Núi Hồng năm 1950 – Nơi đội thanh niên xung phong đầu tiên ra đời

Năm 1950, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước sang một giai đoạn mới. Để chuẩn bị cho những chiến dịch lớn, yêu cầu bảo đảm giao thông, vận chuyển lương thực, vũ khí, tải thương và phục vụ bộ đội trên chiến trường ngày càng cấp thiết. Trong hoàn cảnh ấy, một lực lượng đặc biệt được hình thành.

Ngày 15/7/1950, thực hiện Chỉ thị của Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng đoàn Thanh vận Trung ương quyết định thành lập Đội Thanh niên xung phong công tác Trung ương tại núi Hồng, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên. Đội ban đầu có 225 đội viên, do đồng chí Vương Bích Vượng, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đoàn Thanh niên Cứu quốc, làm Đội trưởng. Nhiệm vụ trước mắt của họ là phục vụ Chiến dịch Biên giới năm 1950. Đó là những công việc không trực tiếp cầm súng tiến công trận địa nhưng gắn chặt với hoạt động của chiến trường: làm đường, sửa cầu, vận chuyển lương thực, vũ khí, tải thương và bảo đảm giao thông cho bộ đội.

Ngày 20/3/1951, trong một lần đến thăm Liên phân đội Thanh niên xung phong 312 đang làm nhiệm vụ tại khu vực cầu Nà Cù, Bắc Kạn, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tặng thanh niên bốn câu thơ:

“Không có việc gì khó
Chỉ sợ lòng không bền
Đào núi và lấp biển
Quyết chí ắt làm nên.”

Bốn câu thơ ra đời ngay tại nơi những thanh niên đang làm công việc mở đường, bảo đảm giao thông phục vụ kháng chiến. Vì thế, đặt trở lại đúng hoàn cảnh năm 1951, lời thơ không chỉ là một lời động viên chung đối với tuổi trẻ. Đó còn là sự ghi nhận tinh thần vượt khó của những thanh niên xung phong đang trực tiếp lao động trên những tuyến đường phục vụ chiến trường.

Các đơn vị thanh niên xung phong tiếp tục được tổ chức và phát triển. Họ có mặt trong nhiều chiến dịch của cuộc kháng chiến, tham gia mở đường, phá bom, bảo đảm giao thông, vận chuyển hàng hóa, chăm sóc thương binh và thực hiện nhiều nhiệm vụ phục vụ chiến đấu.

Từ những chiến dịch mở đường, tải đạn, cứu thương, bảo đảm giao thông trên các tuyến lửa, lực lượng Thanh niên xung phong đã viết nên những trang sử hào hùng bằng lòng quả cảm và sự hi sinh của tuổi trẻ. Biết bao cô gái, chàng trai đã mãi mãi nằm lại trên những cung đường Trường Sơn, tại Ngã ba Đồng Lộc, Truông Bồn hay trên những công trường, vùng kinh tế mới. Sự hi sinh ấy đã góp phần làm nên những trang sử vẻ vang của dân tộc, để hôm nay đất nước được sống trong hòa bình, phát triển.