Nữ tướng của phong trào Đồng Khởi
Nguyễn Thị Định - Nữ tướng của phong trào Đồng Khởi
Sinh ra tại Bến Tre, bà tham gia cách mạng từ năm 1936 (khi mới 16 tuổi) trong phong bưu điện Đông Dương. Năm 1938, bà chính thức kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Năm 1940, bà bị thực dân Pháp bắt giam và đày đi nhà tù Bà Rá (Bình Phước). Dù bị tra tấn dã man và phải gửi con nhỏ về quê, bà vẫn giữ vững khí tiết. Năm 1943, do sức khỏe suy kiệt, bà được quản thúc tại địa phương và lập tức bắt liên lạc với tổ chức, giành chính quyền xuất sắc tại Bến Tre trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945.
Bà là linh hồn của Đội quân tóc dài và là người khởi xướng phong trào Đồng Khởi Bến Tre (1960), mở đầu cho giai đoạn chuyển trạng thái của cách mạng miền Nam. Năm 1965, bà được phong quân hàm Đại tá và giữ chức Phó Tổng Tư lệnh Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng ngợi ca: "Phó Tổng Tư lệnh quân giải phóng là cô Nguyễn Thị Định. Cả thế giới chỉ nước ta có vị tướng quân gái như vậy. Thật vẻ vang cho cả miền Nam, cho cả dân tộc ta". Năm 1974, bà được phong quân hàm Thiếu tướng – nữ tướng đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam.
Đằng sau vinh quang là những hy sinh thầm lặng của một người vợ, người mẹ đó là bóng dáng của người chồng và con. Chồng bà là ông Bích (Nguyễn Văn Chẩn) – người đồng chí, người thầy cách mạng của bà, bị thực dân Pháp bắt và hy sinh tại Côn Đảo năm 1942 khi con trai hai người mới vài tháng tuổi. Bà cũng chỉ có con trai duy nhất là anh Nguyễn Ngọc Minh (On), được nuôi nấng trong gian khó, lớn lên tập kết ra Bắc, học tập tại Liên Xô nhưng do bệnh tật từ những ngày gian khổ, anh đã qua đời sớm vào năm 1960 – đúng thời điểm mẹ đang bận lãnh đạo phong trào Đồng Khởi ở miền Nam và không thể ở bên.
Sau ngày đất nước thống nhất, bà tiếp tục cống hiến hết mình cho nhân dân và đất nước. Bà giữ chức Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước. Bà là Chủ tịch đầu tiên của Hội Cựu chiến binh Việt Nam, trực tiếp chăm lo, bảo vệ quyền lợi cho các đồng đội, cựu chiến binh, thương bệnh binh sau khói lửa chiến tranh. Bà luôn dành sự quan tâm đặc biệt đến thế hệ trẻ, các cựu Thanh niên xung phong và những gia đình có công giúp đỡ cách mạng gặp hoàn cảnh khó khăn.
Với những cống hiến đặc biệt xuất sắc cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước, năm 1995 (sau khi qua đời), Thiếu tướng Nguyễn Thị Định đã được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên của bà hiện được đặt cho nhiều đường phố, trường học và công viên lớn trên khắp cả nước.
