Nữ tướng miền Nam

Buổi sáng ở vùng căn cứ miền Tây Nam Bộ thường bắt đầu bằng tiếng chim gọi bầy và màn sương còn phủ trên những rặng tràm.

Trong căn lán nhỏ, Nguyễn Thị Định đang cùng cán bộ địa phương xem lại tấm bản đồ đã cũ. Trên mặt giấy là những nét bút chì dày đặc, đánh dấu từng con rạch, từng xóm nhỏ và từng nơi cần đưa cán bộ đến vận động nhân dân.

Chị em trong đơn vị quen gọi bà là cô Ba Định.

Bà nói chuyện nhỏ nhẹ, ít khi lớn tiếng. Mỗi lần họp, bà luôn lắng nghe mọi người phát biểu trước rồi mới đưa ra quyết định.

Có lần, một chiến sĩ trẻ thắc mắc:

"Thưa cô Ba, sao cô nhớ được tên nhiều người đến vậy?"

Nguyễn Thị Định mỉm cười.

"Nhớ tên một người là nhớ thêm một gia đình. Muốn dân tin thì phải hiểu dân."

Câu nói ấy theo nhiều cán bộ trẻ suốt những năm tháng sau này.

Sinh ra trên quê hương Bến Tre, Nguyễn Thị Định sớm tham gia hoạt động cách mạng. Bà nhiều lần bị bắt giam nhưng chưa bao giờ từ bỏ con đường mình đã chọn.

Năm 1960, phong trào Đồng khởi bùng nổ.

Ở nhiều vùng quê, những người phụ nữ vốn chỉ quen với ruộng đồng nay mạnh dạn đứng lên tham gia đấu tranh. Họ vừa nuôi giấu cán bộ, vừa vận chuyển lương thực, vừa làm công tác liên lạc.

Từ thực tiễn ấy, Nguyễn Thị Định cùng nhiều đồng chí xây dựng và phát triển lực lượng mà sau này được biết đến với cái tên rất đẹp: "Đội quân tóc dài."

Những người phụ nữ ấy không phải lúc nào cũng cầm súng.

Nhiều người chỉ mang chiếc nón lá, chiếc khăn rằn hay quang gánh trên vai.

Nhưng bằng lòng dũng cảm, sự mưu trí và tình yêu quê hương, họ đã góp phần quan trọng vào phong trào đấu tranh ở miền Nam.

Sau mỗi chuyến công tác trở về, điều Nguyễn Thị Định quan tâm đầu tiên luôn là hỏi xem bà con có ai bị thương, có ai thiếu gạo, trẻ em trong vùng có được đi học hay không.

Đối với bà, chiến thắng không chỉ là giành lại từng vùng đất.

Chiến thắng còn là giữ được niềm tin của nhân dân.

Ngày đất nước thống nhất, nhiều người gọi Nguyễn Thị Định là nữ tướng.

Nhưng những người từng làm việc cùng bà vẫn thích gọi hai tiếng "cô Ba".

Bởi dù ở cương vị nào, bà vẫn giữ lối sống giản dị, gần gũi và luôn đặt lợi ích của nhân dân lên trên hết.

Ngày nay, trên nhiều con đường mang tên Nguyễn Thị Định, dòng người vẫn đi qua mỗi ngày.

Có thể không phải ai cũng biết hết cuộc đời của bà.

Nhưng câu chuyện về người phụ nữ đã dành trọn tuổi xuân cho đất nước vẫn nhắc chúng ta rằng: sức mạnh của một dân tộc không chỉ đến từ những người cầm súng nơi tiền tuyến, mà còn được tạo nên bởi những người biết tập hợp, truyền cảm hứng và khơi dậy lòng yêu nước trong mỗi con người.

Sự thật lịch sử

• Nguyễn Thị Định sinh năm 1920 tại Bến Tre.