sống động duy nhất còn sót lại sau sự kiện 10 cô gái Ngã ba Đồng Lộc hy sinh, người nữ tiểu đội trưởng mái tóc đã điểm bạc vẫn thường xuyên trở lại chiến trường xưa. Đứng trước đồi hố bom năm nào, bà nghẹn ngào thắp từng nén hương tri ân, tiếp tục kể lại cho thế hệ trẻ nghe về tuổi thanh xuân rực rỡ của những người đồng đội đã dâng trọn đời mình cho sự sống của con đường thống nhất.