Nữ TNXP giữa tuyến lửa

Người cựu thanh niên xung phong và những chuyến tàu năm xưa

Có thể những chuyến tàu năm xưa đã trở thành một phần của lịch sử, nhưng với bà Lê Thị Khải, tiếng tàu chạy qua những tuyến đường mà bà từng góp sức bảo vệ vẫn là một ký ức khó quên. Sinh năm 1945, bà là người dân xã Hoàng Diệu, huyện Chương Mỹ, TP Hà Nội. Tại quê hương, bà được biết đến là người luôn nhiệt tình, trách nhiệm với các phong trào địa phương.

Hiện bà là Ủy viên Ban Chấp hành Hội Cựu TNXP xã Hoàng Diệu và Chi hội trưởng Chi hội TNXP thôn Bài Trượng. Ở tuổi xế chiều, mỗi khi kể về những năm tháng đã qua, bà vẫn nhớ rõ những công việc, những người đồng đội và cả những hiểm nguy từng trải qua.

Giữ cho đường thông, tàu chạy

Năm 1965, bà Khải gia nhập lực lượng TNXP khi vừa tròn 20 tuổi. Khi ấy, đất nước đang trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Hàng vạn thanh niên đã lên đường, trong đó có những người đến từ những miền quê bình dị.

Bà được biên chế vào đơn vị N81, thuộc Đội Thanh niên xung phong chống Mỹ, cứu nước. Đơn vị được giao nhiệm vụ bảo đảm giao thông từ Nam Định đến Thanh Hóa, đặc biệt là tuyến đường sắt nối hai tỉnh.

Công việc của bà cùng đồng đội là sửa chữa những đoạn đường bị bom đánh phá, đắp lại đường, rà phá bom mìn và loại bỏ các vật cản. Muốn những chuyến tàu tiếp tục hành trình, những người TNXP phải có mặt trên tuyến đường trong những thời điểm nguy hiểm nhất.

Có những ngày, họ làm việc dưới nắng nóng; có lúc phải đối mặt với mưa gió; và cũng có những thời điểm bom đạn bất ngờ trút xuống. Nhưng sau mỗi trận đánh, họ lại trở về vị trí để khắc phục hậu quả.

Với bà Khải, mỗi chuyến tàu đi qua an toàn là một niềm vui. Âm thanh của đoàn tàu không chỉ báo hiệu tuyến đường đã được khôi phục mà còn là sự ghi nhận cho những nỗ lực thầm lặng của những người làm nhiệm vụ.

Thế nhưng, trên chính tuyến đường ấy, bà cũng từng trải qua một lần bị thương. Tháng 7-1965, bà được cử về phía Nam lấy dụng cụ cho đơn vị. Khi đến nửa cầu Đò Lèn, tỉnh Thanh Hóa, một quả tên lửa bắn xuống đầu cầu. Mảnh tên lửa văng vào đầu khiến bà bị thương.

Đồng đội nhanh chóng đưa bà đến bệnh viện gần đó. Sau khi điều trị, bà tiếp tục công việc. Vết sẹo còn lại trên đầu là dấu tích nhắc bà về sự khốc liệt của chiến tranh.

Đến tháng 12-1969, bà Khải xuất ngũ. Trước ngày chia tay, bà sáng tác bài hát chèo “Sáng mãi tên anh”. Bài hát là những lời tri ân dành cho các liệt sĩ, thương binh và những người đã hy sinh vì Tổ quốc.

Trong đêm chia tay, tiếng hát của bà khiến nhiều đồng đội xúc động. Họ cùng nhớ về những người đã không thể trở về, về những tháng ngày gian khổ và về tình đồng đội đã giúp họ vượt qua hiểm nguy.

Sau khi trở về quê hương, bà tiếp tục sống giản dị và gắn bó với cộng đồng. Nhiều năm qua, bà tích cực tham gia công tác Hội Cựu TNXP, góp phần giữ gìn tình đồng đội và truyền lại những câu chuyện của một thời.

Những chuyến tàu năm xưa có thể đã đi qua, nhưng giá trị của những người từng góp sức giữ đường vẫn còn đó. Câu chuyện của bà Khải giúp thế hệ hôm nay hiểu rằng đằng sau những tuyến giao thông được bảo đảm trong chiến tranh là biết bao con người đã âm thầm hy sinh, trong đó có những nữ TNXP tuổi đôi mươi như bà.