-Nữ tướng Bùi Thị Xuân – Khí tiết bất khuất trước voi giày
tác giả: Vũ Khánh Ngọc
Trong triều đại Tây Sơn rực rỡ những chiến công lừng lẫy, tên tuổi của Nữ tướng Bùi Thị Xuân (?-1802) đứng vững như một huyền thoại kiệt xuất về bản lĩnh cầm quân, tài năng huấn luyện chiến tượng và khí tiết anh hùng bất khuất, thà chết chứ nhất quyết không chịu quỳ gối trước kẻ thù.
Bùi Thị Xuân sinh tại Tây Sơn, tỉnh Bình Định, là cháu họ của danh tướng Bùi Đắc Tuyên và là vợ của Đô đốc Trần Quang Diệu. Tương truyền từ nhỏ bà đã nổi tiếng giỏi võ nghệ, dũng cảm và sở hữu biệt tài thuần phục, huấn luyện voi rừng. Khi ngọn lửa khởi nghĩa Tây Sơn bùng cháy, bà cùng chồng gia nhập đoàn quân áo vải, đảm nhận trọng trách chỉ huy đội voi chiến – lực lượng hỏa lực đổ bộ tàn phá khủng khiếp bậc nhất thời bấy giờ.
Trong đợt Đại phá quân Thanh mùa xuân năm Kỷ Dậu 1789, Nữ tướng Bùi Thị Xuân đã trực tiếp chỉ huy đội voi chiến xông thẳng vào phá tan đồn Ngọc Hồi, đè bẹp hỏa lực địch và mở đường cho quân Tây Sơn tiến thẳng vào giải phóng Thăng Long. Không chỉ tài ba trên chiến trường, bà còn được nhân dân kính trọng bởi lòng yêu thương binh sĩ và phong thái uy nghiêm, thanh cao.
Năm 1802, triều đại Tây Sơn suy yếu và sụp đổ. Trong trận chiến khốc liệt bảo vệ Trấn Ninh (Nghệ An), Bùi Thị Xuân cùng con gái nhỏ bị quân Nguyễn Ánh bắt sống. Để trả thù hận cũ với triều Tây Sơn, Nguyễn Ánh đã áp dụng những hình thức hành quyết dã man nhất đối với mẹ con bà: đưa ra pháp trường cho voi giày.
Thế nhưng, trước pháp trường rợp bóng cờ và sự hung hãn của giặc, Nữ tướng Bùi Thị Xuân vẫn giữ phong thái ung dung, hiên ngang kỳ diệu. Bà thẳng lưng, ngẩng cao đầu, ánh mắt sắc lẹm nhìn thẳng vào con voi chiến đang lao tới khiến con voi cũng phải giật mình dừng lại sợ hãi trước khí bạt sơn hà của người nữ tướng. Sự hy sinh lẫm liệt của Nữ tướng Bùi Thị Xuân đã làm cho kẻ thù phải khiếp vía, trở thành tượng đài bất tử về chí khí anh hùng của người phụ nữ Việt Nam.



