Nữ tướng Thánh Thiên và trận đánh bên sông Nguyệt Đức
Huyền thoại về nữ tài ba Thánh Thiên, người khiến tướng giặc Mã Viện cũng phải kiêng nể.
Thánh Thiên là một nữ anh hùng xuất thân từ vùng Ngọc Thụy (Bắc Ninh). Ngay từ trẻ, bà đã bộc lộ thiên tài quân sự và tinh thần yêu nước nồng nàn. Khi cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng nổ ra, bà đã quy tụ hàng ngàn nghĩa sĩ hưởng ứng và được phong làm Bình Đông Đại tướng quân, chịu trách nhiệm trấn giữ cõi bắc.
Sức mạnh quân sự của Thánh Thiên thể hiện rõ nhất trong giai đoạn kháng chiến chống lại đại quân Hán do Phục波 Tướng quân Mã Viện chỉ huy. Mã Viện là một lão tướng dày dạn kinh nghiệm, nhưng khi đụng độ với lực lượng của Thánh Thiên bên dòng sông Nguyệt Đức (sông Cầu), quân Hán đã gặp phải sự chống trả vô cùng mãnh liệt.
Bằng lối đánh biến hóa, lợi dụng địa hình sông nước và rừng núi, Thánh Thiên đã nhiều lần bẻ gãy các đợt tấn công của giặc, khiến quân Hán chịu nhiều thiệt hại nặng nề. Dân gian còn truyền tụng câu ca thể hiện sự kinh sợ của quân Hán trước sự uy phong của bà: "Hoàng Thần phất cờ bình Đông cõi, Mã Viện khiếp vía giáp Nguyệt Đức". Dù sau này thế cục thay đổi, sự dũng cảm và tài thao lược của nữ tướng Thánh Thiên vẫn luôn là một trang sử vàng hào hùng.
