NÚI MẮM TÔM – NẤM MỒ CHUNG CỦA DÂN NGHÈO
Núi Mắm Tôm trong ký ức nhân chứng không chỉ là một địa danh, mà là biểu tượng đau thương của cái chết tập thể trong nạn đói, nơi nhiều số phận vô danh vĩnh viễn nằm lại.
Trong những ngày tháng đói khát, Phùng Ngọc Hùng sớm biết đến cái tên Núi Mắm Tôm – không phải qua bản đồ hay sách vở, mà qua những chuyến xe chở xác lặng lẽ hướng về đó. Đối với cậu bé khi ấy, cái tên nghe vừa lạ vừa ám ảnh, dần dần gắn liền với một sự thật đau lòng: đó là nơi chôn cất những người chết đói, không người thân, không ai nhận dạng.
Ông nhớ rằng, mỗi lần xe chở xác đi về phía Núi Mắm Tôm, người dân đều hiểu rằng thêm nhiều sinh mạng nữa vừa biến mất khỏi thế gian. Không có tang lễ, không có bia mộ, không có tên tuổi. Những con người ấy được chôn tập thể, như thể họ chưa từng tồn tại. Núi Mắm Tôm vì thế trở thành nấm mồ chung của dân nghèo, nơi gánh chịu nỗi đau của cả một cộng đồng.
Đối với Phùng Ngọc Hùng, hình ảnh ấy khắc sâu cảm giác bất công đến tột cùng. Những người dân lao động lương thiện, chỉ vì đói mà chết, lại không có lấy một cái chết tử tế. Núi Mắm Tôm không chỉ chôn cất thân xác, mà còn chôn vùi cả những ước mơ giản dị: được sống, được làm việc, được nuôi con cái lớn lên.
Điều khiến ông ám ảnh nhất là sự im lặng bao trùm quanh ngọn núi ấy. Không tiếng khóc than, không lời cầu nguyện. Cái chết diễn ra quá nhiều, quá nhanh, khiến xã hội không còn đủ sức để phản ứng. Trong sự im lặng ấy, nỗi đau trở nên sâu hơn, dai dẳng hơn.
Nhiều năm sau, mỗi lần nhắc đến Núi Mắm Tôm, giọng ông Hùng vẫn chùng xuống. Với ông, đó là chứng tích sống động nhất của nạn đói và của thân phận người dân mất nước. Núi Mắm Tôm không chỉ là ký ức cá nhân, mà là vết thương chung của lịch sử, nhắc nhở các thế hệ sau về cái giá khủng khiếp của sự áp bức và bất công.
