Nữ tướng Nguyễn Thị Định và đội quân tóc dài
Nguyễn Thị Định sinh ngày 15-3-1920, là con út của 10 anh em trong một gia đình nông dân nghèo, nhưng giàu lòng yêu nước tại xã Lương Hòa, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre. Lớn lên, Út Định trở thành một thiếu nữ xinh đẹp.
Bà Nguyễn Thị Định sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo tại Bến Tre. Năm 16 tuổi, bà bắt đầu tham gia cách mạng. Tại đây, bà gặp và kết hôn với ông Bích – một cán bộ cùng chí hướng. Thế nhưng, hạnh phúc ngắn chẳng tày gang.
Chỉ vài ngày sau khi bà sinh con trai đầu lòng, ông Bích bị Pháp bắt và đày ra Côn Đảo. Ba năm sau, bà nhận được tin dữ: chồng bà đã hy sinh ngoài đảo xa. Giữa lúc đau đớn tột cùng, bà lại bị địch bắt và giam cầm tại nhà tù Bà Rá. Trong tù, bà bị tra tấn dã man nhưng vẫn không khai nửa lời. Hình ảnh người chồng hy sinh và đứa con thơ dại đang chờ ở nhà chính là động lực để bà vượt qua những đòn roi tàn khốc nhất.
2. Chuyến vượt biển "không sinh tử, không về"
Năm 1946, bà Ba Định được giao một nhiệm vụ "vô tiền khoáng hậu": Vượt biển từ miền Nam ra miền Bắc để xin vũ khí.
Vào thời điểm đó, biển Đông bị tàu Pháp bao vây dày đặc. Bà cùng đoàn thủy thủ trên những chiếc thuyền buồm thô sơ đã phải đóng giả làm người đi buôn. Có những lúc tàu Pháp áp sát, kiểm tra gắt gao, bà vẫn bình tĩnh đối đáp bằng phong thái của một người phụ nữ miền Tây đảm đang, khiến kẻ thù không chút nghi ngờ.
Chuyến đi thành công, những chuyến hàng vũ khí đầu tiên đã về tới miền Nam, đặt nền móng cho con đường huyền thoại sau này. Bác Hồ khi ấy đã nhìn thấy ở người phụ nữ nhỏ nhắn này một ý chí phi thường.
3. Linh hồn của "Đội quân tóc dài"
Nhắc đến bà Nguyễn Thị Định là phải nhắc đến Phong trào Đồng khởi (1960). Bà chính là người trực tiếp chỉ đạo cuộc nổi dậy ở ba xã điểm tại huyện Mỏ Cày, Bến Tre.
Bà đã sáng tạo ra một hình thức đấu tranh độc đáo: Sử dụng phụ nữ làm lực lượng chủ chốt. Hàng ngàn phụ nữ miền Tây mặc áo bà ba, quấn khăn rằn, tay không vũ khí nhưng lại có "vũ khí" là lý lẽ và sự kiên định. Họ tràn vào các đồn bốt, dùng tình cảm gia đình để thuyết phục binh lính bỏ súng, dùng sự đông đảo để gây áp lực chính trị.
Kẻ thù khi ấy phát khiếp, gọi họ là "Đội quân tóc dài". Chúng sợ hãi vì không thể nổ súng vào những người mẹ, người chị không tấc sắt, nhưng lại có sức mạnh làm tê liệt cả một hệ thống chính quyền tay sai.
4. Vị nữ tướng không có dinh thự
Sau ngày đất nước thống nhất, bà giữ nhiều chức vụ cao cấp của Đảng và Nhà nước. Tuy nhiên, người ta vẫn thấy một bà Ba Định vô cùng giản dị.
Có một câu chuyện kể rằng, dù là Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước, nhưng căn phòng bà ở vẫn đơn sơ như bao người dân bình thường. Bà thường xuyên về thăm lại quê hương Bến Tre, vẫn mặc chiếc áo bà ba quen thuộc, vẫn ngồi ăn cơm cùng bà con lối xóm như chưa từng có khoảng cách giữa một vị tướng và một người nông dân.
