Nửa thế kỷ sau ngày giải phóng - Một thành phố trẻ, một giấc mơ lớn.
“Đúng 11h30, quân ta tiến vào Sài Gòn, đánh chiếm Dinh Độc Lập. Bộ Tổng tham mưu Ngụy - Dương Văn Minh đầu hàng vô điều kiện. Cờ đỏ sao vàng phấp phới tung bay trên nóc Dinh Độc Lập. Chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng” bản tin thời khắc lịch sử tuy ngắn gọn, súc tích nhưng mỗi chữ vang lên đều như một hồi chuông thiêng liêng, khiến cả dân tộc vỡ òa trong niềm vui ngày giải phóng. Dù đã nửa thế kỷ trôi qua, nhưng mỗi lần nghe lại bản tin chiến thắng ngày 30/4/1975 lòng tôi vẫn dâng trào xúc động và vô cùng tự hào về một trang sử đầy vẻ vang của dân tộc. Tôi tin rằng, đó không chỉ là cảm xúc của riêng tôi, mà còn là niềm tự hào chung của hàng triệu trái tim người Việt Nam mỗi khi tháng Tư về - tháng của ký ức, của chiến thắng và của khát vọng vươn xa.
Mỗi lần được nghe kể lại những câu chuyện kháng chiến năm xưa, tôi cảm thấy mình thật may mắn vì được là người Việt Nam, càng may mắn hơn khi tôi được sinh ra và lớn lên trong thời bình, không còn phải đối mặt với mưa bom bão đạn. Hồi ấy, đứng trước thời khắc mà những người lính phải níu giữ từng hơi thở cho trận chiến cuối cùng, khi cánh cửa của cái chết lại chứa đựng những khát khao mãnh liệt về ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng; họ vẫn kiên cường xông pha, gạt bỏ nỗi sợ hãi, lấy ý chí làm vũ khí, lấy lòng yêu nước làm ngọn lửa soi đường. Dẫu biết phía trước là hiểm nguy, là hy sinh, họ vẫn sẵn sàng ngã xuống để miền Nam được thống nhất, để Tổ Quốc được trường tồn và để thế hệ mai sau được sống trong tự do không xiềng xích. Tôi vẫn nhớ như in lần tôi đọc một bài báo phỏng vấn Anh hùng tình báo Tư Cang. Trong hồi ức của mình, ông chia sẻ: “Ngày ấy, tao vẫn thường tâm sự với anh em….Thôi thì, lỡ bước chân vô Cụm tình báo này rồi thì tụi bay khắc vô trong tim giùm tao 4 chữ: COI NHƯ CHẾT RỒI, lỡ có bị địch bắt thì đừng khai báo, phản bội tổ chức”. Chỉ một câu nói ấy thôi cũng đủ khiến tim tôi nghẹn lại, bởi người lính năm ấy xem cái chết chẳng có chút nặng nề, thà hy sinh tất cả chứ quyết không phản bội Tổ Quốc, không đi ngược lại với lý tưởng của Đảng… Điều đó càng khiến tôi thêm khâm phục tấm lòng kiên trung, anh dũng và sự hy sinh quên mình của những người lính tình báo năm ấy nói riêng cũng như lực lượng vũ trang thời ấy nói chung - những con người đã đặt Tổ Quốc lên trên tất cả, để thế hệ chúng tôi hôm nay được sống trong hòa bình và tự do.
Và, còn nhiều hơn nữa những câu chuyện thời chiến khiến tôi mỗi lần nhắc đến đều không khỏi xúc động và tự hào. Không chỉ là những người lính nơi tiền tuyến, mà còn có những người phụ nữ thầm lặng nơi hậu phương - những người đã có sự hy sinh cao cả để góp phần vào chiến thắng chung của dân tộc. Trước ngày đất nước thống nhất, có những người phụ nữ vì để bảo vệ gia đình mà phải sống trong cảnh lén lút, hàm oan không dám nhận chồng, con không dám nhận cha; có những người thậm chí còn bị miệt thị vì phận làm “bé” không chồng. Họ đã âm thầm chịu đựng, hy sinh tuổi xuân, hạnh phúc của riêng mình vì đại cục chung của toàn dân tộc. Tôi không sao quên được những dòng nhật ký mà liệt sỹ Cao Văn Tuất đã viết gửi cho người đặc biệt của mình thời ấy:
“Anh biết rồi sẽ phải xa em
Vì một lẽ giản đơn em nhỉ
Tổ Quốc cần anh người chiến sĩ
Giải phóng quân chiến đấu vì dân
Lúc này Đảng, Tổ quốc đang cần
Thì em ơi, tình riêng đành đôi ngả”
(Xa em - Cao Văn Tuất)
Biết bao người chiến sĩ đã hiên ngang ra trận, biết bao người hậu phương đã lặng lẽ hy sinh. Họ chấp nhận gác lại tình riêng, đặt Tổ quốc lên trên tất cả, chỉ mong chút hy sinh của mình đổi lấy được hòa bình cho dân tộc, để cho ngày non sông nối liền một dải. Ngày 30/4/1975 khi ấy - ngày Bắc Nam chung một màu cờ cũng chính là ngày mà những người hậu phương hạnh phúc nhất đời, đó là niềm hạnh phúc vì miền Nam đã được thống nhất, đó là niềm hạnh phúc vì họ đã chờ được người chiến sĩ của riêng mình, đó là niềm hạnh phúc của ngày bao hàm oan được lên tiếng…
Đại thắng mùa Xuân năm 1975 đã khắc sâu vào lịch sử như một mốc son chói lọi, một bản hùng ca vĩ đại, vang vọng khát vọng độc lập và ý chí quật cường của dân tộc Việt Nam. Đó là ngày Bắc - Nam sum họp một nhà, ngày mà khắp nơi, từ thành thị đến nông thôn, hàng triệu người dân đổ ra đường, vỡ òa trong niềm vui chiến thắng. Sài Gòn khi ấy rợp trời sắc đỏ cờ hoa, báo hiệu giây phút đất nước đã hoàn toàn thống nhất. Trong thời khắc thiêng liêng ấy, biết bao giọt nước mắt hạnh phúc đã rơi. Những người mẹ già cạn khô nước mắt mong con nay òa khóc trong vòng tay những người con trở về. Những người lính từng vào sinh ra tử trên chiến trường siết chặt tay đồng đội trước niềm vui ngày đại thắng, những cái ôm - ôm trọn người thương sau bao năm xa cách, tất cả đều rất mãnh liệt vì dường như niềm hạnh phúc ấy đã được mong chờ từ rất lâu. Giờ đây, tiếng bom đạn đã lùi xa, lòng Sài Gòn khi ấy chỉ còn lại những nụ cười rạng rỡ, những ánh mắt tự hào chiêm ngưỡng vẻ đẹp ngày thống nhất, những tiếng reo hò hòa chung vào niềm vui vỡ òa của dân tộc!
Nửa thế kỷ trôi qua, nhưng âm hưởng của ngày đại thắng 30/4/1975 vẫn vang vọng mãi trong trái tim mỗi người con đất Việt. Rồi đây, khi những ngày tháng Tư về, nắng phương Nam tuy nóng như đổ lửa nhưng vẫn sẽ không sao ngăn được bước chân của hơn 13.000 người đến với Thành phố Hồ Chí Minh để chứng kiến buổi diễu binh, diễu hành lớn nhất thành phố từ trước đến nay và cùng nhau ôn lại ký ức hào hùng của dân tộc cách đây 50 năm; vào ngày 30/4/1975 - ngày mà lá cờ đỏ sao vàng tung bay kiêu hãnh trên nóc Dinh Độc Lập, đánh dấu khoảnh khắc non sông thu về một mối, mở ra trang sử mới đầy vinh quang cho đất nước. Những bước đi, những tiếng hô vang đều như phô ra được sức mạnh tuyệt đối của quân sự nước nhà, khí phách ngút ngàn của lực lượng vũ trang nói riêng và của toàn thể dân tộc Việt Nam nói chung. Đó là khí thế của hòa bình, của độc lập tự do, của tinh thần anh dũng, bất khuất và rất đỗi kiên trung! Rồi bài hát “Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng” sẽ lại được cất lên như hòa cùng bầu không khí hào hùng của cả dân tộc, để mỗi chúng ta đều thấy được “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”.
Năm 1976, sau ngày miền Nam được giải phóng, đất nước hoàn toàn thống nhất, Thành phố Sài Gòn - Gia Định vinh dự được mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, như một cách mà người dân thành phố nói riêng và người dân Việt Nam nói chung thể hiện lòng biết ơn cũng như tôn kính đối với vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc. Tự hào là Thành phố mang dáng dấp anh hùng, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân nơi đây đã luôn nêu cao tinh thần đoàn kết, đồng lòng vượt qua muôn vàn khó khăn, từng bước khắc phục những hậu quả nặng nề do chiến tranh để lại. Đồng thời, thành phố cũng kiên trì giữ vững những thành quả cách mạng mà thế hệ đi trước đã dùng máu xương để đổi lấy, bảo đảm ổn định chính trị, tạo nền tảng quan trọng nhằm khôi phục đời sống nhân dân. Đảng bộ và nhân dân ta luôn sát cánh bên nhau, quyết tâm xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh trở thành một đô thị trẻ trung, năng động, sáng tạo, không ngừng đổi mới để vươn mình phát triển. Có thể thấy, sự phát triển vững mạnh ngày nay của Thành phố Hồ Chí Minh là nhờ vào vai trò quan trọng của cả Đảng bộ và nhân dân mà nếu thiếu đi sự lãnh đạo đúng đắn, sáng suốt của Đảng hoặc sự đoàn kết, đồng lòng của nhân dân, thành tựu đó sẽ không thể đạt được.
Thành phố Hồ Chí Minh vinh dự mang tên Bác, coi đó là niềm tin, là trách nhiệm và là động lực để không ngừng phát triển. Suốt nửa thế kỷ kể từ ngày thống nhất, thành phố luôn tiên phong trong nhiều lĩnh vực với tinh thần “vì cả nước, cùng cả nước”. Từng được mệnh danh là “Hòn ngọc Viễn Đông” dưới thời Pháp thuộc, sau ngày giải phóng, thành phố đã có sự chuyển mình mạnh mẽ, trở thành một đô thị công nghiệp hiện đại với nhiều công trình tiêu biểu. Mỗi công trình đều phản ánh sự tỉ mỉ, sự tâm huyết, niềm tự hào và khát vọng vươn xa của người dân nơi đây. Thành phố Hồ Chí Minh không chỉ là trung tâm kinh tế quan trọng bậc nhất mà còn giữ vai trò trọng yếu trong lĩnh vực giáo dục. Với vị thế là đầu tàu của cả nước, thành phố là nơi hội tụ của lớp trẻ tài năng, năng động, luôn đi đầu trong sự thúc đẩy phát triển tri thức và đổi mới sáng tạo. Đoàn viên, thanh niên Thành phố Bác luôn không ngừng học tập, rèn luyện, góp phần xây dựng một thành phố hiện đại, văn minh và hơn hết là để xứng đáng với vị thế cũng như niềm tin mà người dân cả nước dành cho Thành phố Hồ Chí Minh trong sự nghiệp chung của dân tộc - kỷ nguyên vươn mình mạnh mẽ!
Tự hào thay - thanh niên Thành phố Bác! Chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng không chỉ đánh dấu một chặng đường đầy hy sinh và cống hiến, mà còn là biểu tượng của chiến thắng và độc lập. Hơn thế, chiến dịch kết thúc để lại vô số bài học quý giá cho các thế hệ sau. Là một sinh viên của thành phố anh hùng này, tôi càng tự hào hơn khi được góp chút sức nhỏ của mình trong chiến dịch Xuân tình nguyện 2025 vừa qua, tiếp nối tinh thần cống hiến và trách nhiệm của tuổi trẻ. Trong khuôn khổ hoạt động của đội hình, tôi được tiếp xúc nhiều hơn với các cựu chiến binh, được nghe kể lại nhiều hơn những vất vả, hiểm nguy thời chiến. Tôi vẫn nhớ lần mình hỏi các cựu chiến binh rằng “chiến tranh là khốc liệt và đau thương, là ranh giới mong manh giữa sinh và tử, vậy động lực nào để ông bà có thể chiến đấu quên mình như vậy?”. Trước câu hỏi của tôi, ông bà chỉ mỉm cười nhẹ và đáp “lúc đó, ông bà chỉ nghĩ đến làm thế nào để miền Nam mình được thống nhất, để đất nước mình được độc lập”... Những câu chuyện về sự hy sinh và cống hiến của thế hệ đi trước giúp chúng ta nhận ra rằng hòa bình và độc lập không phải là điều hiển nhiên, mà đó là thành quả của biết bao mồ hôi, nước mắt và máu xương của cha ông ta đã đổ xuống. Chính vì lẽ đó, ngày hôm nay, thế hệ thanh niên chúng ta cần phải biết trân trọng hòa bình và luôn nêu cao ý thức rằng mỗi bước đi không chỉ là hành trình của riêng mình, mà còn là sự tiếp nối của những khát vọng đang dang dở, là trách nhiệm trân quý, gìn giữ và phát huy những giá trị thiêng liêng mà thế hệ đi trước đã đánh đổi cả cuộc đời để bảo vệ.
Nhận thức được sứ mệnh quan trọng của thế hệ thanh niên trong công cuộc phát triển Thành phố Hồ Chí Minh thời đại mới, tuổi trẻ thành phố anh hùng luôn là lực lượng tiên phong trong nhiều hoạt động đổi mới và sáng tạo. Hằng năm, đoàn viên, thanh niên Thành phố Bác luôn đạt được nhiều thành tích đáng tự hào trong công cuộc xây dựng và đổi mới ở nhiều lĩnh vực. Tiêu biểu trong số đó không thể không nhắc đến Chiến dịch Xuân tình nguyện lần thứ 17 năm 2025 vừa qua của đoàn viên, thanh niên Thành phố Bác. Trong chiến dịch vừa qua, Thành phố có 97.116 chiến sĩ tham gia Chiến dịch; Trao tặng 16.324 bánh chưng, bánh tét đến tay người dân; Vận động được 9.484 đơn vị máu, với tinh thần “Một giọt máu cho đi, một cuộc đời ở lại”; Trồng mới 4.430 cây xanh trên địa bàn thành phố; Tổ chức 19 chương trình “Nghĩa tình biên giới”, 11 chương trình “Hành trình niềm tin”, 04 chương trình “Xuân chiến sĩ”, và còn nhiều hơn nữa các hoạt động ý nghĩa trong chiến dịch Xuân tình nguyện vừa qua. Chiến dịch Xuân tình nguyện vừa qua là cơ hội để các bạn đoàn viên, thanh niên có thể mang hình ảnh của tuổi trẻ thành phố hòa cùng vào sự phát triển chung của cả nước. Hơn hết, đó là dịp để đoàn viên, thanh niên cùng nhau sẻ chia yêu thương, lắng nghe nhiều hơn những câu chuyện từ các thế hệ đi trước riêng trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Với tinh thần nhiệt huyết và quyết tâm không để ai bị bỏ lại phía sau, thanh niên Thành phố Bác không chỉ hoàn thành mà còn vượt xa các chỉ tiêu đã đề ra, mang đến một mùa xuân ấm áp và vô cùng ý nghĩa. Chiến dịch Xuân tình nguyện là điển hình cho sức trẻ và tấm lòng của thanh niên Thành phố Bác, thanh niên thành phố luôn trân trọng những giá trị hòa bình mà thế hệ đi trước đã không tiếc máu xương của mình để đổi lấy. Trân trọng và biết ơn, gìn giữ và phát huy là những gì mà đoàn viên, thanh niên luôn không ngừng cố gắng từng ngày để mang lại những công trình ấn tượng, những hoạt động ý nghĩa nhằm xây dựng và phát triển Thành phố Hồ Chí Minh năng động và sáng tạo trong thời kỳ kỷ nguyên mới. Qua đó có thể thấy, tuổi trẻ Thành phố Bác đã, đang và sẽ luôn xung phong phát huy sức trẻ của mình vì sự phồn vinh của dân tộc, xứng đáng với sự tin tưởng mà Đảng và Nhà nước dành cho thế hệ thanh niên.
Ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, đất nước thống nhất không chỉ đánh dấu sự kết thúc của chiến tranh, mà còn mở ra một thời kỳ mới - thời kỳ hòa bình trở thành biểu tượng cho những khát vọng lớn lao, cho một tương lai rực rỡ và tràn đầy hy vọng. Chúng ta có thể khác vùng miền, khác văn hóa, khác giọng nói, nhưng đã là người Việt Nam thì chỉ có duy nhất một trái tim đó là trái tim yêu nước; một tinh thần đó là tinh thần đoàn kết - bởi không gì đẹp hơn hai chữ hòa bình; hòa bình thiêng liêng, đoàn kết là sức mạnh vô song và vì hòa bình còn là giấc mơ bao đời của dân tộc! 50 năm - một nửa thế kỷ đi qua, nhưng niềm tự hào ngày đại thắng 30/4/1975 vẫn mãi sáng ngời trong lịch sử dân tộc…
“Tôi yêu đất nước này chân thật
Như yêu căn nhà nhỏ có mẹ của tôi
Như yêu em nụ hôn ngọt trên môi
Và yêu tôi đã biết làm người
Cứ trông đất nước mình thống nhất.”
(Bài thơ của một người yêu nước mình - Trần Vàng Sao)
