Nữ tướng Lê Chân – Khí phách người phụ nữ Việt giữa những năm tháng hào hùng

Khoảng gần 2.000 năm trước, vào những thập niên đầu thế kỷ 1, giặc Đông Hán từ phương Bắc tràn xuống áp đặt ách đô hộ trên đất nước ta. Nhằm chống lại kẻ thù ngoại bang, cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng từ năm 40 đến năm 43 được xem là cuộc khởi nghĩa quy mô đầu tiên của dân tộc ta trong lịch sử giữ nước, chống ngoại xâm. Trong số những tướng lĩnh tài ba dưới cờ hiệu triệu của Hai Bà Trưng có nữ tướng Lê Chân là tấm gương hào kiệt, trung liệt, được người dân suy tôn và thờ phụng.

Cuối mùa xuân năm Canh Tý (40), Hai Bà Trưng phất cờ khởi nghĩa chống quân Đông Hán. Thủ lĩnh Lê Chân góp phần to lớn cùng Hai Bà Trưng tấn công dồn dập khắp nơi, khiến Tô Định bỏ giáp trụ chạy về Nam Hải. Chỉ trong 2 tháng, đất nước sạch bóng quân thù, Trưng Trắc lên ngôi vương và phong nữ tướng Lê Chân là Thánh Chân công chúa, giữ chức Chưởng quản binh quyền coi giữ vùng hải tần (vùng duyên hải Đông Bắc ngày nay).

Lịch sử và truyền thuyết cũng ghi nhận, sau khi nhà Đông Hán xâm lược trở lại với đội quân áp đảo về số lượng khiến nhà Trưng thất thủ, Hai Bà Trưng nhảy xuống sông tự vẫn để bảo toàn khí tiết thì nữ tướng Lê Chân vẫn tiếp tục cuộc khởi nghĩa ở căn cứ Lạt Sơn (thuộc huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam ngày nay). Mặc dù đội quân áo vải theo phò nữ tướng Lê Chân rất gan dạ, chiến đấu kiên cường nhưng không chống chọi nổi với quan quân nhà Hán đông đảo. Cuối mùa hạ năm Quý Mão (43) bị thất thủ, nữ tướng Lê Chân học theo tấm gương trung liệt của Hai Bà Trưng, cũng đã chọn gieo mình xuống sông để vẹn toàn danh tiết.

Tương truyền, Lê Chân không chỉ là nữ tướng có tài thao lược mà còn là người dạy dỗ người dân ở vùng An Dương các nghề trồng dâu, nuôi tằm, đánh bắt thủy hải sản. Nhờ học được nghề mới mà người dân miền duyên hải, vùng Đông Bắc có cuộc sống no đủ, có lương thực, thực phẩm để duy trì cuộc kháng chiến chống ngoại bang xâm lược.

Ghi nhớ công ơn nữ tướng Lê Chân, nhiều địa phương có đền thờ Bà: Quảng Ninh nơi nữ tướng Lê Chân sinh ra, lớn lên; Hải Phòng nơi khai phá đất đai, chiêu mộ anh hào phất cờ khởi nghĩa, dựng nghiệp; Hà Nội, nơi chiêu mộ binh sĩ, tập luyện võ nghệ và Hà Nam, căn cứ địa cuối cùng chống lại quân Đông Hán. Hằng năm, ở các địa phương thường tổ chức những lễ hội ghi nhớ công ơn và ca ngợi tấm gương yêu nước, thương dân của nữ tướng Lê Chân.

Có thể nói, cuộc đời và hành trạng của nữ tướng Lê Chân là điểm son sáng ngời trong sử sách. Cùng với Hai Bà Trưng, danh thơm của bà đã để lại muôn đời sau, vọng mãi ngàn năm. Những ai từng một lần ghé thăm đền thờ nữ tướng Lê Chân ở tỉnh Hà Nam, nơi bà tự vẫn, sẽ không khỏi tự hào trước bài thơ của danh sĩ Trương Hán Siêu.