Nữ trung đội trưởng giữa vùng bị càn quét

Kháng chiến chống Pháp không chỉ diễn ra ở những chiến trường lớn. Tại nhiều vùng nông thôn, những đội du kích phải bám dân, giữ làng và chống lại các cuộc càn quét.

Nguyễn Thị Chiên là một trong những nhân vật tiêu biểu của cuộc chiến đấu ấy.

Sinh ra trong một gia đình lao động ở Thái Bình, Nguyễn Thị Chiên tham gia đội du kích từ năm 1946. Khi ấy, vùng quê nơi chị hoạt động thường xuyên bị quân Pháp càn quét. Cơ sở cách mạng nhiều nơi bị tan rã, người dân hoang mang.

Trong hoàn cảnh đó, Nguyễn Thị Chiên không rời khỏi địa phương. Chị tiếp tục bám dân, từng bước khôi phục cơ sở chính quyền và đoàn thể, đồng thời tổ chức một trung đội nữ du kích để bảo vệ làng.

Công việc của một nữ du kích khi ấy không chỉ là cầm súng. Đó còn là xây dựng cơ sở, nắm tình hình, bảo vệ người dân và tổ chức lực lượng. Mỗi hoạt động đều có thể khiến bản thân rơi vào nguy hiểm.

Nguyễn Thị Chiên từng bị địch bắt và tra tấn trong thời gian dài. Theo tư liệu được Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh đăng lại, chị bị tra tấn suốt ba tháng và nhiều lần bị đưa ra bắn dọa, nhưng vẫn không tiết lộ bí mật của tổ chức.

Sau khi thoát khỏi tay địch, chị tiếp tục hoạt động. Chính sự bền bỉ ấy đã khiến Nguyễn Thị Chiên trở thành một trong những gương mặt tiêu biểu của chiến tranh du kích.

Năm 1952, Nguyễn Thị Chiên được phong danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang và trở thành nữ Anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Điều đáng nhớ ở câu chuyện này là Nguyễn Thị Chiên không phải một người chỉ xuất hiện trong một trận đánh. Cuộc chiến của chị kéo dài qua nhiều năm, với những lần bị bắt, bị tra tấn, rồi lại trở về với công việc.

Đó là kiểu chiến tranh đòi hỏi sức chịu đựng rất lớn. Có thể không có một khoảnh khắc hào hùng như một trận đánh lớn, nhưng từng ngày bám dân, giữ bí mật và xây dựng lại cơ sở đều là những cuộc thử thách.

Nguyễn Thị Chiên vì thế trở thành hình ảnh của một thế hệ phụ nữ Việt Nam trong kháng chiến: không đứng ngoài cuộc chiến, mà trực tiếp tham gia và gánh vác những nhiệm vụ nặng nề của thời đại.