NỮ TỚI TẬN CÙNG CHIẾN HÀO VÀ "LỜI THỀ CÁT BÀ"

Đặng Thùy Trâm sinh ra trong một gia đình trí thức tại Hà Nội. Tốt nghiệp Đại học Y Hà Nội năm 1966, chị gác lại cuộc sống yên bình nơi Thủ đô, xung phong vào chiến trường gian khổ nhất miền Trung – huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi. Chị được phân công làm Bệnh xá trưởng Bệnh xá Đức Phổ (Bệnh xá Đặng Thùy Trâm ngày nay).

Chiến trường Đức Phổ thời kỳ 1967 – 1970 là địa bàn hứng chịu các chiến dịch càn quét khốc liệt của Sư đoàn 4 Bộ binh Mỹ ("Tia chớp nhiệt đới"). Bệnh xá do chị phụ trách nằm sâu trong rừng núi Phổ Cường, luôn trong tình trạng thiếu thốn thuốc xông, băng gạc và lương thực trầm trọng, đồng thời liên tục bị máy bay giặc oanh tạc.

Trong điều kiện vô cùng thiếu thốn, nữ bác sĩ trẻ không chỉ là người thầy y tận tụy cứu chữa hàng trăm thương bệnh binh mà còn đóng vai trò như một người chị, người mẹ hiền động viên tinh thần chiến sĩ. Chị trực tiếp thực hiện hàng trăm ca phẫu thuật phức tạp dưới ánh đèn dầu lóe sáng giữa tiếng bom nổ sát miệng hầm.

Ngày 22 tháng 6 năm 1970, trong một chiến dịch càn quét quy mô lớn của Mỹ mang tên "Bold Mariner", quân địch bất ngờ phát hiện và bao vây Bệnh xá. Để bảo vệ an toàn cho các thương binh và nhân viên y tế rút lui sâu vào rừng, Đặng Thùy Trâm cùng một chiến sĩ liên lạc đã chủ động ở lại chốt giữ gờ đá.

Một mình với khẩu súng Carbine trong tay, chị kiên cường bắn trả từng tốp lính Mỹ càn quét nhằm thu hút hỏa lực về phía mình. Đặng Thùy Trâm hy sinh anh dũng khi mới 28 tuổi. Cuốn nhật ký đầy xúc động của chị được một cựu binh Mỹ lưu giữ và trả lại sau hàng chục năm, trở thành biểu tượng tinh thần cao đẹp của thế hệ trẻ Việt Nam thời hoa lửa. Chị được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân vào năm 2006.