NỮ TƯỚNG NGUYỄN THỊ ĐỊNH – HUYỀN THOẠI “ĐỘI QUÂN TÓC DÀI” VÀ NGƯỜI PHỤ NỮ KHIẾN THẾ GIỚI KHÂM PHỤC

Nguyễn Thị Định sinh ngày 15/3/1920 tại tỉnh Bến Tre trong một gia đình nông dân nghèo nhưng giàu truyền thống yêu nước. Lớn lên giữa cảnh nước mất nhà tan, bà sớm chứng kiến những bất công dưới ách đô hộ của thực dân và nuôi dưỡng tinh thần đấu tranh từ khi còn rất trẻ.

Năm 1936, bà tham gia phong trào Đông Dương Đại hội. Hai năm sau, Nguyễn Thị Định được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương, chính thức bước vào con đường hoạt động cách mạng chuyên nghiệp.

Cuộc đời bà cũng gắn với nhiều mất mát lớn lao. Chồng bà bị thực dân Pháp bắt giam, đày ra Côn Đảo và hy sinh trong ngục tù. Bản thân bà nhiều lần bị bắt giữ, tra tấn và tù đày. Tuy nhiên, những thử thách ấy không thể làm lung lay ý chí của người phụ nữ Nam Bộ kiên trung.

Sau khi được trả tự do, Nguyễn Thị Định tiếp tục hoạt động bí mật, xây dựng cơ sở cách mạng và lãnh đạo phong trào đấu tranh tại Bến Tre cũng như nhiều địa phương Nam Bộ trong những năm tháng đầy cam go.

Một trong những dấu ấn đặc biệt trong cuộc đời hoạt động của bà là chuyến vượt biển lịch sử năm 1946.

Trong bối cảnh chiến trường Nam Bộ đang thiếu thốn nghiêm trọng vũ khí, Nguyễn Thị Định trực tiếp chỉ huy một con thuyền vượt biển ra Bắc để xin chi viện. Chuyến đi đầy hiểm nguy ấy được xem là một trong những tiền đề quan trọng cho sự hình thành tuyến vận tải chiến lược trên biển sau này – con đường được lịch sử ghi nhớ với tên gọi Đường Hồ Chí Minh trên biển.

Giữa vòng vây phong tỏa của đối phương và những đợt sóng dữ trên Biển Đông, bà cùng đồng đội đã đưa được nhiều chuyến hàng vũ khí từ miền Bắc vào Nam, góp phần quan trọng vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Tên tuổi Nguyễn Thị Định thực sự gắn liền với sự kiện Đồng Khởi năm 1960 tại Bến Tre.

Khi đó, với cương vị Phó Bí thư Tỉnh ủy Bến Tre, bà trực tiếp lãnh đạo phong trào nổi dậy của quần chúng chống chính quyền Sài Gòn. Chính bà là người đầu tiên sử dụng thuật ngữ “Đồng Khởi” để gọi cuộc nổi dậy này – cái tên sau đó đã đi vào lịch sử cách mạng Việt Nam.

Từ phong trào Đồng Khởi, “Đội quân tóc dài” huyền thoại ra đời.

Đó là lực lượng gồm hàng nghìn phụ nữ miền Nam tham gia đấu tranh chính trị, binh vận và hỗ trợ lực lượng vũ trang. Bằng lòng dũng cảm và sự sáng tạo, họ đã trở thành một biểu tượng đặc biệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Dưới sự lãnh đạo của Nguyễn Thị Định, chiến lược “ba mũi giáp công” gồm đấu tranh chính trị, đấu tranh quân sự và binh vận được triển khai hiệu quả, góp phần làm suy yếu hệ thống kiểm soát của chính quyền Sài Gòn tại nhiều địa phương miền Nam.

Năm 1965, Nguyễn Thị Định được bổ nhiệm giữ chức Phó Tư lệnh Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam.

Ngày 17/4/1974, bà được phong quân hàm Thiếu tướng, trở thành nữ tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam trong thời đại Hồ Chí Minh.

Nhắc đến Nguyễn Thị Định, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng dành cho bà lời đánh giá đặc biệt:

"Cả thế giới chỉ nước ta có vị tướng quân gái như vậy."

Đó không chỉ là sự ghi nhận đối với tài năng và bản lĩnh của một nữ chỉ huy quân sự, mà còn là niềm tự hào về vai trò của phụ nữ Việt Nam trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.

Sau ngày đất nước thống nhất, Nguyễn Thị Định tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách quan trọng của Đảng và Nhà nước. Bà từng giữ chức Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước cùng nhiều cương vị lãnh đạo khác.

Dù ở bất kỳ vị trí nào, bà vẫn giữ lối sống giản dị, gần gũi và luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho nhân dân, đồng chí và đồng đội.

Ngày 26/8/1992, nữ tướng Nguyễn Thị Định từ trần, để lại niềm tiếc thương sâu sắc trong lòng nhân dân cả nước.

Với những cống hiến to lớn cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước, bà được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Hơn ba thập kỷ sau ngày bà đi xa, tên tuổi Nguyễn Thị Định vẫn luôn được nhắc đến như một biểu tượng tiêu biểu của người phụ nữ Việt Nam anh hùng.

Từ những chuyến tàu vượt biển trong kháng chiến, phong trào Đồng Khởi lịch sử đến hình ảnh “Đội quân tóc dài” vang danh thế giới, cuộc đời bà là minh chứng sinh động cho ý chí bất khuất, lòng yêu nước và sức mạnh phi thường của phụ nữ Việt Nam trong thế kỷ XX.

Minh Triết (tổng hợp)