Nữ trưởng công an tuổi 25 và dấu ấn giữa tuyến lửa Quỳnh Hồng

Trở thành Trưởng Công an xã khi tuổi đời còn rất trẻ, bà Nguyễn Thị Minh Châu là trường hợp đặc biệt khi trở thành nữ cán bộ duy nhất của Nghệ An được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân ở tuổi 25 – một dấu mốc hiếm có trong lịch sử lực lượng.

Sinh năm 1945 trong một gia đình nghèo đông con, tuổi thơ của Minh Châu gắn liền với những tháng ngày cơ cực. Mẹ mất sớm, cha đau yếu, cô gái nhỏ sớm quen với việc mò cua bắt ốc, tảo tần nuôi các em khôn lớn. Trong gian khó ấy, ý chí vươn lên đã hun đúc trong chị tinh thần trách nhiệm và lòng nhiệt huyết với cộng đồng. Chị tích cực tham gia các hoạt động đoàn thể và từ đó bén duyên với lực lượng công an.

Năm 19 tuổi, bà tham gia lực lượng công an xã Quỳnh Hồng. Chỉ sau vài năm, năng lực và sự tận tụy đã giúp bà được giao trọng trách Phó Trưởng Công an xã, rồi kiêm Trưởng Công an xã và Phó Chủ tịch UBND xã khi mới 22 tuổi – một vị trí đầy thử thách mà không phải ai cùng lứa tuổi cũng có thể đảm đương.

Trong những năm tháng chiến tranh chống Mỹ khốc liệt, Quỳnh Hồng là địa bàn trọng yếu nằm trên trục Quốc lộ 1, gần ga Giát – nơi thường xuyên trở thành mục tiêu đánh phá nhằm cắt đứt tuyến chi viện cho miền Nam. Dưới sự chỉ huy của bà Châu, lực lượng công an xã không chỉ giữ vững an ninh trật tự mà còn trực tiếp tham gia bảo vệ tuyến giao thông, tổ chức sơ tán hàng hóa và hỗ trợ người dân vượt qua bom đạn.

Với tư duy linh hoạt, bà đã đề xuất sáng kiến “quản lý 3 tay” – một phương thức gửi và bảo vệ tài sản trong dân – giúp đảm bảo an toàn tuyệt đối cho hàng ngàn chuyến hàng chi viện. Đồng thời, việc phân loại thái độ chính trị từng hộ gia đình đã góp phần nâng cao tinh thần cảnh giác, xây dựng thế trận an ninh nhân dân vững chắc, kịp thời phát hiện và ngăn chặn các hoạt động gián điệp, biệt kích.

Không chỉ thể hiện bản lĩnh trong công tác tổ chức, bà còn trực tiếp đối mặt với hiểm nguy. Đêm tháng 8/1967 là ký ức không thể phai mờ khi bà một mình tuần tra và phát hiện đối tượng khả nghi. Bằng sự nhanh nhạy và dũng cảm, bà đã khống chế, tước hung khí và bắt giữ thành công một tên tội phạm nguy hiểm. Từ đây, cơ quan chức năng đã lần ra và triệt phá đường dây trộm cắp xe đạp liên tỉnh.

Những cống hiến nổi bật ấy đã được ghi nhận bằng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, được trao cho bà vào ngày 25/8/1970. Đây không chỉ là sự ghi nhận xứng đáng mà còn là nguồn cổ vũ lớn lao đối với phong trào bảo vệ an ninh Tổ quốc thời bấy giờ.

Bên cạnh sự nghiệp, cuộc đời bà còn gắn với một mối tình thời chiến đầy xúc động cùng ông Trần Thế Phiệt. Sau lễ cưới giản dị, ông lên đường nhập ngũ, để lại người vợ trẻ tiếp tục gánh vác nhiệm vụ nơi hậu phương. Họ xa nhau suốt bảy năm, mãi đến năm 1972 mới có dịp gặp lại trong một lần ông ra Bắc an dưỡng.

Sau khi hoàn thành khóa đào tạo nghiệp vụ, bà trở về công tác tại Công an huyện Quỳnh Lưu. Dù ở lĩnh vực nào – từ hồ sơ, an ninh đến hình sự – bà đều hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, để lại nhiều dấu ấn sâu sắc cho đến khi nghỉ hưu với quân hàm Thiếu tá.

Hơn nửa thế kỷ trôi qua, bà Nguyễn Thị Minh Châu vẫn giữ cho mình phong thái giản dị, kiên cường. Với bà, danh hiệu Anh hùng không chỉ là niềm tự hào cá nhân mà còn là trách nhiệm truyền lửa cho thế hệ sau, tiếp nối truyền thống cao đẹp: vì nước quên thân, vì nhân dân phục vụ.