Anh hùng Lực lượng vũ trang

NỮ TƯỚNG NGUYỄN THỊ ĐỊNH - NGƯỜI PHỤ NỮ KIỆT XUẤT CỦA THỜI ĐẠI HỒ CHÍ MINH

Vĩnh Long20/11/2025CHI ĐOÀN CƠ SỞ SỞ XÂY DỰNG VĨNH LONG (ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH UBND TỈNH VĨNH LONG)6 lượt xem0 lượt chia sẻ
NỮ TƯỚNG NGUYỄN THỊ ĐỊNH - NGƯỜI PHỤ NỮ KIỆT XUẤT CỦA THỜI ĐẠI HỒ CHÍ MINH

Trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân Việt Nam, hình tượng người phụ nữ luôn gắn liền với lòng dũng cảm, sự kiên trung và đức hi sinh thầm lặng. Trong dòng chảy vẻ vang ấy, Nữ tướng Nguyễn Thị Định – người phụ nữ đầu tiên giữ trọng trách Phó Tư lệnh Quân Giải phóng miền Nam đã trở thành biểu tượng bất diệt của bản lĩnh Việt Nam, trí tuệ Việt Nam và phẩm chất cao đẹp của người phụ nữ Nam Bộ kiên cường. Cuộc đời và sự nghiệp của bà là tấm gương sáng về lòng yêu nước, sự kiên định và tinh thần dấn thân vì độc lập dân tộc và bình đẳng xã hội.

Sinh 15/3/1920, là con út của 10 anh em trong một gia đình nông dân nghèo, nhưng giàu lòng yêu nước tại xã Lương Hòa, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre. Từ thuở nhỏ Nguyễn Thị Định đã chứng kiến cảnh quê hương bị áp bức dưới ách thực dân, từ đó sớm hun đúc ý chí kiên cường và lòng căm thù giặc sâu sắc.

Tuổi trẻ bước vào lửa đạn

Mới mười sáu tuổi, Nguyễn Thị Định tham gia phong trào đấu tranh của thanh niên địa phương. Hành trang của bà chỉ là lòng yêu nước và ý chí kiên cường, nhưng chính điều đó đã đưa cô gái trẻ lặng lẽ rải truyền đơn, vận động quần chúng và đảm nhận vai trò giao liên trong bóng tối của thực dân. Tháng 10 năm 1938, bà được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương – một dấu mốc khẳng định lựa chọn trọn đời. Đến cuối thập niên 1930, bà đã trở thành một trong những gương mặt tiêu biểu của phong trào phụ nữ yêu nước ở Bến Tre, tiền đề cho con đường cách mạng kiên định mà bà lựa chọn suốt đời.

Năm 1940, giông bão ập xuống khi chồng bà bị địch bắt và hy sinh tại Côn Đảo. Sáu tháng sau, bà cũng bị giam và đày ra nhà tù Bà Rá. Những năm tháng tù đày đầy đọa vẫn không khuất phục được ý chí của người phụ nữ trẻ. Năm 1943, do bệnh nặng, bà được trả về và quản thúc tại quê. Nhưng chỉ một năm sau, bà tìm lại tổ chức, tiếp tục hoạt động và tham gia khởi nghĩa giành chính quyền ở Bến Tre trong Cách mạng Tháng Tám 1945.

Hành trình vượt biển lịch sử

Tháng 3/1946, bà nhận nhiệm vụ đặc biệt: bằng đường biển vượt ra Trung ương để báo cáo tình hình miền Nam và xin chi viện vũ khí. Con thuyền nhỏ lênh đênh giữa vòng vây tuần tra của địch, nhưng Nguyễn Thị Định và đồng đội vẫn đưa được thông tin ra Bắc an toàn. Đến tháng 11, bà trở thành người chỉ huy vận chuyển 12 tấn vũ khí trở lại Nam Bộ, mở đường cho quyết sách lịch sử tuyến Đường Hồ Chí Minh trên biển.

Năm 1947, bà được bầu vào Tỉnh ủy Bến Tre, lãnh đạo cuộc kháng chiến địa phương. Sau Hiệp định Giơnevơ, chính quyền Ngô Đình Diệm biến Bến Tre thành trọng điểm đàn áp. Chính quyền Ngô Đình Diệm đã truy tìm quyết liệt, chúng còn treo giải thưởng cho ai bắt được bà. Nhưng chúng đã không làm gì được bà, vì bà luôn thay hình đổi dạng, có lúc giả làm thầy tu, thương buôn, lúc làm nông dân… và luôn được sự đùm bọc của những gia đình cơ sở cách mạng, của những người mẹ, người chị để qua mắt kẻ địch. Dẫu hóa thân thế nào, trái tim bà vẫn luôn hướng về cách mạng, về quê hương.

Phong trào Đồng khởi – ngọn lửa từ Ba Tri bùng lên khắp miền Nam

Cuối năm 1959, sau Hội nghị Trung ương 15, Bến Tre – quê hương của phong trào Đồng Khởi – bắt đầu chuẩn bị cho cuộc đấu tranh giành chính quyền. Ngày 1/1/1960, tại xã Minh Đức, Nguyễn Thị Định cùng các đồng chí họp bàn, quán triệt phương án nổi dậy và phổ biến tinh thần Nghị quyết Trung ương.

Ngày 17/1/1960, tiếng mõ, tiếng tù và, tiếng gọi của tự do vang lên khắp các xã Bình Khánh, Phước Hiệp và Định Thủy. Chỉ trong vòng một tuần, nhân dân phá 47 đồn bốt, giải phóng 22 xã và thu giữ hàng trăm vũ khí. Từ Bến Tre, ngọn lửa Đồng Khởi bùng lên, lan rộng khắp miền Nam, thổi bùng cao trào kháng chiến và trở thành biểu tượng của sức mạnh quần chúng.

Trong lửa đạn của Đồng Khởi, bà Nguyễn Thị Định đã sáng tạo và chỉ huy một lực lượng đặc biệt “Đội quân tóc dài” – nơi mà vũ khí chính là lòng dũng cảm, ý chí sắt đá và tinh thần bất khuất. Họ đối mặt với kẻ thù qua những cuộc đấu tranh chính trị trực diện, chống bắt lính, chống càn quét, chống lập ấp chiến lược. Hình ảnh những người phụ nữ khăn rằn, tay không nhưng khí phách sắt son, đã trở thành biểu tượng không thể phai mờ trong lịch sử cách mạng Việt Nam.

Đặc biệt, sự xuất hiện của một nhà lãnh đạo tài ba – Nữ tướng Nguyễn Thị Định – đã làm nên dấu ấn lịch sử. Tên tuổi bà gắn liền với sự ra đời và phát triển phong trào đấu tranh của phụ nữ toàn miền Nam nói chung, và của phụ nữ quê hương xứ dừa nói riêng. Từ những cuộc đấu tranh dũng cảm của “Đội quân tóc dài”, phong trào Đồng Khởi ở Bến Tre năm 1960 ngày càng lan rộng, đóng vai trò quan trọng góp phần vào thắng lợi chung của cách mạng miền Nam, kết thúc bằng Đại thắng Mùa Xuân năm 1975, thống nhất đất nước. Chiến công ấy cũng làm rạng rỡ truyền thống yêu nước, anh hùng, bất khuất, trung hậu và đảm đang của người phụ nữ Việt Nam, xứng đáng là con cháu của Bà Trưng, Bà Triệu.

Từ người giao liên đến nữ tướng đầu tiên của Việt Nam

Năm 1964, trong Đại hội dân tộc giải phóng miền Nam lần thứ nhất bà được bầu vào Chủ tịch đoàn Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam. Năm 1965, giữ chức Phó Tư lệnh Quân Giải phóng miền Nam “vị trí vốn chỉ dành cho những tướng lĩnh dạn dày trận mạc”. Cũng trong năm ấy, bà là Hội trưởng Hội Liên hiệp Phụ nữ Giải phóng miền Nam.

Trong suốt những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, bà đã cùng Bộ Chỉ huy miền Nam gắn bó với nhân dân, đưa cách mạng miền Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác, góp công giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Với những đóng góp to lớn đó, tháng 4/1974, bà được phong quân hàm Thiếu tướng – nữ tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, bà tiếp tục đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ quan trọng như: Ủy viên Trung ương Đảng khóa IV, V, VI; Đại biểu Quốc hội khóa VI, VII, VIII; Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam; Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước (1987–1992),…Với những cống hiến to lớn của bà được ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý: Huân chương Hồ Chí Minh, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, cùng huân chương của Cuba, Lào và Liên Xô,..

Tỏa sáng giá trị nhân văn – truyền lửa cho thế hệ trẻ

Cuộc đời Nguyễn Thị Định là bản anh hùng ca của người phụ nữ Việt Nam: Anh hùng trong chiến đấu, Bất khuất trước kẻ thù, Trung hậu với đồng bào, Đảm đang trong mọi vai trò. Tinh thần Đồng Khởi mà bà khơi nguồn vẫn soi sáng hôm nay: dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; tin vào dân; đặt lợi ích của nhân dân lên trên hết.

Người phụ nữ nhỏ bé của xứ dừa đã trở thành biểu tượng bất tử của lòng yêu nước. Nữ tướng Nguyễn Thị Định – ngôi sao sáng của thời hoa lửa – mãi là niềm tự hào của dân tộc Việt Nam, truyền cảm hứng cho bao thế hệ hôm nay và mai sau.

Ngày nay, thế hệ trẻ không chỉ nhớ đến một vị nữ tướng tài ba mà còn nhớ hình ảnh một người phụ nữ giàu lòng nhân ái, kiên cường trong chiến đấu, dung dị và ấm áp trong đời thường. Tinh thần “Đồng Khởi” mà bà để lại vẫn nguyên giá trị trong thời bình: Dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; Đoàn kết, đặt lợi ích cộng đồng lên trên hết; Tin tưởng tuyệt đối vào sức mạnh của nhân dân và tuổi trẻ.

Đối với đoàn viên thanh niên hôm nay, cuộc đời bà là bài học sống động về bản lĩnh, lòng trung thành và khát vọng cống hiến – nguồn cảm hứng để thế hệ trẻ tiếp tục nỗ lực học tập, đổi mới sáng tạo, góp phần xây dựng quê hương, đặc biệt là vùng đất Bến Tre anh hùng.

Khắc ghi tên tuổi người nữ anh hùng

Nữ tướng Nguyễn Thị Định không chỉ là niềm tự hào của phụ nữ Việt Nam mà còn là biểu tượng của ý chí độc lập và khát vọng tự do của cả dân tộc. Cuộc đời bà – từ cô gái nhỏ bé ở vùng quê sông nước Bến Tre cho đến vị nữ tướng lẫy lừng – minh chứng cho chân lý: “Không có gì quý hơn độc lập, tự do.”

Hình ảnh bà mãi sống trong lòng nhân dân, trong trang sử vẻ vang của dân tộc và trong từng bài học về lòng yêu nước cho thế hệ trẻ hôm nay và mai sau. Tấm gương của bà nhắc nhở mỗi chúng ta về trách nhiệm với đất nước, về ý chí vươn lên và niềm tin vào sức mạnh của nhân dân – đặc biệt là phụ nữ – trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn