Nước Mắt Ngày Trở Về

Giữa chốn ngục tù, nguy hiểm, những người lính chưa bao giờ ngừng nghỉ đấu tranh, cũng chưa bao giờ ngừng tin vào ngày thắng lợi của cách mạng. Thế nhưng, thông tin về Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam được đưa vào trại giam thực sự là một sự kiện chấn động.

"Các thông tin bên ngoài, bằng cách này hay cách khác đều được truyền vào trại giam, từng khu giam giữ, dù chậm hơn. Sự kiện Hiệp định Paris được ký kết "lọt" vào trại giam sau khoảng một tháng so với thời điểm ký kết. Chúng tôi reo hò, ôm nhau vừa cười, vừa khóc "Sống rồi, sống thật rồi...". Đêm đó, không ai ngủ được, tất cả háo hức nghĩ đến giây phút trở về. Sau Hiệp định, bọn cai ngục nới lỏng các biện pháp quản lý, canh giữ, đối xử với tù nhân dễ chịu hơn. Trong lúc chờ trao trả, chúng tôi cùng nhau luyện tập, biểu diễn văn nghệ, hát hò...", ông Lý nhớ lại.

Sáng 19/3/1973, ông Lý cùng đồng đội được thông báo tập trung, phát quần áo mới, kiểm tra thông tin cá nhân và lên xe ra sân bay rồi được chở thẳng ra Phú Bài (Huế). Chuyến đi chỉ vỏn vẹn chưa đầy 2 tiếng đồng hồ nhưng là chuyến đi họ đã chờ đời suốt nhiều năm. Trên máy bay, những người lính hát các ca khúc cách mạng, kể cho nhau nghe những tháng ngày chiến đấu. Lúc này, họ mới là chính mình - những người lính đã cầm súng bảo vệ quê hương - điều mà họ đã phải "ẩn đi" suốt thời gian dài nằm trong "nanh vuốt" kẻ thù.

Từ Phú Bài, tù binh được chở bằng ô tô ra phía Nam bờ sông Thạch Hãn (Quảng Trị). Ở khu vực tập trung, ông Lý nhìn thấy lá cờ Tổ Quốc kiêu hãnh tung bay ở phía bờ Bắc. Trên bờ, dưới bến, bộ đội, chính quyền địa phương, bà con nhân chuẩn bị thuyền để sẵn sàng đón những người con xa trở về. Khoảng thời gian chờ đến thời điểm trao trả đã thống nhất giữa hai bên khiến ông Lý cảm thấy dài dằng dặc. Họ đứng lặng bên này, nhìn về vùng đất giải phóng, nước mắt cứ chực trào ra vì nỗi sung sướng, hạnh phúc lớn lao đang tới rất gần.

"Được dẫn ra bờ sông để xuống thuyền, chúng tôi quên hết những đau đớn, dìu nhau đi như chạy. Không ai bảo ai, tất cả cởi bỏ bộ quần áo mà địch phát trước đó đang mặc trên người, chỉ còn độc chiếc quần đùi, lao xuống sông, bơi về phía bên kia. Dưới sông, bộ đội giải phóng cũng chèo thuyền ào ra. Tôi bơi ra đến giữa sông, được hai đồng đội đón, dìu lên thuyền đưa vào bờ.

Trên bờ, mọi người chuẩn bị sẵn quần áo mới cho chúng tôi. Sau 4 năm, 8 tháng sống trong cảnh ngục tù, tôi đã trở về, trong vòng tay của đồng đội, đồng chí, trong vòng tay của đồng bào cùng với niềm tin tưởng mãnh liệt về ngày thắng lợi, non sông thu về một mối đã rất gần", người lính già rưng rưng kể.

Trở về khi cuộc trường chinh của cả dân tộc chưa thể đi đến hồi kết, những tù binh như ông Lý mong mỏi được tiếp tục cầm súng quay lại chiến trường. Thế nhưng sức khỏe suy kiệt do bị thương và bị giam cầm lâu ngày, ông không có tên trong danh sách tái ngũ mà phải ra Quảng Ninh an dưỡng.