NỮ TƯỚNG NGUYỄN THỊ ĐỊNH – THỦ LĨNH PHONG TRÀO ĐỒNG KHỞI VÀ BIỂU TƯỢNG CỦA "ĐỘI QUÂN TÓC DÀI"

Thân thế miền Tây Nam Bộ, biến cố gia đình và quá trình tôi luyện chí khí cách mạng

Nữ tướng Nguyễn Thị Định, thường được gọi kính trọng là Út Định, sinh ra tại xã Lương Hòa, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre – vùng đất cù lao trù phú giàu truyền thống yêu nước của miền Tây Nam Bộ. Sinh ra trong một gia đình nông dân giàu tình thương và tinh thần nghĩa khí, bà đã sớm chứng kiến cảnh đồng bào bị áp bức, bóc lột dã man dưới chế độ thực dân phong kiến. Ngọn lửa yêu nước trong người thiếu nữ Bến Tre được nhen nhóm và bùng cháy từ rất sớm khi bà bắt đầu tham gia các hoạt động cách mạng từ năm mươi sáu tuổi. Biến cố đau thương đầu đời ập đến khi người chồng yêu quý của bà là nhà cách mạng Nguyễn Văn Chẩn bị chính quyền thực dân bắt giữ, tra tấn và hy sinh tại tù Côn Đảo khi con trai đầu lòng của hai người mới tròn vài tháng tuổi.

Đau thương không làm nghẹt thở chí khí của người phụ nữ Nam Bộ, ngược lại đã biến thành sức mạnh quật cường thúc đẩy Nguyễn Thị Định dấn thân sâu hơn vào con đường đấu tranh giải phóng dân tộc. Bà tiếp tục bị thực dân Pháp bắt giam và đày đi biệt xứ tại trại giam Bà Rá trong nhiều năm liền. Môi trường lao tù khắc nghiệt với những đòn thù tra tấn dã man và bệnh tật hiểm nghèo đã không thể đập tan bản lĩnh cách mạng kiên trung của bà, mà trở thành gạt đe tôi luyện nên một nhà lãnh đạo chính trị và quân sự bản lĩnh. Sau khi thoát khỏi nhà tù thực dân, Nguyễn Thị Định trở về quê hương Bến Tre, nhanh chóng móc nối lại các cơ sở cách mạng bí mật, cùng các đồng chí chuẩn bị lực lượng cho những chặng đường đấu tranh khốc liệt mới.

Phong trào Đồng khởi năm 1960 và sự ra đời của "Đội quân tóc dài" lừng lẫy

Năm 1954, Hiệp định Geneva được ký kết nhưng đế quốc Mỹ đã phá hoại hiệp định, dựng lên chính quyền tay sai Ngô Đình Diệm ở miền Nam, tiến hành chính sách "tố cộng, diệt cộng" dã man với Luật 10/59 lê máy chém khắp Nam Bộ. Trước tình thế cách mạng bị đàn áp đẫm máu, dưới sự chỉ đạo của Nghị quyết 15 Trung ương Đảng, Nguyễn Thị Định cùng Tỉnh ủy Bến Tre đã dũng cảm lãnh đạo nhân dân phát động Phong trào Đồng khởi vào đầu năm 1960. Mở màn tại ba xã Định Thủy, Phước Hiệp, Bình Khánh thuộc huyện Mỏ Cày, phong trào đã như một trận bão tẩu cuốn phăng hệ thống chính quyền tay sai ở cơ sở, giải phóng hàng loạt xã ấp, thành lập chính quyền tự quản của nhân dân và mở ra bước ngoặt chiến lược cho toàn bộ chiến trường miền Nam.

Trong cơn bão táp Đồng khởi ấy, Nguyễn Thị Định đã sáng tạo nên một hình thức đấu tranh quân chính kết hợp độc đáo, đỉnh cao là sự xuất hiện của "Đội quân tóc dài". Dưới sự chỉ đạo trực tiếp của bà, hàng vạn phụ nữ Bến Tre từ các bà mẹ, người chị đến các thiếu nữ đã tay không rầm rộ kéo lên quận lỵ, thị xã tiến hành đấu tranh chính trị chính diện với binh lính và chính quyền tay sai. Kết hợp chặt chẽ giữa đấu tranh chính trị, binh vận với vũ trang du kích, "Đội quân tóc dài" đã làm tê liệt bộ máy áp bức của địch, khiến kẻ thù phải khiếp sợ trước sức mạnh quật cường của những người phụ nữ miền Nam. Phong trào nhanh chóng lan rộng ra toàn Nam Bộ, biến Bến Tre thành quê hương Đồng khởi và đưa Nguyễn Thị Định trở thành ngọn cờ đầu của phong trào đấu tranh quần chúng.

Vị Nữ tướng đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam và di sản bất tử

Với những đóng góp to lớn và tài năng quân sự xuất sắc trong thực tiễn chiến đấu, năm 1965, Nguyễn Thị Định được cử giữ chức Phó Tổng Tư lệnh các Lực lượng Vũ trang Giải phóng miền Nam Việt Nam. Bà trở thành người phụ nữ duy nhất giữ vị trí chỉ đạo cấp cao trong Bộ Tư lệnh Miền trong suốt những năm tháng kháng chiến chống Mỹ khốc liệt nhất. Đến năm 1974, bà vinh dự được Đảng và Nhà nước phong hàm Thiếu tướng, trở thành vị nữ tướng đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dành những lời khen ngợi trân trọng nhất cho bà khi khẳng định: "Phó Tổng Tư lệnh Quân Giải phóng là cô Nguyễn Thị Định. Cả thế giới chỉ có vị tướng quân gái như thế. Thật là nở khúc ruột, mát gan!".

Sau ngày đất nước thống nhất, Tướng Nguyễn Thị Định tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách to lớn của Đảng và Nhà nước như Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước. Dù ở bất kỳ quận vị nào, bà vẫn giữ nguyên phẩm chất giản dị, gần gũi với nhân dân, suốt đời đau xau với sự nghiệp giải phóng phụ nữ và chăm lo cho đời sống của đồng bào. Cuộc đời và sự nghiệp của Nữ tướng Nguyễn Thị Định là một bản hùng ca bất tử về người phụ nữ Việt Nam trung hậu, đảm đang, dũng cảm, kiên cường, một biểu tượng rực rỡ của tinh thần Đồng khởi và là niềm tự hào sâu sắc của dân tộc Việt Nam.