nữ tướng anh hùng- Nữ tướng dưới thời Hai Bà Trưng đánh giặc giữ nước.

Theo sử sách ghi lại ở trang Thượng Phán, huyện Quỳnh Côi, phủ Thái Bình, đạo Sơn Nam có gia đình ông Nguyễn Hậu và bà Trần Thị Đức thuộc dòng dõi thi thư, lại kiêm hiếu đễ có người con gái công dung ngôn hạnh, tứ đức kiêm toàn, được nhân dân ngợi ca là bậc hào kiệt trong giới nữ nhi tên là Cẩm Nương.

Đương thời cha nàng làm đến chức huyện doãn ở huyện Lương Giang thuộc ái Châu, vì căm ghét chế độ áp bức bóc lột của nhà Hán, ông cùng một số đồng sự chống lại. Việc bại lộ, ông bị Tô Định tống ngục rồi chết. Cẩm Nương bấy giờ đã lớn thấy được cảnh ngộ, nàng liền dắt mẹ từ Thượng Phán trở về Lộ Xá Trang quê ngoại (nay thuộc Thăng Long), chiêu binh, tập mã cùng với dân trang nhất trí giết giặc để báo thù cho cha đền nợ nước.

Mùa Xuân năm 40, nghe tin hai Bà Trưng phất cờ khởi nghĩa ở cửa sông Hát. Cẩm Nương cùng 30 quân sỹ làm lễ bái yết, từ hạ dân trang lên đường ứng nghĩa, chỉ trong thời gian ngắn bà cùng các tướng sỹ hai Bà Trưng đánh đông, dẹp bắc, thu phục lại nước Nam. Mùa Xuân năm 43 nhà Hán cử Mã Viện cất quân sang đánh chiếm lại nước ta, thế giặc mạnh, nghĩa quân phải rút lui để bảo toàn lực lượng. Quân Đông Hán đuổi theo, thế cùng lực kiệt hai Bà Trưng buộc phải tuẫn tiết. Cẩm Hoa cùng một số rướng quân thoát vây tìm đường trở về Lộ Xá và tiếp tục kháng chiến. Song đối với cánh quân của bà bị địch đuổi phá gấp không còn thời gian để phục hồi lực lượng đành vừa đánh vừa rút. Biết không thể thoát khỏi vòng cương tỏa của địch bà ngẩng lên trời than rằng” Ta sống vì nước, chết cũng vì nước, cái chết ấy cũng như sống” đoạn nhẩy xuống sông tự vẫn theo gương hai Bà Trưng để giữ chọn khí tiết.