Nữ tướng" của cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ - Nguyễn Thị Thập
Trong lịch sử cách mạng Việt Nam thế kỷ XX, bà Nguyễn Thị Thập (1908–1996) hiện thân như một biểu tượng rực rỡ nhất cho sức mạnh, trí tuệ và sự hy sinh của phụ nữ Nam Bộ. Không chỉ là một Bà mẹ Việt Nam anh hùng, bà còn là một "nữ tướng" lẫy lừng trên chiến trường và là một nhà chính trị sắc sảo trên nghị trường. Cuộc đời bà là một bản anh hùng ca trải dài từ mảnh đất Long Hưng, Tiền Giang cho đến những vị trí cao quý nhất trong bộ máy Nhà nước, nhưng trên hết, đó là cuộc đời của một người phụ nữ đã hiến dâng tất cả tình yêu cá nhân cho tình yêu Tổ quốc.
Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo tại huyện Châu Thành, Mỹ Tho (nay là Tiền Giang) với tên khai sinh là Nguyễn Thị Ngọc Tốt, bà sớm tiếp nhận tinh thần yêu nước và tham gia cách mạng từ khi còn rất trẻ. Cái tên "Mười Thập" trở thành nỗi khiếp sợ của kẻ thù kể từ cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ năm 1940. Trong những ngày đêm rực lửa ấy, bà chính là linh hồn của cuộc khởi nghĩa tại tỉnh Mỹ Tho. Hình ảnh người phụ nữ trong bộ bà ba đen, thắt khăn rằn, tay cầm kiếm chỉ huy quân dân đánh chiếm đồn bốt, phá tan bộ máy cai trị của thực dân đã trở thành biểu tượng bất tử của tinh thần quật khởi. Bà không chỉ vận động quần chúng bằng lời nói mà bằng chính sự can trường, quyết đoán của một người lãnh đạo thực thụ trên tiền tuyến.Sau Cách mạng Tháng Tám, bà tiếp tục giữ nhiều trọng trách quan trọng, nhưng dấu ấn sâu đậm nhất chính là khoảng thời gian 18 năm giữ chức Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam. Trên cương vị này, bà đã dành trọn tâm huyết để đấu tranh cho quyền lợi của phụ nữ và trẻ em. Bà chính là người có công lớn trong việc khởi xướng và xây dựng Luật Hôn nhân và Gia đình đầu tiên của nước ta, đặt nền móng cho bình đẳng giới và giải phóng phụ nữ khỏi những xiềng xích phong kiến lạc hậu. Với bà, phụ nữ không chỉ là hậu phương mà phải là những chủ nhân thực sự của đất nước, có quyền học tập, cống hiến và được bảo vệ.Đằng sau những vinh quang của một nhà lãnh đạo là nỗi đau thắt lòng của một người vợ, người mẹ. Giống như bao người phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh, bà Nguyễn Thị Thập đã phải nén đau thương vào trong để tiếp tục chiến đấu. Chồng bà, ông Lê Đình Côn, đã hy sinh anh dũng trong ngục tù Côn Đảo. Đau đớn hơn, hai người con trai yêu quý của bà cũng lần lượt ngã xuống trên chiến trường miền Nam khi tuổi đời còn rất trẻ. Ba cái tang trong một cuộc đời, ba nỗi đau chồng chất, nhưng bà vẫn đứng vững như một cây đại thụ giữa bão tố, lấy sự nghiệp giải phóng miền Nam làm động lực để vượt qua mất mát cá nhân. Danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng trao cho bà không chỉ là sự ghi nhận những người con liệt sĩ, mà còn là sự tri ân một người mẹ đã dành cả cuộc đời nuôi dưỡng ngọn lửa cách mạng cho dân tộc.Bà Nguyễn Thị Thập là người phụ nữ đầu tiên của Việt Nam được Nhà nước trao tặng Huân chương Sao Vàng – phần thưởng cao quý nhất. Tuy nhiên, phần thưởng lớn nhất đối với bà chính là sự kính trọng và tình yêu thương của nhân dân. Bà sống giản dị, gần gũi và luôn nặng lòng với quê hương Tiền Giang. Ngày nay, những con đường và ngôi trường mang tên bà tại Mỹ Tho hay TP. Hồ Chí Minh không chỉ để vinh danh một vĩ nhân, mà còn để nhắc nhở thế hệ trẻ về một tấm gương sáng ngời về lòng trung thành, đức hy sinh và bản lĩnh phi thường của người phụ nữ Việt Nam.Cuộc đời của bà Nguyễn Thị Thập đã khép lại, nhưng tinh thần "Hoàng hậu đỏ" của cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ vẫn luôn sống mãi. Bà là minh chứng cho việc một người phụ nữ có thể làm nên những điều phi thường, có thể thay đổi lịch sử và trở thành chỗ dựa tinh thần cho cả một dân tộc trong những giai đoạn khó khăn nhất.
