Nữ tướng Bùi Thị Xuân và đội tượng binh thần tốc
Bối cảnh lịch sử: Phong trào Tây Sơn trỗi dậy cần một lực lượng quân sự có sức công phá cực mạnh để đập tan các tập đoàn phong kiến Trịnh, Nguyễn và quân xâm lược nước ngoài. Bên cạnh thiên tài Nguyễn Huệ, nữ tướng Bùi Thị Xuân (vợ của Thái phó Trần Quang Diệu) nổi lên như một biểu tượng quân sự độc đáo.
Chi tiết sự kiện: Bùi Thị Xuân sinh trưởng tại vùng đất võ Tây Sơn (Bình Định), từ nhỏ đã nổi tiếng xinh đẹp, giỏi võ nghệ, kiếm pháp tinh thông. Khi gia nhập nghĩa quân, bà được giao trọng trách tối cao: Tổng chỉ huy đội tượng binh chiến lược của nhà Tây Sơn. Bà đã thiết lập một giáo trình huấn luyện voi cực kỳ nghiêm khắc và khoa học: Cho voi đi qua các bãi lửa gầm rú, tập làm quen với tiếng nổ chát chúa của hỏa pháo thần công để voi không bị hoảng loạn khi ra trận. Trong các chiến dịch lớn, đội tượng binh gồm hàng trăm con voi chiến bọc giáp sắt, trên lưng mang theo các ụ súng hỏa tiễn do bà chỉ huy đã trở thành cơn ác mộng kinh hoàng, dẫm nát mọi tuyến phòng thủ kỵ binh của quân Xiêm lẫn quân Thanh.
Kết cục & Ý nghĩa: Khí phách của bà thể hiện rõ nhất ở giai đoạn cuối khi triều Tây Sơn sụp đổ. Bị vua Gia Long bắt sống và tuyên án tử hình bằng hình thức tàn nhẫn nhất là "voi giày", Bùi Thị Xuân vẫn thản nhiên bước ra pháp trường với khuôn mặt lạnh lùng, uy nghiêm, khiến chính con voi chiến được lệnh giẫm đạp lên bà cũng phải sợ hãi, khựng lại không dám hành động trong lần đầu tiên. Bà là biểu tượng sáng ngời cho tinh thần anh dũng của phụ nữ Việt Nam trong lịch sử quân sự.
