Nửa bao thuốc gỉ đạn bên dòng Pô Kô và lời hẹn ngà đúp

Cựu chiến binh Đặng Văn Tấn (nguyên chiến sĩ Trung đoàn 66, Sư đoàn 10) bồi hồi nhớ lại những ngày nắng cháy da thịt trên vùng đất đỏ Bazan. Đơn vị thiếu thốn đủ bề, từ nước sạch, lương khô cho đến những nhu yếu phẩm tinh thần nhỏ nhất như chiếc lá thuốc rọc khô.

Trong tiểu đội của ông Tấn có anh Y Nô (người dân tộc Gia Rai) và anh Nguyễn Văn Cường (quê Hải Hưng). Cường có một thói quen là thích hút thuốc lá lúc giải lao sau mỗi đợt pháo kích. Trong túi áo anh chỉ còn duy nhất nửa bao thuốc đã thấm đẫm mồ hôi và hoen gỉ vệt đạn.

Mỗi lần pháo địch ngưng bắn, Cường lại cẩn thận lấy ra một xới thuốc nhỏ, chia đôi cho Y Nô. Hai người lính chuyền tay nhau một đốm lửa nhỏ trong lòng hầm âm, khói thuốc khét lẹt quyện vào mùi khói súng nhưng lại mang đến cảm giác ấm áp lạ kỳ. Y Nô cười hiền lành, chìa chiếc vòng bạc đeo tay ra dặn Cường:

"Hết chiến tranh, mày về quê nhớ ghé bản tao chơi. Tao dắt mày đi săn heo rừng, uống rượu cần bên bếp lửa sàn. Chiếc vòng bạc này tao tặng mày làm kỷ niệm!"

Trận đánh vượt sông Pô Kô chiều hôm đó, một quả đạn pháo rơi trúng công sự. Y Nô lấy thân mình đè lên Cường để che chắn. Y Nô hy sinh khi chiếc vòng bạc trên tay anh vẫn còn dính vệt máu tươi.

Sau ngày thống nhất, cựu chiến binh Cường đã vượt hàng trăm cây số đường rừng tìm về bản làng của Y Nô ở Gia Lai. Đứng trước bếp lửa nhà sàn xưa, anh cẩn thận trao lại chiếc vòng bạc cho gia đình Y Nô cùng nửa bao thuốc gỉ đạn năm nào. Giọt nước mắt của người lính già rơi xuống sàn gỗ như một lời tri ân sâu sắc gửi tới người đồng đội đã nhường sự sống cho mình.