NỮ TƯỚNG LÊ CHÂN

 Ngày nay, du khách đến tham quan thành phố Hải Phòng có thể ngắm bức tượng nữ tướng Lê Chân tại vườn hoa Trung tâm nội đô. Tượng cao 6m, vô cùng tráng lệ, kỳ vĩ. Với thanh bảo kiếm bên cạnh, Lê Chân uy nghiêm hướng về biển Đông, ánh mắt sáng ngời, đầy uy dũng. Sử sách ghi rõ: Lê Chân, con gái của ông Lê Đạo, một thầy thuốc nhân đức nổi tiếng. Bà quê ở làng An Biên (hay còn gọi là làng vẻn), thuộc phủ Kinh Môn, nay thuộc huyện Đông Triều, Quảng Ninh.

   Khi 16 tuổi, Lê Chân được biết đến với tài sắc, giỏi võ nghệ và chí lớn. Thái thú Giao Chỉ kia là một kẻ vô cùng tàn nhẫn và tham lam. Không được bà chấp nhận làm tì thiếp, hắn đã bày mưu kết tội phản nghịch và giết ông Lê Đạo! Lê Chân đã phải trốn đến vùng ven biển An Dương, ấp ủ mối thù gia tộc, quyết không khuất phục trước giặc Hán xâm lược.

   Khi Hai Bà Trưng khởi nghĩa, cùng với đám anh hùng nữ kiệt khắp nơi đồng lòng hưởng ứng, Lê Chân dẫn đội nghĩa binh làng An Biên tiến về Luy Lâu, vây đánh quân Đông Hán. Lửa cháy rực trời, ngựa hí quân reo, chiêng trống dậy đất của quân nghĩa binh làm cho kẻ thù hoảng loạn. Chính quyền đô hộ tan vỡ, sụp đổ tan tành; Thái thú Tô Định vội bỏ thành trì, ấn tín, cắt tóc, cạo râu, lẻn trốn về phương Bắc. Đó là giữa tháng 3 năm 40. Lê Chân tuyển mộ trai tráng, di dân lập ấp. Một vùng duyên hải dọc ngang trấn giữ được đặt tên là An Biên, đúng như tên quê cha đất tổ của bà. Nghề nông trang, nghề chài lưới đánh cá, đóng thuyền ngày một phát triển. Lương thảo được tích trữ, cung tên giáo mác được tập rèn, chỉ vài năm sau, Lê Chân đã có hàng nghìn dũng sĩ chờ đợi thời cơ, mưu đồ đại sự.

   Cuộc khởi nghĩa thành công, 65 thành trì được giải phóng, Hai Bà Trưng lên làm vua, tự xưng là Trưng Vương, đóng đô ở Mê Linh. Nước ta giành được độc lập.

   Gần một trăm anh hùng nữ tướng được phong thưởng, được giao nhiều trọng trách. Trưng Vương sai nữ tướng Thánh Thiên đóng quân ở Hợp Phố phòng giữ mặt bắc, tướng Đô Dương giữ Cửu Chân phòng vệ mặt nam, nữ tướng Lê Chân được phong ‘Chưởng quản binh quyền nội bộ” đóng bản doanh ở Giao Chỉ, v.v..

   Tháng 4 năm 42, vua nhà Hán sai Mã Viện đem quân sang xâm lược nước ta. Bà Trưng cùng các tướng lĩnh ra trận đánh. Nhiều trận đánh lớn đã xảy ra ở Lãng Bạc, Cẩm Khê, Hát Môn. Tháng 5-43, Hai Bà Trưng thất bại phải tự mình nhảy xuống sông Hát Giang tự tử. Nhiều nữ tướng của Bà Trưng đã anh dũng hy sinh. Nữ tướng Lê Chân đã lấp suối, ngăn sông, chặn đánh quyết liệt thủy binh giặc. Mãi đến cuối năm 43, Lê Chân anh dũng hy sinh tại chiến trường vùng Lạt Sơn, Kim Bảng (thuộc tỉnh Hà Nam ngày nay) tôn vinh tinh thần anh hùng của người phụ nữ Việt Nam.

   Để tưởng nhớ công ơn to lớn của nữ anh hùng Lê Chân, nhân dân An Biên đã xây dựng đền thờ gọi là đền Nghè, một trong những di tích lịch sử uy nghiêm, trang trọng của thành phố Cửa Biển.