NÚI MINH KHÔNG KHUẤT PHỤC – CÂU CHUYỆN VỀ ĐỊA ĐẠO CỦ CHI

Có một vùng đất ở phía Bắc Sài Gòn mà ngày nay, nếu chỉ nhìn những cánh đồng xanh và những con đường đông đúc, thật khó tưởng tượng nơi đây từng là một chiến trường nằm sâu dưới lòng đất. Đó là Củ Chi.

Trong những năm chiến tranh, khi bom đạn liên tục trút xuống vùng đất này, người dân Củ Chi đã tìm cách đào những đường hầm để trú ẩn và sinh sống. Ban đầu chỉ là những căn hầm nhỏ, nhưng qua nhiều năm, hệ thống đường hầm dần được nối dài thành một mạng lưới phức tạp dưới lòng đất.

Người đào hầm không chỉ có những người lính. Rất nhiều người dân cũng tham gia. Ban ngày họ làm ruộng, chăm sóc gia đình, đến tối lại lặng lẽ đào đất. Đất đào lên phải được giấu thật kỹ để đối phương không phát hiện.

Công việc ấy vô cùng vất vả. Có những đoạn đất cứng đến mức phải dùng cuốc đào từng chút một. Đường hầm lại thấp và hẹp, nhiều nơi chỉ vừa đủ cho một người cúi xuống di chuyển.

Dần dần, dưới những cánh đồng tưởng như bình thường ấy hình thành cả một thế giới khác.

Có nơi để ở, nơi nấu ăn, nơi cứu chữa người bị thương và những đoạn đường nối từ khu vực này sang khu vực khác. Khi bom đạn trút xuống mặt đất, người dân và lực lượng cách mạng có thể xuống hầm để tránh.

Nhưng địa đạo không chỉ được sử dụng để trú ẩn. Nó còn trở thành nơi tổ chức hoạt động, vận chuyển lương thực và che giấu lực lượng.

Điều đáng kinh ngạc là cuộc sống dưới lòng đất vẫn phải tiếp diễn. Người ta phải tìm cách nấu ăn sao cho khói không bị phát hiện, phải tiết kiệm từng chút nước và lương thực, đồng thời luôn cảnh giác với những nguy hiểm có thể xuất hiện bất cứ lúc nào.

Trên mặt đất, chiến tranh ngày càng ác liệt.

Những cánh rừng bị bom đánh tan.

Những ngôi nhà bị phá hủy.

Nhưng bên dưới lòng đất, những con người ấy vẫn tìm cách tồn tại.

Có những đứa trẻ được sinh ra trong thời chiến và lớn lên bên cạnh những căn hầm. Có những người mẹ vừa chăm con vừa tham gia công việc phục vụ kháng chiến. Có những người lính bị thương được đưa xuống địa đạo để cứu chữa.

Củ Chi vì thế trở thành một vùng đất mà chiến tranh diễn ra ở cả trên mặt đất lẫn dưới lòng đất.

Sau năm 1975, chiến tranh kết thúc. Những người từng sống trong địa đạo trở về cuộc sống bình thường. Nhiều người tiếp tục làm ruộng, xây dựng lại nhà cửa và chăm lo cho gia đình.

Hệ thống địa đạo được giữ lại như một di tích lịch sử.

Ngày nay, du khách đến Củ Chi có thể bước xuống những đoạn hầm đã được phục dựng và thử di chuyển trong không gian chật hẹp ấy. Chỉ cần đi vài mét, người ta đã có thể hiểu vì sao cuộc sống dưới lòng đất năm xưa khó khăn đến thế.

Nhưng điều khiến người ta suy nghĩ nhất có lẽ không phải là những đường hầm.

Đó là những con người đã đào chúng.

Họ đã biến lòng đất thành nơi trú ẩn, nơi làm việc và nơi giữ gìn sự sống trong những năm tháng bom đạn.

Củ Chi hôm nay đã trở thành một vùng đất đông đúc, những cánh đồng xanh trở lại, trẻ em đến trường và người dân sống một cuộc sống bình thường.

Chỉ có những đường hầm vẫn nằm dưới đất, lặng lẽ kể lại câu chuyện của một thời mà con người phải học cách sống giữa chiến tranh.

Và có lẽ, điều đáng quý nhất khi nhắc đến Củ Chi không phải là sự khốc liệt của những trận đánh, mà là hình ảnh một vùng quê đã đi qua chiến tranh để trở lại với cuộc sống bình yên.